O ponad dwie trzecie urósł WIG od lokalnego minimum z jesieni 2022 r. Ta wzrostowa fala skłoniła wielu akcjonariuszy do sprzedaży części akcji w ramach ABB, czyli przyśpieszonej budowy księgi popytu (ang. accelerated book-building). W 2023 r. przeprowadzono ich kilkanaście. Dotyczyły m.in. takich spółek jak Allegro, Auto Partner, Bioceltix, Grupa Pracuj, Mo-Bruk, Movie Games, Scope Fluidics, Wittchen czy XTB.
Dyskonto pod lupą
W 2024 r. będziemy świadkami kolejnych transakcji. Ale możliwe, że ich liczba spadnie.
– Przytłaczająco duża liczba transakcji ABB do pewnego stopnia koreluje z małą aktywnością rynku pierwotnego. Sądzimy, że ten rok będzie inny, choć nie można wykluczyć, że sprzedaże w formule ABB wciąż będą realizowane – komentuje Michał Melon, ekspert z Navigator DM. Dodaje, że jeśli pozytywne nastroje się utrzymają, to od II kwartału doświadczymy ożywienia na rynku IPO i to właśnie tam skieruje się zainteresowanie inwestorów.
– Warto zwrócić uwagę, że w ramach ABB często dochodzi do tzw. transakcji na przekładkę, gdy wiodący akcjonariusz sprzedaje swoje akcje, a za pozyskane środki obejmuje nową emisję – mówi Melon. Dużą zaletą tego rozwiązania jest szybkość i większa szansa na dokapitalizowanie spółki. Nie bez znaczenia jest także dostęp inwestorów do notowanych papierów w kilka dni od uruchomienia transakcji, co jest dla nich dodatkową zachętą do udziału. Wtedy korzystnie powinni to odbierać nawet ci inwestorzy, którzy nie brali udziału w transakcji. Jeśli oczywiście dyskonto nie było zbyt duże i nie widać ryzyka szybkiej realizacji łatwego zysku.
– Od generalnej reguły, że zwykle pojawia się dyskonto do ceny rynkowej, czasem zdarzają się wyjątki i można zaobserwować nawet premię. Działo się tak na przykład, gdy ze spółki „wychodził” ciążący jej wizerunkowo akcjonariusz albo transakcja była od dawna oczekiwana i jej przeprowadzenie ostatecznie oczyściło atmosferę – podsumowuje przedstawiciel Navigatora.
Mediana dyskonta ze 195 ABB przeprowadzonych na GPW w latach 2009–2022 wyniosła 6,5 proc., a średnia 8,1 proc. – podaje Baker Tilly TPA. Z naszych szacunków wynika, że w zeszłorocznych ABB dyskonto było wyższe, rzędu kilkunastu procent (biorąc pod uwagę zarówno średnią, jak i medianę).
Praktyka pokazuje, że cena ustalona w ABB może być stosunkowo długotrwałą kotwicą dla notowań. W przypadku niemal wszystkich spółek, w których w 2023 r. doszło do ABB, obecnie notowania oscylują wokół poziomu z transakcji. Są poniżej wyceny akcji z dnia poprzedzającego ogłoszenie ABB średnio o 9 proc. – wynika z naszych szacunków. Czyli do tej pory odrobiły nieco ponad połowę spadków będących pokłosiem ustalonego dyskonta.
Różne przypadki
Każde ABB należy rozpatrywać indywidualnie i praktycznie każde ma początkowo negatywny wpływ na notowania.
– Czasami takie transakcje mogą być dla inwestorów z perspektywy długoterminowej fajną okazją inwestycyjną, ale równie dobrze mogą okazać się dużą pułapką i tylko pozorną okazją, czego zresztą na własnej skórze doświadczyli nabywcy akcji niektórych spółek z GPW – komentuje Piotr Cieślak, dyrektor zarządzający Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych. Dodaje, że biorąc to pod uwagę, takie transakcje zawsze warto analizować indywidualnie i przede wszystkim oceniać atrakcyjność fundamentalną proponowanej ceny w relacji do potencjalnych szans na poprawę wyników spółki i potencjału jej dalszego rozwoju. Warto też sprawdzić, czy sprzedający realizował takie transakcje wcześniej i po jakich cenach, oraz zastanowić się, jakie mogą być przyczyny potencjalnej sprzedaży.
W których spółkach może w najbliższych kwartałach dojść do ABB? Analitycy w nieoficjalnych rozmowach wskazują m.in. na Allegro, gdzie wiodący akcjonariusze od czasu debiutu spółki na GPW sprzedawali akcje w takiej formule już trzykrotnie. Po coraz niższej cenie. Obecnie kurs rynkowy utrzymuje się na poziomie zbliżonym do ceny z ostatniego ABB z jesieni 2023 r. Największe kontrowersje wzbudziła pierwsza transakcja, bo przeprowadzono ją w okresie, w którym formalnie obowiązywał jeszcze lockup zapisany w prospekcie. Jak się okazało, ominięcie go nie było żadnym problemem: akcjonariusze Allegro wykorzystali „pewne zwyczajowo stosowane wyjątki prospektowe”.
W związku z przeprowadzonym ABB ze zwolnienia z lockupu skorzystali też akcjonariusze innych spółek, w 2023 r. dotyczyło to m.in. Bioceltiksu. Przy czym warto odnotować, że kurs tej spółki odrobił już niemal w całości duże spadki wywołane ogłoszeniem ABB, a wsparciem dla notowań były późniejsze dobre informacje dotyczące rozwoju biznesu (m.in. wyników badań). Natomiast mniej powodów do zadowolenia mają akcjonariusze studia Ten Square Games, którzy kupowali akcje kilka lat temu po cenie znacząco wyższej od obecnej. Tymczasem założyciele spółki świetnie wstrzelili się w sytuację studia i poziom notowań. Sprzedawali akcje, zanim pojawiły się symptomy hamującego biznesu. Cieniem na wycenie studia położył się też szwankujący ład korporacyjny, w tym rekordowe wynagrodzenie dla ówczesnego prezesa.
Wśród akcjonariuszy, którzy w ostatnich kwartach przeprowadzali na GPW transakcje ABB, jest giełdowy PlayWay. Czy planuje kolejne? Zapytaliśmy o to prezesa Krzysztofa Kostowskiego.
– Na dziś nie jest rozważany taki scenariusz, ale to na „dziś dzień” – odpowiedział.
ALLEGRO zadebiutowało na GPW jesienią 2020 r. Akcje w IPO sprzedawało po 43 zł. Od tego czasu wiodący akcjonariusze (fundusze) trzy razy sprzedawali akcje w ABB. Po raz pierwszy w marcu 2021 r. po 60 zł. Drugie ABB odbyło w czerwcu 2023 r. po cenie wynoszącej 32,25 zł, a trzecie na początku października po 29 zł. Za każdym razem kurs reagował mocnym spadkiem. Od kilku miesięcy utrzymuje się w przedziale 29–31 zł.
Notowania AUTO PARTNERA w zeszłym roku poszły mocno w górę. W grudniu na upłynnienie części posiadanego pakietu zdecydowali się wiodący akcjonariusze: sprzedali w ramach przyspieszonej budowy księgi popytu łącznie 4,175 mln akcji po 25,5 zł za sztukę (teraz kurs wynosi ok. 25 zł). Zobowiązali się do przestrzegania ograniczenia zbywalności pozostałych walorów przez okres 540 dni od rozliczenia ABB.
We wrześniu 2023 r. TCV Luxco Perogie sprzedał w ramach budowy przyspieszonej księgi popytu akcje GRUPY PRACUJ stanowiące 5,9 proc. kapitału zakładowego. Zainkasował 60 zł za sztukę. Kurs rynkowy szybko zrównał się z ceną oferowaną w ABB. Od czasu realizacji tej transakcji notowania poruszają się w trendzie bocznym, oscylując w okolicach 60–61 zł. Kapitalizacja spółki przekracza poziom 4 mld zł. Kurs jest o 19 proc. niżej niż w IPO w 2021 r.
Ginger Capital, akcjonariusz MO-BRUKU wiosną 2023 r. sprzedał w ABB 527 196 akcji spółki, stanowiących 15,01 proc. kapitału i 12,51 proc. głosów na walnym zgromadzeniu. Cenę sprzedaży ustalono na 270 zł za akcję. Po ogłoszeniu ABB kurs poszedł mocno w dół i odbił dopiero po kilku miesiącach. Od lokalnego minimum zanotowanego pod koniec września na poziomie 262 zł wzrósł o jedną piątą do obecnych 316 zł.
Kurs MOVIE GAMES zanotował szczyt podczas covidowej hossy latem 2020 r. na poziomie 150 zł. Od tego czasu dominuje podaż. W styczniu 2023 r. ówczesny wiodący akcjonariusz PlayWay sprzedał 860 152 akcje, co stanowiło ponad jedną trzecią kapitału zakładowego. Cenę sprzedaży ustalono na 23 zł za sztukę (teraz kurs wynosi ok. 27 zł). PlayWay zapowiedział, że pozyskane prawie 20 mln zł przeznaczy na rozwój nowych zespołów
Latem zeszłego roku fundusz Total FIZ i Szymon Ruta sprzedali w ramach przyspieszonej budowy księgi popytu łącznie 201 286 akcji SCOPE FLUIDICS, stanowiących 7,38 proc. kapitału zakładowego tej spółki. Oferowali 155 zł za sztukę. Total FIZ zadeklarował wówczas, że chce pozostać długoterminowym inwestorem w Scope Fluidics, a sprzedaż pakietu wynikała wyłącznie z wymogów regulacyjnych. Od jesieni kurs idzie w górę. Teraz wynosi 227 zł.
Notowania WITTCHENA od jesieni 2020 r. do wiosny 2023 r. szły w górę, ustanawiając maksimum w maju zeszłego roku. W dobry moment wstrzelił się Gold Town, który na „górce” w ramach ABB sprzedał 2,8 mln akcji, stanowiących 15,31 proc. kapitału zakładowego. Cenę sprzedaży ustalono na 35 zł. Od tego czasu notowania poszły mocno w dół – w ostatnich dniach oscylują w okolicach 27 zł. Na takim samym poziomie były 12 miesięcy temu.
Główny akcjonariusz XTB, XX ZW Investment Group, w ramach przyspieszonej budowy księgi popytu wiosną 2023 r. sprzedał 7 mln akcji, stanowiących 5,96 proc. kapitału zakładowego. Zainkasował 38 zł za sztukę. Po ogłoszeniu ABB kurs rynkowy przez kilka miesięcy spadał, notując minimum jesienią na poziomie poniżej 30 zł. Od tego czasu dominuje popyt, a kurs wrócił w okolice ceny oferowanej w ABB. W ostatnich dniach sięga ok. 38–39 zł.
