Raport przygotowany został pod redakcją Jerzego Hausnera. Autorzy podkreślają, że publikacja powstała z ich własnej inicjatywy, w celu pokazania problemu i kierunków jego rozwiązania. – Działania rządu w odniesieniu do gospodarki surowcowej charakteryzuje bałagan prawny i chaos decyzyjny. Problematyka ta jest prawie nieobecna w dokumentach strategicznych – czytamy w raporcie.
Autorzy podkreślają, że na przełomie wieków, w ciągu kilkunastu lat nastąpił ogromny wzrost zapotrzebowania na surowce, a ich ceny wzrosły wówczas trzy – czterokrotnie. Obecnie świat wszedł w kolejną fazę niskich cen surowców. Zdaniem ekspertów Polska przespała kilkanaście lat boomu surowcowego. Korzyści odniosło krajowe górnictwo metali, głównie miedzi, ale jego ekspansja globalna była w dużej mierze ograniczona. Nie wykorzystano też właściwie dobrej koniunktury w górnictwie węgla kamiennego, gdzie nie wykonano niezbędnych działań modernizacyjnych i strukturalnych. W efekcie największe przedsiębiorstwa górnicze zagrożone są upadłością.
Według autorów publikacji trwająca od lat dyskusja o usuwaniu barier utrudniających życie polskim przedsiębiorcom przynosi mizerne skutki, natomiast istniejące regulacje oraz praktyka władzy publicznej nie stwarzają przyjaznych warunków do podejmowania działalności górniczej. Dotyczy to również pozyskiwania surowców mineralnych ze źródeł wtórnych i uregulowań prawnych promujących rozwój recyklingu.
- Szereg ważnych dla gospodarki kraju surowców jest na wyczerpaniu, a wiele importujemy, mimo iż mamy ich udokumentowane złoża. Możliwości ich wykorzystania w przyszłości są ograniczane przez istniejące lub planowane zagospodarowanie terenu, nieuwzględniające faktu istnienia złóż oraz wygórowane wymagania ochrony przyrody – czytamy w raporcie.
Raport zawiera szereg wskazań dla polskich władz w zakresie polityki surowcowej. Na pierwszym miejscu postawiono konieczność pilnego przygotowania przez rząd wieloletniej polityki surowcowej Polski. Dokument ten powinien zawierać ustalenia dotyczące finansowania rozpoznania i ochrony najwartościowszych złóż surowców mineralnych z budżetu państwa, a także zawierać listę surowców krytycznych, warunkujących umacnianie konkurencyjności i innowacyjności polskiej gospodarki. Autorzy raportu proponują, by do takich surowców krytycznych zaliczyć m.in. te, które będą niezbędne do rozwoju nowych technologii.
