Wyższe cele i nowe ścieżki

Podstawą aktualizacji strategii PKN Orlen jest koncentracja na rozwoju nieorganicznym oraz jednoczesna kontynuacja programów poprawy efektywności i realizacji inwestycji w kluczowych obszarach działalności koncernu. Orlen zamierza aktywnie uczestniczyć w wybranych transakcjach fuzji i przejęć oraz rozpocząć działalność wydobywczą. Uaktualniona strategia przewiduje też realizację wyższych, niż deklarowane przed rokiem, założeń finansowych i zawiera propozycję zmian w polityce dywidendy.

Przed rokiem zarząd PKN Orlen, pod kierownictwem Igora Chalupca, opracował i przedstawił strategię koncernu na lata 2005 - 2009, która zakładała budowę własnej wartości przede wszystkim w oparciu o poprawę efektywności oraz realizację inwestycji o wysokiej stopie zwrotu. Przewidywała również wzmocnienie obecności koncernu w kluczowych obszarach biznesowych na macierzystych rynkach, przy jednoczesnym kontynuowaniu restrukturyzacji portfela aktywów. Za kolejny filar strategii PKN Orlen uznał możliwości ekspansji na nowych rynkach.

Rozwój - inwestycje

Aktualizacja strategii PKN Orlen zakłada kontynuację działań proefektywnościowych i inwestycyjnych. Spośród 13,6 mld zł, jakie płocki koncern zamierza w najbliższych latach przeznaczyć na inwestycje w posiadane już aktywa, 2,8 mld zł spółka zainwestuje w Czechach, gdzie od ubiegłego roku jest większościowym właścicielem firmy Unipetrol. Kolejne ok. 200 mln zł przeznaczy na rozwój i restrukturyzację Orlen Deutschland. Główna część pieniędzy będzie jednak inwestowana w Polsce.

W ciągu najbliższych czterech lat największe inwestycje zaplanowano dla rafinerii - 5 mld zł, co stanowi 36% nakładów kapitałowych ogółem. Wydatkowane będą na projekty i działania w zakresie powiększenia zdolności przerobu m. in.

l hydroodsiarczanie oleju napędowego (HON VII), intensyfikację butadienu, reforming VII,

l budowę instalacji odsiarczania benzyny krakingowej w zakładach w Płocku i Czechach.

Największe projekty zostaną zrealizowane w przyszłym roku, zaś do 2008 r. planuje się realizację 80% planu inwestycyjnego.

Niewiele mniejsze nakłady - 4,4 mld zł, koncern zaplanował dla segmentu petrochemii. Najważniejsze projekty dotyczą inwestycji w budowę instalacji paraksylenu i kwasu tereftalowego (PX/PTA), modernizację systemu kontroli (Chemopetrol), zwiększenie mocy przerobowych instalacji Olefin (Chemopetrol), jak również budowę instalacji do produkcji butadienu (Kaucuk).

Inwestycje w segmencie chemicznym w latach 2006-2009 mają wynieść 0,8 mld zł. Obejmą głównie spółki Spolana i Anwil w zakresie zdolności produkcyjnych PVC i zwiększenie pojemności magazynowych.

Kluczowe projekty inwestycyjne segmentu detalicznego w najbliższych latach będą firmę kosztować 2,2 mld zł. Projekty skupią się na budowie, modernizacji oraz rebrandingu stacji w Polsce oraz rozwoju działalności w sieci stacji Niemczech.

Na segment wydobywczy do 2009 roku koncern zaplanował środki w wysokości 1,1 mld zł. Znacznie większe nakłady przewidziane są na lata 2010-2015.

Rozwój - wydobycie

Zaktualizowana strategia zakłada wejście PKN Orlen w działalność wydobywczą. Zdaniem zarządu, to również szansa zarówno na uzyskanie znacznych zwrotów z inwestycji, jak i możliwość zapewnienia ekonomicznie opłacalnych dostaw surowca w długim okresie.

Przygotowując program rozwoju segmentu wydobywczego, Orlen przeprowadził szczegółową analizę zasadności i metod rozwoju tego kierunku działalności.

Efektem wdrożenia tych planów będzie możliwość uzyskania znacznego wzrostu wartości firmy i wzmocnienia pozycji konkurencyjnej. Program budowy segmentu działalności wydobywczej podzielono na dwie fazy (pierwsza - do roku 2009 roku, i druga - do 2015 roku). W pierwszej fazie zakładane jest stopniowe tworzenie struktur organizacyjnych, zdobywanie doświadczenia i budowa kompetencji na bazie pojedynczych transakcji kupowania aktywów, szczególnie w krajach takich jak Kazachstan, Irak czy Rosja. Nie można również wykluczyć zaangażowania się w krajach Afryki Północnej, przede wszystkim w Libii.

Przez pierwsze dwa lata typowanie celów do akwizycji będzie skupiać się na aktywach o niższym ryzyku. Preferowane mają być przy tym projekty realizowane w ramach joint venture. Na tym etapie Orlen zamierza kupować mniejszościowe udziały, bez podejmowania się roli operatora, korzystając z kompetencji swoich partnerów. Chce również zachęcać do uczestnictwa w projektach wydobywczych inne polskie, Grupa Lotos czy Nafta Polska.

W drugiej fazie programu płocki koncern planuje podejmować się roli operatora, ale nadal w oparciu o outsourcing w kwestiach technicznych. W perspektywie około 10-letniej PKN Orlen gotów będzie w większym stopniu zaangażować się w bezpośrednie poszukiwania surowców, rozwijając przy tym umiejętności techniczne i budując struktury organizacyjne z lokalnymi zasobami kadrowymi.

Strategia przewiduje stopniowe zwiększanie ilości wydobywanego surowca. W przyszłym roku miałoby to być 0,4 mln ton, w 2010 r. - 1,2 mln ton, a w 2015 r. co najmniej 4,3 mln ton. Wymagane na realizację programu nakłady inwestycyjne szacowane są średnio na 130 mln USD rocznie w latach 2007-2009, i 438 mln USD przez kolejne pięć lat.

Wskaźnik integracji, czyli stosunek wydobycia własnej ropy do całości przerobu, według założonych planów, będzie wzrastać z 2,3% w przyszłym roku, przez 6,2% za pięć lat, by w roku 2015 osiągnąć poziom co najmniej 20,6%.

Rozwój - akwizycje

Na tle konkurencji koncern wyróżnia się przede wszystkim silnym segmentem petrochemicznym, a także doświadczeniem z przeprowadzonych projektów integracji.

Orlen planuje aktywnie uczestniczyć w europejskim rynku fuzji i przejęć, realizując spełniające rygorystyczne kryteria finansowe projekty wzrostu nieorganicznego w podstawowych sferach działalności.

Obszarem zainteresowania płockiego koncernu mają być akwizycje w Europie Środkowej, Wschodniej i Południowej, w tym również na rynkach macierzystych w Polsce i w Czechach. W ciągu kilku nadchodzących lat Orlen gotów jest przeznaczyć na nie 3 mld euro.

Finanse koncernu

Aktualizacja strategii zakłada podwyższenie celów finansowych, jakie Orlen miałby osiągnąć w 2009 roku. Zmiana planu wynika z uwzględnienia wpływu takich czynników jak: efekty konsolidacji Unipetrolu, zmiana metody konsolidacji Basell Orlen Polyolefins (BOP), dodatkowe rezerwy restrukturyzacyjne, efekty planu rozwoju sprzedaży i realizacji programu wydobycia, jak również planu restrukturyzacji i rozwoju Orlen Deutschland, i programu Optima oraz wycenę zapasów metodą LIFO.

Weryfikacja pod kątem tych czynników, przy założeniu warunków makroekonomicznych z 2004 roku, pozwala podwyższyć cele na 2009 rok w zakresie EBITDA (zysk operacyjny powiększony o amortyzację) z wcześniejszych 7,9 mld zł do 10 mld zł, przy zmianie założeń dotyczących średniorocznego CAPEX (nakładów na środki trwałe) z 1,7 mld zł do 3,4 mld zł. Przy tych założeniach ROACE (średnioroczny zwrot z zaangażowanych środków) będzie na poziomie min. 18,5%. Największy udział w kreowaniu EBITDA będzie mieć segment rafineryjny - 43,3%, nieco mniej petrochemiczny - 36,8%, detaliczny - 12%, chemiczny - 8,6%, a wydobywczy - 2,6%.

Dywidenda

- nowe propozycje

Koncern proponuje zmianę polityki wypłat dywidendy, uzależniającą jej wysokość od zaangażowania firmy w fuzje i przejęcia oraz utrzymania optymalnej struktury kapitału.

Wyliczenie poziomu dywidendy ma następować w oparciu o "Free Cash Flow to Equity" - obliczany poprzez skorygowanie zysku netto i amortyzacji o nakłady inwestycyjne, zmianę wartości kapitału obrotowego netto oraz zmianę stanu kredytów.

Planowany termin implementacji tego rozwiązania to 2007 rok (wypłata dywidendy za 2006 rok). Do tego czasu ma obowiązywać stare rozwiązanie, zakładające wypłacanie co roku dywidendy w wysokości co najmniej 30% zysków netto koncernu.

Celem koncernu będzie wypłata dywidendy na poziomie minimum 50% FCFE. Jednak w sytuacji realizacji znaczących wydatków związanych z akwizycjami, priorytetem firmy będzie powrót do bezpiecznych poziomów zadłużenia, co według podejścia opartego na FCFE może wiązać się z ograniczoną wypłatą dywidend.

Z kolei w przypadku sprzedaży akcji Polkomtela (Orlen jest posiadaczem 19,6% papierów operatora telefonii komórkowej) i przy braku innych zobowiązań inwestycyjnych firma planuje utworzenie specjalnego funduszu dywidendowego. Umo