W obliczu dynamicznie zmieniającej się i nieprzewidywalnej sytuacji geopolitycznej, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie, coraz większe znaczenie w naszym kraju odgrywają odpowiednio duże pojemności magazynowe w zakresie ropy naftowej i paliw płynnych. W związku z tym zapytaliśmy trzy kluczowe firmy posiadające infrastrukturę do tworzenia zapasów tych produktów, czy w ich ocenie Polska ma obecnie wystarczające zdolności do tworzenia zapasów.
Dostosowanie magazynów do nowych wymogów może stanowić wyzwanie
W odpowiedzi na nasze pytania, Orlen zapewnia, że zapasy obowiązkowe utrzymuje w wysokości i na warunkach wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie nie posiada danych pozwalających mu na ocenę sytuacji na całym rynku. „Niemniej, w perspektywie zmian w strukturze zapasów wchodzących w życie od 2029 r., na skutek których Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS) będzie zobowiązana do utrzymywania 75 proc. zapasów w paliwach gotowych, zdajemy sobie sprawę, że realizacja obowiązku dostosowania infrastruktury magazynowej do wymogów umożliwiających uruchomienie zapasów w terminie 90 dni może stanowić wyzwanie w skali całego krajowego systemu magazynowego. Przy ocenie tej należy brać pod uwagę jednak całość infrastruktury magazynowej w Polsce, obejmującej zarówno magazyny podziemne, jak i naziemne, należące do wszystkich uczestników rynku” – twierdzi dział prasowy Orlenu.
Koncern podaje, że w Polsce dysponuje pojemnościami magazynowymi na poziomie około 6,8 mln m sześc. Kluczowym elementem tego systemu jest Podziemny Magazyn Ropy i Paliw „Góra”, którego operacyjna pojemność wynosi 5,8 mln m sześc., z czego 4,12 mln m sześc. przeznaczone jest na ropę, a 1,68 mln m sześc. na paliwa. Orlen dodaje, że uzupełnieniem infrastruktury kawernowej są naziemne pojemności magazynowe zlokalizowane w terminalach paliwowych oraz infrastruktura magazynowa przejęta po Grupie Lotos, uwzględniająca zbiorniki magazynowe i operacyjne.
O planowanych inwestycjach Orlen informuje niechętnie. Tłumaczy, że łączy funkcje właściciela infrastruktury strategicznej z działalnością operacyjną i komercyjną. „W takim modelu infrastruktura magazynowa służy jednocześnie realizacji zapasów obowiązkowych, zabezpieczeniu ciągłości dostaw oraz bieżącej działalności rynkowej. Oznacza to, że informacje o planowanych inwestycjach, ich skali, lokalizacji czy harmonogramach mogą pośrednio ujawniać zarówno strategiczne zdolności systemu, jak i elementy strategii przedsiębiorstwa” – twierdzi spółka. Jednocześnie przekonuje, że na bieżąco analizuje potrzeby w obszarze magazynowania w ramach długoterminowego planowania i dostosowywania infrastruktury do zmieniających się warunków rynkowych i regulacyjnych.
W ubiegłym roku Orlen ukończył budowę rurociągów solankowych łączących Kopalnię Soli Mogilno z Kopalnią Soli Góra. Realizacja tego projektu zwiększyła możliwości operacyjne oraz efektywność wykorzystania kawern, znacząco wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne kraju. Jednocześnie prowadzone są prace przygotowawcze dotyczące rozwoju pojemności kawernowych i poprawy parametrów funkcjonujących magazynów.
Czytaj więcej
Poza ogólnymi stwierdzeniami przedstawicieli rządu i spółek, że ropy i paliw w Polsce nie zabraknie, niewiele wiadomo na temat faktycznie zgromadzo...
Obecne pojemności magazynowe w Polsce nie są wystarczające
Około 370 tys. m sześc. pojemności magazynowych na paliwa ma obecnie Unimot Terminale, należący do grupy Unimot. Również spółka zapewnia, że na bieżąco analizuje rynek i prowadzi działania logistyczne ukierunkowane na rozwój tej infrastruktury.
Według Unimotu obecne pojemności magazynowe w Polsce nie są wystarczające do zapewnienia bezpiecznego utrzymywania zapasów paliw ciekłych, zarówno obowiązkowych, jak i komercyjnych. „Problem ten będzie się dodatkowo pogłębiał w związku ze zmianami regulacyjnymi wchodzącymi w życie w 2029 r., dotyczącymi struktury zapasów agencyjnych. Zmiana ta, przy braku nowych inwestycji infrastrukturalnych, może doprowadzić do istotnych niedoborów pojemności magazynowych dla paliw gotowych, a w konsekwencji ograniczenia możliwości importowych oraz zwiększenia ryzyka zakłóceń w bilansowaniu krajowego rynku” – ocenia biuro prasowe Unimotu. Jego zdaniem wzrost konsumpcji paliw w Polsce dodatkowo potęguje ten problem.
Zdaniem spółki skala niezbędnych inwestycji powinna zostać precyzyjnie określona przez administrację publiczną, w szczególności RARS, we współpracy z branżą paliwową. Nowe pojemności magazynowe powinny być budowane zarówno przez podmioty państwowe, jak i przedsiębiorców sektora paliwowego. „Ze względu na strategiczny charakter infrastruktury magazynowej oraz wysoką kapitałochłonność projektów, zasadne jest rozważenie mechanizmów wsparcia państwowego, które zapewnią stabilne warunki realizacji inwestycji i bezpieczeństwo paliwowe kraju. Ponadto inwestycje w rozbudowę zdolności magazynowych w kraju powinny być rozproszone geograficznie, tak aby nie skupiać 100 proc. nowych inwestycji w 2-3 bazach” – przekonuje Unimot. W jego ocenie znacząco zwiększy to bezpieczeństwo gromadzonych paliw oraz odporność systemu na lokalne ryzyka.
Czytaj więcej
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zatwierdził listę wybranych do dofinansowania projektów budowy magazynów energii....
Największymi pojemnościami magazynowymi w Polsce dysponuje dziś PERN. W odniesieniu do ropy posiada cztery bazy o łącznej pojemności ponad 4,2 mln m sześc., a w zakresie paliw posiada 19 baz o łącznej pojemności ponad 2,8 mln m sześc. Spółka zapewnia, że konsekwentnie zwiększa własne pojemności magazynowe i utrzymuje gotowość infrastruktury, odpowiadając na potrzeby rynku i państwa w zakresie bezpieczeństwa logistycznego. „Spółka nie jest jednak właściwym podmiotem do formułowania wiążącej oceny dla całego krajowego rynku w zakresie docelowego poziomu pojemności magazynowych dla ropy i poszczególnych paliw. W tym zakresie kluczowe znaczenie mają dane obejmujące cały system, a nie wyłącznie infrastrukturę PERN” – uważa dział komunikacji spółki.
Niezależnie od tego PERN realizuje i przygotowuje kolejne inwestycje zwiększające pojemności magazynowe paliw oraz rozwijające infrastrukturę logistyczną. W marcu podpisał umowę na budowę zbiornika o pojemności 33 tys. m sześc. w Koluszkach. Z kolei w najbliższych tygodniach planowane jest podpisanie umowy na budowę kolejnego zbiornika o pojemności 33 tys. m sześc. w Kawicach. Kolejnym krokiem będzie podpisanie umowy na budowę zbiornika na benzyny o pojemności 24 tys. m sześc. w Koluszkach. Ponadto PERN projektuje siedem nowych zbiorników o łącznej pojemności 250 tys. m sześc. w różnych bazach paliw, m.in. w Nowej Wsi Wielkiej, Dębogórzu, Emilianowie, Rejowcu i Woli Rzędzińskiej.
