Największe w historii zyski banków spółdzielczych

Popyt na kredyty, dobra sytuacja klientów i podwyżki stóp procentowych - wszystko to przyczynia się do bezprecedensowej poprawy wyników banków spółdzielczych

Po pierwszych trzech kwartałach zysk netto banków spółdzielczych przekroczył pół miliarda złotych - wynika z informacji zebranych przez "Parkiet" o bankach zrzeszających. Zysk netto był o 36 proc. większy niż w podobnym okresie ubiegłego roku. Dynamika zysków w sektorze spółdzielczym jest mniej więcej dwa razy większa niż w bankach komercyjnych. Jakie są jej źródła?

Kredyty jak woda

Dane, jakie otrzymaliśmy ze zrzeszeń, wskazują, że istotnym powodem poprawy wyników jest szybki rozwój akcji kredytowej. Do niedawna portfele kredytów w bankach spółdzielczych powiększały się wolniej niż kwota zebranych przez nie depozytów. "Nadwyżkowe" pieniądze były przez banki lokowane na rynku międzybankowym. Dochody z takich operacji nie były zbyt duże.

W tym roku sytuacja się zmieniła. W każdym ze zrzeszeń (wyjątkiem był największy działający u nas bank spółdzielczy - Krakowski BS - który działa samodzielnie) wartość kredytów była w końcu września o przynajmniej jedną czwartą większa niż rok wcześniej. To oznacza, że spółdzielcy coraz bardziej efektywnie wykorzystują pieniądze, którymi dysponują.

Bankom spółdzielczym pomaga również sytuacja makroekonomiczna.

Chodzi między innymi o podwyżki stóp procentowych. W tym roku Rada Polityki Pieniężnej podnosiła stopy już trzykrotnie. Dzięki tym podwyżkom możliwe jest podnoszenie oprocentowania kredytów.

Odsetki od części z nich rosną automatycznie, w miarę podnoszenia się stóp na rynku międzybankowym. Tymczasem oprocentowanie lokat w bankach spółdzielczych, które na swoim terenie najczęściej nie muszą się obawiać konkurencji dużych banków komercyjnych (ulokowanych zwykle w większych miastach), pozostaje dość niskie.

Pozytywny wpływ ma również dobra sytuacja finansowa klientów banków spółdzielczych. Dzięki niej maleje udział złych kredytów w portfelach. To skutkuje ograniczaniem (a przynajmniej możliwością niezwiększania) rezerw na należności zagrożone. Przekłada się również na rosnący udział kredytów pracujących.

Na to nakłada się dyscyplina kosztowa w bankach spółdzielczych. Wśród ich komercyjnych konkurentów coraz częściej dynamika wydatków na bieżącą działalność jest podobna, jak wzrost przychodów.

Tymczasem w sektorze spółdzielczym "przychody", czyli wynik z działalności bankowej, są o 16 proc. wyższe niż rok wcześniej. Bez ograniczania kosztów działania nie byłoby możliwe ponad dwa razy szybsze zwiększanie wyniku brutto (wzrósł o 35,5 proc.).

Wyniki o połowę lepsze

Nie we wszystkich zrzeszeniach poprawa następuje równie szybko. W Spółdzielczej Grupie Bankowej, grupującej banki spółdzielcze głównie z zachodniej Polski, zysk netto wynosił w końcu września 173,1 mln zł i był o niemal 40 proc. większy niż rok wcześniej. Jeszcze wyższą dynamiką może pochwalić się najmniejsze zrzeszenie - Mazowieckiego Banku Regionalnego. Tam wzrost zysku po dziewięciu miesiącach wynosi 46,5 proc. Gdyby brać pod uwagę wyniki samego III kwartału, to w SGB poprawa sięga 50 proc., zaś w MR Banku - 55 proc. Największe zrzeszenie - Banku Polskiej Spółdzielczości - po dziewięciu miesiącach ma wynik o prawie 32 proc. lepszy niż rok wcześniej. W samym III kwartale dynamika wyniosła 30 proc.

We wrześniu łączne aktywa działających w Polsce banków spółdzielczych wynosiły 47,5 mld zł. Wiele wskazuje na to, że w końcu roku przekroczą 50 mld zł.