Jest porozumienie w JSW. Co uzgodniono?

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie pytania rozwiązuje obecne porozumienie w JSW?
• Jakie główne elementy zawiera projekt porozumienia zawieszającego?
• Jakie kluczowe zmiany w ramach wynagrodzeń dotyczące pracowników JSW zostały zaproponowane?
• Jakie warunki muszą być spełnione, aby JSW mogła pozyskać nowe finansowanie?
• Jakie są potencjalne korzyści i oszczędności wynikające z zawartego porozumienia?
• Dlaczego wynik referendum jest istotny dla przyszłości JSW i jej pracowników?

JSW poinformowała, że projekt porozumienia zawieszającego będzie przedmiotem referendum przeprowadzonego wśród pracowników spółki. To odbędzie się 12 lutego br.

Przedmiotem projektu porozumienia jest zawieszenie stosowania postanowień niektórych porozumień zbiorowych zawartych ze związkami zawodowymi oraz przepisów wewnętrznych obowiązujących w JSW oraz wyjątkowe, czasowe stosowanie mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę. Chodzi m.in. o zawieszenie prawa do 14. pensji za 2026 r., przesunięcie terminu płatności 14. pensji za 2025 r. na 2027 r., płatność nagrody barbórkowej z ekwiwalentem barbórkowym za lata 2025-2027 w ratach, zawieszenie wypłaty deputatu węglowego oraz ograniczenie innych świadczeń. Rozmowy trwały rok, a te finalne od grudnia ub.r. 

Porozumienie w JSW odblokuje pomoc 

Projekt porozumienia zawieszającego wypłatę części nagród zakłada, że wejdzie ono w życie z dniem jego podpisania, z mocą obowiązywania od 1 lutego 2026 r. i zostanie zawarte na okres 23 miesięcy, tj. do dnia 31 grudnia 2027 r.  – Przedmiotem projektu porozumienia wykonawczego jest ustalenie wzajemnych zobowiązań i uprawnień stron związanych z wejściem w życie oraz realizacją porozumienia zawieszającego – czytamy w raporcie giełdowym spółki. 

Zgodnie z projektem porozumienia wykonawczego spółka dołoży wszelkich starań, aby do końca marca 2026 r. uzyskać finansowanie niezbędne dla dalszego funkcjonowania JSW, z zastrzeżeniem, iż jego udzielenie uzależnione jest od opracowania przez zarząd spółki programu naprawczego JSW uwzględniającego zasady finansowania JSW określone przez instytucje finansujące.

W projekcie porozumienia wskazano, że spółka prowadzi rozmowy w sprawie pozyskania nowych środków w wysokości do 2,9 mld zł, a także, że prowadzi działania zmierzające do pozyskania środków ze sprzedaży aktywów – udziałów i akcji w spółkach zależnych JSW oraz innych niekluczowych aktywów JSW. Te blisko 3 mld zł miało pierwotnie pochodzić z Funduszu Reprywatyzacji. Kredyty miałyby udzielić spółce także banki komercyjne. Warunkiem było jednak przyjęcie planu naprawczego finansów spółki. 

Porozumienie pozwoli na pozyskanie wsparcia i uzyskanie długofalowych oszczędności. Bowiem kiedy wypłata części świadczeń pracowniczych będzie wstrzymana, z programu dobrowolnych odejść (w ramach ustawy górniczej) może skorzystać 3 tysiące pracowników, co pozwoli zredukować koszty prowadzonej działalności. Tu należy upatrywać szans na realne oszczędności i szans na przetrwanie JSW. Bowiem zawarte porozumienie dotyczy jedynie wstrzymania wypłat dodatkowych nagród, a nie ich redukcji. Zawieszenie wypłat świadczeń pozwoli spółce oszczędzić jednak rocznie ok. 1 mld zł. 

Jakie są szczegóły porozumienia

W projekcie umowy czytamy, że strony postanawiają, że 14. pensja za 2025 r. zostanie wypłacona do końca 2027 r. Termin wypłaty tego świadczenia zostanie uzgodniony na mocy odrębnego porozumienia zawartego pomiędzy stronami. Pozostała do wypłaty kwota nagrody barbórkowej wraz z ekwiwalentem barbórkowym za 2025 r. zostanie zrealizowana w dwóch równych ratach w terminach do 31 sierpnia 2026 r. oraz 3 grudnia 2026 r. Nagroda barbórkowa oraz ekwiwalent barbórkowy już za 2026 r. zostaną wypłacone w pełnej wysokości w terminie nie później niż do 31 grudnia 2027 r., jednakże pierwsza rata w wysokości nie mniejszej niż 30 proc. należnego świadczenia zostanie wypłacona 3 grudnia 2026 r.

Nagroda barbórkowa oraz ekwiwalent barbórkowy za 2027 r. zostaną wypłacone w pełnej wysokości w terminie nie później niż do dnia 31 grudnia 2028 r., jednakże pierwsza rata w wysokości nie mniejszej niż 30 proc. należnego świadczenia zostanie wypłacona w dniu 3 grudnia 2027 r.  – Szczegółowe terminy oraz zasady wypłat pozostałych części świadczeń określonych w ust. 2 i 3 zostaną określone w odrębnym porozumieniu – czytamy.

Porozumienie zawiesza prawo do 14. pensji za 2026 r. To jednak nie koniec. Na okres od dnia 1 lutego 2026 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. zawiesza się wypłatę deputatu węglowego, o którym mowa w porozumieniu z lutego 2023 r. Zawieszona będzie też wypłata biletów z Karty Górnika. Zawieszone będą także zapisy regulaminu przyznawania premii za poprawę stanu bezpieczeństwa higieny pracy w JSW z października 2010 r.

Zawieszone będą też zapisy porozumienia z lutego 2018 r. w zakresie określającym zasady naliczania wynagrodzenia za czas choroby oraz zasiłku chorobowego.  – W okresie zawieszenia wynagrodzenie za absencję chorobową oraz zasiłek chorobowy naliczane będą na podstawie zasad określonych w Kodeksie pracy oraz Ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – czytamy w uzgodnionym projekcie.

Zmniejszono także wartość posiłków regeneracyjnych względem zapisów z grudnia 2022 r. Wartość posiłków ustalana będzie w oparciu o wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę ogłaszanego przez Radę Ministrów i stanowić będzie odpowiednio 1,5 proc. i 1 proc. kwoty ww. wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach wskazanych w porozumieniu z 2019 r.

W przypadku gdy w okresie obowiązywania porozumienia nastąpi istotna poprawa sytuacji ekonomicznej JSW, pracodawca dokona wypłaty świadczeń zawieszonych na podstawie porozumienia zawieszającego, bez prawa do odsetek. Wypłata świadczeń zostanie dokonana przy uwzględnieniu uruchomienia mechanizmu podziału nadwyżki gotówki („Cash-Sweep”). Mechanizm CashSweep będzie zakładał proporcjonalną dystrybucję nadwyżki gotówki do pracowników oraz instytucji finansujących.

Analiza sytuacji ekonomicznej JSW przekazywana będzie przez zarząd organizacjom związkowym w terminach przewidzianych dla raportów giełdowych.  Z treści porozumienia nie jest jednak jasne, na jakich zasadach będzie dochodziło do oceny, czy sytuacja finansowa pozwoli na wypłacenie zaległych świadczeń. Jeszcze w styczniu problemem w negocjacjach miało być to, jak długo te ograniczenia miałyby trwać – rok czy dłużej, a jeśli dłużej, to na jakich warunkach będą one wydłużane. Związki nie chciały, aby wydłużenie ograniczeń uposażeń „było z automatu”. Związki zawodowe chciały, aby to niezależny biegły sprawdzał co roku, jaka jest sytuacja finansowa spółki i to m.in. od wyników firmy wypłata wstrzymanych świadczeń miałaby być warunkowana.

Związki nawołują do głosowania 

Mimo że referendum ma odbyć się 12 lutego, to zapisy porozumienia będą obowiązywać od 1 lutego 2026 do 31 grudnia 2027 r. Ramowe porozumienie zostało uzgodnione przez związki i, jak można domniemywać, związki będą optować podczas referendum za jego poparciem. Po portalach mediów społecznościowych krążą już ulotki tłumaczące dlaczego to porozumienie, mimo że trudne, jest ważne i dlaczego warto je poprzeć. Reprezentatywne związki zawodowe, a więc Solidarność, Federacja ZZG JSW i Związek Zawodowy Kadra, we wspominanej ulotce podkreślają, że „jeśli nastąpi istotna poprawa sytuacji ekonomicznej, wszystkie zawieszone świadczenia zostaną nadpłacone”. W ulotce skierowanej do górników czytamy też „Tylko nasza zgoda oznacza, że Porozumienie zostanie zawarte”.

 – Związki zawodowe apelują do wszystkich pracowników o świadomy udział w referendum, zapoznanie się z treścią projektu oraz konsekwencjami proponowanych rozwiązań. Decyzja podjęta w referendum będzie miała istotne znaczenie dla przyszłości pracowników i Spółki – czytamy we wpisie na portalu Facebook związku zawodowego Solidarność. 

Inwestorzy zdezorientowani 

Pierwsze przecieki, że do porozumienia może dojść jeszcze w piątek 6 lutego pojawiły się przedpołudniem. Kurs spółki rósł, ale przed godz. 15.00, wystrzelił o kilkanaście proc. Po chwili od szczytu na poziomie 24,7 zł o godzinie ok. 14.55 w ciągu ok. 20 minut spadł o prawie 13 proc. do 23,95 zł. Inwestorzy bowiem – najprawdopodobniej – zorientowali się, że to projekt porozumienia, który będzie dopiero głosowany. Ostatecznie na koniec dnia w piątek 6 lutego kurs JSW zamknął się na poziomie 25,62 zł za akcję. Walory spółki wzrosły więc tego dnia ostatecznie o 3,7 proc. 

Nie ma szans na środki z Funduszu Reprywatyzacji? 

Dzień później po zawarciu ramowego porozumienia głos zabrał minister aktywów państwowych Wojciech Balczun. – Od kilku miesięcy pokazujemy naszą determinację i chęć uratowania JSW. Pracowaliśmy, by spółka mogła zostać objęta przepisami ustawy okołogórniczej. Przeprowadzone zostały w spółce zmiany, równolegle trwały prace dotyczące poszukiwania potencjalnych źródeł finansowania. Nie możemy mówić o możliwościach zbilansowania działalności, bo perspektywy rynkowe wciąż są trudne. Naszym celem w tej chwili jest uratowanie płynności – powiedział PAP Biznes Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych.

Jak dodał, przeprowadzone zostały w spółce zmiany, równolegle trwały prace dotyczące poszukiwania potencjalnych źródeł finansowania. – Nie możemy mówić o możliwościach zbilansowania działalności, bo perspektywy rynkowe wciąż są trudne. Naszym celem w tej chwili jest uratowanie płynności – powiedział Wojciech Balczun.

Podkreślił, że jeśli porozumienie ze stroną związkową zostanie ostatecznie podpisane, to uda znaleźć rozwiązania, które podtrzymają płynność JSW. Nie będzie to jednak Fundusz Reprywatyzacji. Jeszcze w grudniu minister podkreślał, że od porozumienia ze związkami zawodowymi uzależnione jest udzielenie JSW pożyczki z Funduszu Reprywatyzacji w wysokości 2,9 mld zł. Teraz jednak mówi on inaczej. – Nie ma możliwości udzielenia pożyczki z Funduszu Reprywatyzacji, ale pracujemy nad alternatywnymi rozwiązaniami, jesteśmy w trakcie negocjacji – powiedział minister aktywów państwowych.

Pytany, czy rozważana jest ratunkowa emisja akcji, odpowiedział, że JSW jest spółką publiczną i trzeba ten element uwzględniać, prowadząc rozmowy.

Minister ocenił, że negocjacje z partnerami społecznymi są bardzo trudne, ale ważne, że jest chęć znalezienia rozwiązania. – Chciałem podziękować stronie społecznej, że rozmowy są prowadzone, że jest zrozumienie powagi sytuacji i poszukiwanie rozwiązań. Mam nadzieję, że znajdziemy porozumienie i ostatecznie będziemy w stanie uratować spółkę, ale – oczywiście – już w wariancie zrestrukturyzowanym – powiedział Balczun.