Ożywienie w inwestycjach wciąż daleko

Skłonność przedsiębiorstw do podejmowania nowych inwestycji wciąż jest poniżej wieloletniej średniej – wynika z cokwartalnej ankiety NBP wśród firm.

Spośród niemal 1900 firm, które wzięły udział w badaniu banku centralnego, rozpoczęcie nowej inwestycji w perspektywie kwartału planuje 22,6 proc. To wprawdzie o 0,3 pkt proc. więcej, niż na początku II kwartału, ale wciąż wyraźnie mniej, niż średnio w ostatniej dekadzie (ponad 25 proc.). Także skala planowanych wydatków na środki trwałe nie zwiastuje odbicia w inwestycjach, których wartość w I kwartale w sektorze przedsiębiorstw spadła o 8,3 proc. (a w całej gospodarce o 1,8 proc. rok do roku).

Autorzy raportu NBP podkreślają jednak, że pesymizm w odniesieniu do inwestycji widać głównie w grupie spółek publicznych, co można wiązać z zastojem w napływie unijnych funduszy. Firmy prywatne wciąż planują rozwój, a w sektorze przemysłowym zanosi się nawet na przyspieszenie wzrostu nakładów inwestycyjnych.

„Poziom aktywności inwestycyjnej jest obecnie obniżony w badanej próbie m.in. dlatego, że wciąż znaczna część inwestorów wstrzymuje lub opóźnia zaplanowane inwestycje. Odsetek firm wstrzymujących inwestycje ustabilizował się poziomie około 30 proc." – czytamy w raporcie. Główną przyczyną odkładania inwestycji jest wysoki poziom niepewności wśród firm. Deflacja nie jest natomiast postrzegana przez inwestorów jako problem.

Ankietowane przedsiębiorstwa oceniały swoją sytuację ekonomiczną w czerwcu nieco gorzej, niż w maju, ale wciąż bardzo dobrze na tle ostatnich kilku lat. Co ciekawe, to pogorszenie ocen kondycji firm nie znajduje odzwierciedlenia ani w raportowanych przez nie warunkach sprzedażowych, ani w marżach ani w sytuacji płynnościowej.

„Ponieważ odczuwana niepewność, mimo lekkiego spadku, pozostała na podwyższonym względem poprzedniego roku poziomie, a przy tym pogorszyły się wyraźnie niemal wszystkie prognozy firm, można domniemywać, że sama sytuacja sektora pozostaje dobra, a jej subiektywne oceny znajdują się obecnie pod wpływem niekorzystnych oczekiwań i spodziewanych zmian legislacyjnych, w tym ze względu na planowane wprowadzenie nowych danin, czy zwiększenie restrykcyjności prawa w stosunku do przedsiębiorców unikających płacenia podatków"- napisali ekonomiści z NBP.

W porównaniu do poprzedniej, marcowej edycji badania, odsetek firm wskazujących niepewność jako główną barierę rozwoju nieco się zmniejszył, ale utrzymał się na wysokim poziomie. Więcej przedsiębiorstw skarży się za to na poziom lub zmienność kursu złotego.

Choć sytuacja przedsiębiorstw jest dobra, obawiają się one jej pogorszenia m.in. w wyniku pogorszenia koniunktury w polskiej gospodarce. Obecnie 37 proc. firm spodziewa się w perspektywie 12 miesięcy spowolnienia wzrostu gospodarki, a 19 proc. przyspieszenia.

„Pogorszenie może mieć jednak przejściowy charakter. Plany przedsiębiorstw o horyzoncie 2-3 letnim sugerują bowiem nieco większe niż w poprzednim roku zainteresowanie ich rozbudową i rozwojem" – zauważyli autorzy raportu. To świadczy o tym, że firmy dobrze oceniają perspektywy sprzedaży. Na to samo wskazują ich plany zwiększenia zatrudnienia oraz płac.