Ochrona kapitału ważniejsza niż zysk

Inflacja spadła do 2,4 proc., Rada Polityki Pieniężnej pozostawiła stopy na grudniowym poziomie. Tymczasem niemal trzech na czterech Polaków wybiera bezpieczeństwo zamiast potencjalnych zysków, a 37 proc. odczuwa niepewność w związku z oszczędzaniem.

Zdaniem Piotra Bawolskiego, CFA, dyrektora ds. Klientów Strategicznych, Michael/Ström Dom Maklerski, odrobinę gorsze od oczekiwanych odczyty makroekonomiczne z początku roku oraz inflacja utrzymująca się w celu NBP będą argumentem dla gołębiej części RPP za kolejnymi obniżkami stóp procentowych w najbliższych miesiącach.

Jeśli nie zmaterializują się ryzyka inflacyjne, w szczególności związane z ewentualnym wzrostem cen ropy w przypadku eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie, cykl obniżek stóp procentowych powinien być kontynuowany i nie można wykluczyć nawet trzech obniżek stóp w tym roku - uważa Andrzej Gwiżdż, analityk platformy inwestycyjnej Portu. Jego zdaniem kolejna obniżka na najbliższym posiedzeniu wydaje się przesądzona.

Natomiast Marcin Mrowiec, ekspert ds. makroekonomii BCC, uważa że prawdopodobnie poziom stóp procentowych pozostanie niezmieniony do marca – kiedy to Rada może dokonać kolejnej obniżki, jeśli znajdzie uzasadnienie w poziomie inflacji do tego czasu – a przede wszystkim w publikowanej wówczas projekcji inflacji.

Defensywne strategie

Tymczasem obecna narracja makroekonomiczna wyraźnie rozmija się z doświadczeniem gospodarstw domowych – wynika z badania platformy Raisin.

W grudniu inflacja spadła do 2,4 proc. Stopa referencyjna NBP wynosi 4 proc., a cel inflacyjny – 2,5 proc. Z perspektywy liczb oznacza to stabilizację.

Jednak reakcja Polaków na zmiany jest znacznie wolniejsza. 74,9 proc. respondentów uważa, że inflacja obniżyła wartość ich oszczędności. W praktyce ich decyzje finansowe opierają się obecnie bardziej na doświadczeniach z ostatnich lat niż na bieżących wskaźnikach ekonomicznych.

Kiedy Polacy myślą o oszczędzaniu i inwestowaniu, to – jak pokazują badania – najczęściej towarzyszą im nadzieja (40,3 proc.) i niepewność (36,9 proc.). 13 proc. mówi o strachu. Ekscytację w związku z zarządzaniem finansami odczuwa jedynie 24,3 proc. badanych. Eksperci zauważają, że takie podejście do pieniędzy sprzyja strategiom defensywnym, skoncentrowanym na ochronie kapitału, a nie jego pomnażaniu.

Efekt odczuwanych emocji widać wyraźnie w deklarowanych strategiach oszczędzania. 48,8 proc. badanych wybiera wyłącznie bezpieczne rozwiązania. Kolejne 25,5 proc. dopuszcza jedynie minimalne ryzyko.

Wiek i płeć

Spadek inflacji nie przywrócił Polakom poczucia kontroli nad pieniędzmi. Najsilniej jej skutki odczuwają osoby w wieku 35-44 oraz 55-64 lat. W obu grupach większość badanych przyznaje, że wartość ich kapitału w ostatnich latach spadła. To przekłada się na większą ostrożność, nawet przy poprawiającej się sytuacji gospodarczej.

– Inflacja zostawiła po sobie trwały emocjonalny ślad, który na decyzje finansowe wpływa silniej niż bieżące dane makroekonomiczne. Nadzieja skłania do działania, ale niepewność wyznacza granice gotowości do podejmowania ryzyka. Dlatego Polacy wybierają rozwiązania proste, przewidywalne i łatwe do porównania – zauważa Michał Piątek, dyrektor generalny Raisin w Polsce.

Choć ostrożność dominuje we wszystkich grupach wiekowych, widoczne są różnice w reakcjach na finansową niepewność. Młodsi Polacy częściej łączą ostrożność z działaniem. W grupie osób w wieku 25-34 lat nadzieję wobec oszczędzania deklaruje połowa badanych, a niemal 30 proc. odczuwa ekscytację. Jednocześnie to wśród młodszych najsilniej obecny jest strach.

Ta mieszanka emocji przekłada się na konkretne zachowania. Młodsi częściej porównują oferty, zamiast trzymać środki w jednym miejscu. W tej grupie wiekowej najwyższy odsetek badanych deklaruje gotowość do podjęcia wyższego ryzyka w zamian za potencjalnie większe zyski.

W starszych grupach niepewność częściej prowadzi do wycofania. Unikanie zmian staje się dominującą strategią u osób w wieku 65-74 lat. Ponad połowa z nich trzyma oszczędności w dobrze im znanych, bezpiecznych formach. Emocje towarzyszące oszczędzaniu różnią się też ze względu na płeć. Nadzieję deklaruje 45 proc. mężczyzn i 35,6 proc. kobiet. Niepewność częściej odczuwają kobiety (42 proc.) niż mężczyźni (31,7 proc.). – Młodsi mężczyźni częściej porównują oferty, poszukują wyższego oprocentowania i są otwarci na zmiany. Młodsze kobiety pozostają optymistyczne wobec przyszłości, ale rzadziej działają pod presją szybkich decyzji. W starszych grupach wiekowych kobiety koncentrują się na stabilności, natomiast mężczyźni wykazują większą wrażliwość na inflację i skłonność do defensywnej dywersyfikacji – komentuje Michał Piątek.