#WykresDnia: Nawet 10,45 liry za dolara

Turecka lira spadła we wtorek aż o 3,7 proc. do nowego rekordowego poziomu w ciągu dnia, wynoszącego 10,45 do dolara.

Foto: parkiet.com

Skłoniło to niektórych analityków do ostrzeżenia przed kolejnym kryzysem walutowym spowodowanym przez bank centralny postrzegany jako uginający się pod presją polityczną i obniżający stopy procentowe.

Lira spadła w tym roku o 28 proc., będąc najsłabiej wypadającą walutą na rynkach wschodzących, głównie z powodu obaw inwestorów o wpływ prezydenta Tayyipa Erdogana na politykę pieniężną oraz o to, co wielu nazywa przedwczesnym i ryzykownym cyklem luzowania monetarnego.

Waluta zakończyła dzień spadkiem o 2,8 proc. do 10,35 w stosunku do dolara, co było największym dziennym spadkiem procentowym od miesiąca i rekordowo niskim poziomem zamknięcia.

Bank centralny obniżył swoją główną stopę o 300 punktów bazowych od września, kiedy przyspieszyła wyprzedaż liry, i oczekuje się, że obniży ją do 15 proc. z 16 proc. w tym tygodniu, według sondażu Reutera.

W międzyczasie inflacja wzrosła do blisko 20 proc., czterokrotnie przekraczając oficjalny cel, głęboko wpływając na zarobki Turków wraz z ostrą deprecjacją waluty. Z kolei słabość liry podsyca ceny poprzez duży import z Turcji.

– Istnieje rosnące ryzyko, że dalsze posłuszeństwo banku centralnego wobec presji prezydenta Erdogana w sprawie obniżek stóp procentowych spowoduje gwałtowne i nieuporządkowane spadki waluty w nadchodzących dniach i tygodniach – powiedział Jason Tuvey, starszy ekonomista ds. rynków EM w Capital Economics.

Bank centralny bronił swojej niezależności i zapowiedział, że presja cenowa jest tymczasowa. W zeszłym miesiącu podkreślił potrzebę zajęcia się deficytami na rachunku bieżącym, co skłoniło polityków opozycji do twierdzenia, że ??rząd poświęca walutę.

Erdogan często wzywa do obniżenia stóp aby pobudzić gospodarkę, w tym eksport i miejsca pracy. Szybko zmienił kierownictwo banku, w tym zwolnił w zeszłym miesiącu kolejnych trzech członków Komitetu Polityki Pieniężnej (MPC).

–  Bank centralny ma związane ręce. Wykonuje rozkazy Pałacu – powiedział Kemal Kilicdaroglu, lider głównej opozycyjnej Partii Ludowej CHP. – To jest ich cel: aby lira uległa erozji... –dodał.

Lira spadła o około 33 propc. od połowy lutego, kiedy to zbliżyła się do 6,9 dolara w związku z oczekiwaniami ścisłej polityki pod rządami byłego szefa banku centralnego, Naci Agbala. Erdogan, samozwańczy wróg stóp procentowych, zastąpił go w marcu Sahapem Kavcioglu.

Analitycy są podzieleni co do tego, jaki poziom deprecjacji lirów skłoniłby bank centralny i Erdogana do wstrzymania luzowania monetarnego. W zeszłym miesiącu MPC stwierdził, że ??jest mniej miejsca na obniżki stóp przed końcem roku. Erik Meyersson, starszy ekonomista w Handelsbanken ze Sztokholmu, napisał na Twitterze, że „możemy teraz oficjalnie nazwać to kryzysem walutowym", biorąc pod uwagę, że kurs wymiany spadł o ponad 25 proc. rok do roku.

Turecki kryzys walutowy doprowadził w 2018 r.  do recesji i późniejszego wzrostu gospodarczego poniżej średniej, który został zaostrzony przez pandemię koronawirusa. Podczas gdy oczekuje się, że gospodarka wzrośnie w tym roku o prawie 10 proc. dzięki silnej produkcji i eksporcie oraz ożywieniu w turystyce, dewaluacja liry podnosi koszty obsługi zadłużenia w walutach obcych przez firmy.

Dennis Shen, dyrektor sektora państwowego i publicznego w Scope Ratings, nazwał to „poważnym problemem", biorąc pod uwagę 124 miliardy dolarów netto zobowiązań zagranicznych sektora prywatnego i 58 proc. niespłaconego zadłużenia zagranicznego rządu – „udział, który stale rośnie wraz z deprecjacją waluty ". – Osłabiająca lira jest pogłębiana przez istniejące rozległe niegospodarne zarządzanie, napędzane przez konsolidację władzy prezydenta Erdogana – powiedział.

Lira również została osłabiona w ciągu ostatniego tygodnia przez umocnienie dolara po wyższych niż oczekiwano danych o inflacji w USA.

Odile Renaud-Basso, prezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, powiedziała Reuterowi, że inwestorzy muszą zobaczyć jasne i wiarygodne ramy polityki w Turcji. Podczas wizyty w tym kraju w zeszłym tygodniu podniosła w rozmowie z Erdoganem kwestię bardzo wysokiej inflacji.