Mocne ożywienie na rynku hipotek

Spadek WIBOR, a przede wszystkim nowa oferta „Bezpiecznego kredytu 2 proc.” może sprawić, że tegoroczna sprzedaż kredytów mieszkaniowych będzie zbliżona do wyniku z 2022 roku.

W II kwartale na rynku kredytów mieszkaniowych widać mocne ożywienie – wynika z najnowszego raportu AMRON-SARFiN. W tym okresie banki sprzedały niemal 30,8 tys. nowych hipotek o wartości 11,3 mld zł. W porównaniu z I kwartałem bieżącego roku to wzrost odpowiednio o 40 proc. i 51 proc.

Odwrócenie trendów

Rekordowo przedstawia się średnia wartość udzielonego kredytu ogółem, notowana w II kw. 2023 r. na poziomie 366 139 zł. To wzrost o 7,87 proc. w porównaniu z I kw. 2023 r. Poprzedni rekord padł w I kw. 2022 r. – 353 727 zł.

Bezpośrednią przyczyną tak wysokiej dynamiki kwartał do kwartału jest tzw. efekt bazy, czyli „katastrofalne” – jak to określają eksperci AMRON- SARFiN – wyniki notowane w poprzednich okresach, gdy była mowa o zapaści na rynku hipotek w efekcie szybkich podwyżek stóp procentowych i kosztów pożyczania (co widać w spadku sprzedaży kredytów mieszkaniowych w ujęciu rocznym). Teraz te trendy powoli się odwracają.

Rada Polityki Pieniężnej od września 2022 r. utrzymuje stopę referencyjną NBP na stabilnym poziomie – 6,75 proc., co w efekcie pozwoliło obniżyć WIBOR 3M do poziomu 6,90 proc. na koniec II kwartału. Średnie oprocentowanie modelowego kredytu hipotecznego na koniec czerwca 2023 r. wyniosło 8,77 proc., czyli o 0,29 pkt proc. mniej niż rok wcześniej.

Pomógł „Kredyt 2 proc.”

Do tego w lutym 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego obniżyła wysokość buforu dla badania zdolności kredytowej potencjalnych kredytobiorców, z poziomu 5 proc. do 2,5 proc. dla kredytów o okresowo stałej stopie procentowej.

W pewnej mierze do ożywienia na rynku kredytów hipotecznych w II kwartale przyczynił się też rządowy program „Pierwsze mieszkanie” i tzw. „Bezpieczny kredyt 2 proc.”. Co prawda znalazł się on w ofercie banków dopiero od 3 lipca, ale osoby, które co do zasady nie kwalifikują się do tego programu, zdaniem ekspertów z wyprzedzeniem sięgnęły po komercyjny kredyt hipoteczny, aby zdążyć z wyborem mieszkania i zapłacić w miarę rozsądną cenę.

Sam „Kredyt 2 proc.” cieszy się ogromną popularnością. Związek Banków Polskich wyliczał na wtorkowej konferencji, że na dzień 24 sierpnia liczba złożonych wniosków sięgnęła już 36 037. W tym okresie zawarto 3901 umów na kredyt hipoteczny. Ich wartość resort rozwoju szacuje na 1,46 mld zł.

Będzie 120 tys. nowych kredytów?

Z kolei z sierpniowego „Monitora Bankowego” wynika, że w ostatnim miesiącu 80 proc. bankowców zauważyło wzrost zainteresowania „Kredytem 2 proc.”. Jedynie co dziesiąty badany nie odnotował takiego zjawiska. Z kolei aż 73 proc. pytanych bankowców spodziewa się wzrostu sprzedaży kredytów mieszkaniowych dla osób indywidualnych w ciągu sześciu miesięcy (choć to odsetek nieco mniejszy niż w badaniu z lipca, gdy wynosił on 83 proc.).

– Nie jest wykluczone, że dzięki temu programowi w 2023 r. sprzedaż kredytów mieszkaniowych będzie zbliżona do wyniku z 2022 r. – ocenia Jacek Furga, prezes Centrum Prawa Bankowego i Informacji. Warto tu dodać, że w całym 2022 r. banki udzieliły 126 tys. nowych hipotek o wartości 43,6 mld zł (były to spadki rok do roku po ok. 50 proc.).

Mieszkania też drożeją

Jednocześnie Furga przyznaje, że „Kredyt 2 proc.” i oczekiwany wzrost popytu na mieszkania wpłynął na wzrost cen nieruchomości.

Od momentu ogłoszenia programu w połowie grudnia 2022 r. ofertowe ceny mieszkań rosły niemal z miesiąca na miesiąc. W Warszawie lokale są o 10 proc. droższe niż w grudniu 2022 r. W ujęciu kwartał do kwartału wzrost nie jest już tak wysoki, a w niektórych miastach nawet zanotowano spadki. Przykładowo, w Warszawie średnia cena transakcyjna w II kw. była o 2,84 proc. wyższa niż w I kw. W górę skoczyły też stawki we Wrocławiu i Łodzi. A w Gdańsku obniżyły się o 1,83 proc., w Poznaniu o 1,61 proc. i Krakowie o 0,24 proc.