Orlen w centrum uwagi

Ponad 200 spotkań w ciągu roku, w tym kilka serii w trakcie zagranicznych "road shows", kilkanaście konferencji, 400 osób na internetowej liście dystrybucyjnej, kilkadziesiąt telekonferencji i wiele rozmów telefonicznych - tak wygląda współpraca przedstawicieli spółki z inwestorami.

Analitycy, doradcy inwestycyjni, akcjonariusze z uwagą obserwują poczynania spółki i zadają tysiące pytań zarówno bardzo szczegółowych, jak i związanych ze strategicznym kierunkiem rozwoju firmy. Poniżej przedstawiamy te, które w ostatnim czasie najczęściej padają ze strony inwestorów i akcjonariuszy spółki oraz odpowiedzi udzielane przez przedstawicieli firmy.

Co wpłynęło na znaczącą poprawę wyników finansowych w drugim kwartale 2003 r.?

Już pierwszy kwartał tego roku był bardzo obiecujący. Wystarczy wspomnieć, że zysk netto za ten okres wzrósł o ponad 430% w porównaniu z pierwszym kwartałem 2002 r. W drugim kwartale tego roku Orlen zarobił na czysto 160 mln zł, czyli o 39% więcej w porównaniu z drugim kwartałem 2002 r. Osiągnęliśmy ponad 50-proc. wzrost przychodów, między innymi w wyniku przejęcia od BP sieci stacji w Niemczech. Sprzedaż na tamtejszym rynku w drugim kwartale wyniosła 1,8 mld zł. Dodatkowo działalność finansowa przyniosła 50 mln zł zysku z tytułu różnic kursowych oraz 30 mln na sprzedaży aktywów z działalności pozapodstawowej. W wyniku modernizacji sieci stacji benzynowych znacząco podnieśliśmy wolumen sprzedaży detalicznej oraz poprawiliśmy marże paliwowe o około 55 mln zł. Dodatkowo odnotowaliśmy 25-proc. wzrost marż na produktach pozapaliwowych. O ile w pierwszym kwartale znacznie pomogło w tym otoczenie zewnętrzne, a w szczególności wysoki poziom marż rafineryjnych, o tyle w drugim kwartale w wyniku finansowym widoczne już były pierwsze efekty restrukturyzacji. Pierwsze półrocze 2004 r. zakończyliśmy najlepszym wynikiem finansowym w historii spółki, przy zastosowaniu metody wyceny zapasów LIFO (last in first out).

Na czym polega program Value Based Management (VBM) i jakie korzyści przyniesie spółce?

VBM to sposób zarządzania, według którego każde działanie w firmie musi być ocenione pod względem przyrostu wartości dla akcjonariuszy.

Zostało wyodrębnionych pięć podstawowych obszarów kreowania wartości dla naszych właścicieli:

l maksymalne wykorzystanie mocy przerobowych,

l reorganizacja sieci sprzedaży detalicznej w Polsce i Niemczech,

l restrukturyzacja grupy kapitałowej poprzez sprzedaż aktywów uzupełniających,

l kompleksowy program redukcji kosztów,

l restrukturyzacja zatrudnienia.

W każdym obszarze zostały postawione cele, opisane konkretnymi wskaźnikami, wyrażonymi w sprecyzowanych wartościach. Zostały opisane działania, jakie są konieczne do osiągnięcia postawionych celów oraz zidentyfikowano związany z tym stopień ryzyka. Osiągnięcie celów powinno przełożyć się na wzrost wyceny rynkowej spółki.

Plany zarządu zakładają, że Orlen podwoi wartość ekonomiczną do końca 2006 roku. Wartość firmy mierzona zdyskontowanymi przepływami finansowymi FCFF (Free Cash Flow for the Firm) wyniesie 14,4 mld zł. Warto podkreślić, że w planowanym procesie wzrostu wartości nie zostały ujęte kolejne kroki w procesie konsolidacji w regionie centralnej Europy. Niektóre projekty już rozpoczęte oraz przyszłe posunięcia będą dodatkowym wkładem we wzrost wartości firmy.

Jakie podejmiecie działania, które pozwolą osiągnąć tak istotny wzrost wartości?

Mówiąc najogólniej, skoncentrujemy się na poprawie efektywności w podstawowych obszarach działalności:

l produkcja, hurt, logistyka,

l detal,

l grupa kapitałowa,

l centrum korporacyjne,

l struktura finansowania.

Istotą działań będzie poprawa efektywności samego Orlenu oraz grupy kapitałowej, jak również ekspansja strategiczna spółki. Złożą się na to przede wszystkim: maksymalizacja marż i minimalizacja kosztów oraz zarządzanie ryzykiem w każdym segmencie działalności. Zakładamy, że restrukturyzacja sieci detalicznej, wprowadzenie segmentacji klientów oraz centralnego zarządzania cenami pozwoli do końca 2006 roku zwiększyć sprzedaż o 1,15 mln litrów na stację. Jeśli chodzi o część produkcyjną i sprzedaż hurtową, to zwiększenie transakcji SWAP, rozwój eksportu oraz uDo końca 2006 roku Orlen planuje sprzedaż ok. 40 spółek (głównie usługowych i utrzymania ruchu), co przyniesie około 320 mln wpływów, zysk z tych transakcji zaś zamknie się kwotą ok. 85 mln zł. W efekcie zatrudnienie w grupie kapitałowej spadnie o ok. 4000 osób. Redukcja zatrudnienia w spółce-matce obejmie następne 1000 osób. Istotnym elementem poprawy efektywności będzie zmiana struktury finansowej. Z kolei ewentualne zwiększenie zobowiązań poprawi współczynnik dźwigni finansowej.

Na czym polega program redukcji kosztów, zaprezentowany przez zarząd, i jak się on ma do VBM?

Kompleksowy Program Redukcji Kosztów (KPRK) jest jednym z ważniejszych elementów VBM. Zakłada on osiągnięcie do 2005 roku poziomu 800 mln oszczędności rocznie w stosunku do bazy 2002 r., które będą powtarzalne i stałe. To dużo, ponieważ stanowi to ok. 22% kosztów będących bezpośrednio pod kontrolą spółki. Jest to największy tego typu program w Orlenie, a jego uruchomienie stanowi historyczny przełom w funkcjonowaniu spółki, zmieniając kulturę pracy i myślenia menedżerów wszystkich szczebli. Program obejmuje wszystkie obszary działalności firmy i wszystkie rodzaje kosztów.

Jakie są plany dotyczące dalszej ekspansji w Niemczech?

Sieć stacji w Niemczech stanowi istotne aktywa spółki, które w naszym przekonaniu będą w przyszłości jednym z ważniejszych źródeł przychodów. Do 2007 roku zamierzamy zwiększyć udział na rynku północnych Niemiec do ok. 10%. W tym celu planujemy kupować tam od 15 do 30 stacji rocznie. Cały proces będzie w pełni finansowany przez spółkę niemiecką Orlen Deutchland. Zwiększymy także sprzedaż polskich produktów pozapaliwowych na terenie Niemiec oraz wdrożymy na tym rynku program kart flotowych powiązany z działającym w Polsce systemem FLOTA. Nasze stacje będą zaopatrywane poprzez transakcje SWAP. Mówiąc o rynku niemieckim trzeba wspomnieć, że tamtejsze stowarzyszenie właścicieli stacji benzynowych Autobahn Tank&Rast przyznaje swoim członkom lokalizację lub umożliwia dzierżawę stacji przy autostradach, co jest niezwykle atrakcyjne. Liczymy, że na początku przyszłego roku Orlen uzyska 7-10 takich lokalizacji.

Jak będzie wyglądało zarządzanie ryzykiem w spółce?

We współpracy z firmą Deloitte & Touche wprowadzamy kompleksowy system zarządzania ryzykiem rynkowym i finansowym, który będzie oparty na programie "CFaR Tools", służącym do analizy i pomiaru ryzyka. Najistotniejszymi kategoriami ryzyka, które będą w szczególności podlegały naszej ocenie, są ceny towarów (commodities), kursy walutowe oraz stopy procentowe. Przy uwzględnieniu efektu korelacji pomiędzy tymi czynnikami firma będzie w stanie zanalizować ich wpływ na konkretne pozycje w sprawozdaniach finansowych, a w szczególności na zysk i cash flow. Oczywiście, system umożliwi również pomiar skutków naturalnego hedgingu, symulację rezultatów planowanych i dokonanych działań zabezpieczających oraz skorzystanie z przywileju rachunkowości zabezpieczeń. Do końca tego roku zajmiemy się analizą i pomiarem ryzyka oraz przeprowadzimy wiele symulacji. Począwszy od 2004 roku będziemy wprowadzać transakcje zabezpieczające na instrumentach pochodnych, dotyczących wspomnianych kategorii ryzyka. Zarządzanie ryzykiem pozwoli na stabilizację wyników finansowych firmy i redukcję niepewności związanej z wpływem rynkowych czynników zewnętrznych.

Kiedy zostanie sprzedany pakiet akcji Polkomtela, należący do Orlenu i jakie będą wpływy z tej transakcji?

Sprzedaż 19,61% akcji Polkomtela jest planowana na pierwszą połowę przyszłego roku. Obecnie prowadzone są prace zmierzające do wyłonienia doradcy finansowego. Transakcja zostanie przeprowadzona razem z pozostałymi polskimi właścicielami operatora, czyli KGHM i PSE. Informacja o cenie pakietu zostanie podana dopiero po sfinalizowaniu transakcji.

Czy Orlen jest przygotowany do wprowadzenia nowych regulacji dotyczących biopaliw?

Orlen popiera wszelkie inicjatywy, których celem jest stworzenie stabilnego rynku biokomponentów, mogących znaleźć zastosowanie w produkcji paliw płynnych. Z obserwacji i doświadczeń krajów UE wynika jednak, że jest to możliwe tylko poprzez zrównoważone, stopniowe rozwijanie tego rynku.

Wyrazem zaangażowania koncernu w tym obszarze jest stosowanie do produkcji benzyny bezołowiowej eteru etylo-tert-butylowego (EETB), będącego jednym z biokomponentów. W sierpniu br. oddaliśmy do użytku instalację dozowania alkoholu o wydajności 100 tys. ton benzyn alkoholowych miesięcznie. Ponadto opracowaliśmy recepturę do produkcji benzyny alkoholowej.

Rafineria Trzebinia należąca do grupy kapitałowej Orlenu podpisała umowę z AT AGRAR - TECHNIK GmbH & Co. KG na budowę instalacji biodiesla o wydajności 150 tys. ton rocznie. Zakończenie budowy oraz oddanie instalacji do eksploatacji planowane jest w czwartym kwartale 2004 roku. Ponadto prowadzimy wiele prac dostosowujących infrastrukturę logistyczną do nowych wymogów oraz przygotowujemy zaplecze magazynowe. Z punktu widzenia koncernu najważniejsze jest, aby wprowadzone przez spółkę na rynek paliwa posiadały jak najwyższą jakość, pozwalającą na bezpieczne ich stosowanie w pojazdach samochodowych.

W jaki sposób Orlen zamierza zwiększyć wykorzystanie mocy przerobowych?

Po uruchomieniu instalacji w spółce JV Basell część półproduktów z płockiej rafinerii będzie wykorzystana do produkcji petrochemikaliów, natomiast otrzymane w cyklu produkcyjnym paliwa zostaną wykorzystane w transakcjach SWAP na rynku niemieckim. Część z nich zostanie przeznaczona również na eksport.

Jakie są plany dotyczące konsolidacji regionalnej? Jak wygląda współpraca z MOL-em?

Prowadzimy aktywne rozmowy z MOL-em, które najprawdopodobniej doprowadzą do szerszej współpracy jeszcze przed wstąpieniem Polski i Węgier do Unii Europejskiej. Rozpatrujemy różne scenariusze ewentualnych aliansów oraz rozpoznajemy płaszczyzny synergii. Rozmawiamy również o wspólnych projektach dalszej restrukturyzacji współpracujących ze sobą koncernów.

Jakie są zamiary Orlenu w stosunku do czeskiego Unipetrolu i rumuńskiego Petromu?

Interesują nas oba koncerny. Posiadamy kompleksowe rozwiązania, które powinny zadowolić zarówno stronę czeską, jak i rumuńską. Rozmowy trwają. Złożyliśmy już list intencyjny w rumuńskim Ministerstwie Gospodarki i Handlu, wyrażający zainteresowanie Orlenu udziałem w prywatyzacji Petromu. Dopuszczamy rówież możliwość stworzenia konsorcjum inwestorów w celu nabycia akcji rumuńskiej spółki.