Akcje na dłużej niż rok

Na naszym rynku dostępne są obecnie dwa (nie licząc dwóch podmiotów aktywnej alokacji) rodzaje funduszy utrzymujących część aktywów w akcjach, a część w papierach bezpiecznych. Są to fundusze zrównoważone i stabilnego wzrostu. Pierwsze z nich straciły od początku roku średnio 8,9%, a drugie zyskały 3,3%.

Zdaniem

zarządzających,

funduszy

inwestujących

w akcje nie powinny teraz kupować osoby zakładające krótszy niż rok horyzont

inwestycyjny. Według Roberta Nejmana, powinny być to

co najmniej trzy lata.

Wielomiesięczna dekoniunktura na rynku akcji spowodowała, że większość wpłacanych obecnie pieniędzy do funduszy inwestycyjnych kierowana jest do podmiotów bezpiecznych: obligacyjnych lub pieniężnych. Do powierzenia oszczędności funduszom lokującym w akcje nie zachęcają inwestorów nawet wzrosty na warszawskiej giełdzie, z jakimi mamy do czynienia od początku października (WIG zyskał od tego czasu ponad 25%).

- Fundusze lokujące w akcje radziłbym zakupić tym, którzy zakładają przynajmniej trzyletni horyzont inwestycyjny - uważa Robert Nejman, zarządzający funduszem Zrównoważonym i Renomowanych Spółek w CA IB TFI. Bardziej optymistycznie ocenia rynek Piotr Kuba, zarządzający funduszem akcji i zrównoważonym w TFI Skarbiec. - Powinna być to lokata na minimum rok - mówi P. Kuba. Podobnego zdania jest Jarosław Niedzielewski, zarządzający funduszem akcji i zrównoważonym w DWS TFI. Według Piotra Kuby, inwestowanie w fundusz lokujący w akcje tylko np. na kilka miesięcy może mieć sens pod warunkiem, że nie pobiera on prowizji przy sprzedaży jednostek. - Wtedy inwestor może zakończyć inwestycję już po stosunkowo niewielkim wzroście. Gdyby zapłacił prowizję, musiałby poczekać na dużo większy wzrost, aby pokryć koszt prowizji - mówi P. Kuba.

Warto jednak pamiętać, że w ofercie TFI, obok funduszy bezpiecznych i nastawionych na agresywne inwestowanie w akcje, są też podmioty utrzymujące w portfelu część akcji i instrumentów dłużnych. Średni zysk netto (tj. z uwzględnieniem prowizji) ośmiu dostępnych na naszym rynku funduszy stabilnego wzrostu (nie uwzględniliśmy Kapitału Handlowego Senior, przeznaczonego dla uczestników PPE), liczony od początku roku, wynosi 3,26% (prowizje w tych funduszach wynoszą od 0 do 4,5%, koszty obciążające aktywa od 1,4 do 3,75%). Najwięcej, bo 8,3% (od 29.12.2000 r. do 19.11.2001 r.) zyskał netto SEB 4, który na koniec czerwca miał w portfelu 10,6% akcji. Na drugim miejscu znalazł się Skarbiec III Filar (6,2% zysku, udział akcji 7,1%). Fundusz, który w tej grupie miał najwięcej akcji - DWS Zabezpieczenia Emerytalnego (31,8%) zarobił netto 2,1%. Tylko jeden fundusz - PBK 60plus zanotował natomiast stratę (-1,6%; udział akcji 28%).

Zrównoważone

na stratach

Ujemne wyniki z inwestycji dały natomiast od początku roku wszystkie fundusze zrównoważone. Najmniej, bo 3%, stracił netto PKO/CS Zrównoważony (udział akcji 44,4%), a najwięcej PBK ATUT 1 (19,1%; udział akcji 56,7%). Prowizje w funduszach zrównoważonych wynoszą od 0 do 5,5%, a koszty obciążające aktywa od 3 do 5,5%.

Nietrwałe wzrosty

Według Roberta Nejmana, obecne wzrosty na giełdzie nie wynikają z przesłanek fundamentalnych, dlatego nie będą one trwałe. - W średnio optymistycznym scenariuszu powinny zakończyć się w okolicach lutego, marca przyszłego roku - mówi R. Nejman. - Działania rządu i parlamentu, skupiające się na zwiększeniu dochodów budżetowych, mogą spowodować dalsze ograniczenie wzrostu gospodarczego, a tym samym jeszcze bardziej odłożą w czasie pojawienie się przesłanek fundamentalnych dla wzrostu na giełdzie - mówi R. Nejman. - Warunkiem ich pojawienia się są reformy strukturalne - dodaje. Natomiast zdaniem Piotra Kuby, istnieje obecnie kilka czynników, które powinny mieć pozytywny wpływ na rynek. - Można tu wymienić np. porządkowanie finansów publicznych, które jeśli zakończy się sukcesem, powinno skłonić RPP do dalszej obniżki stóp procentowych - mówi P. Kuba. - Poza tym spodziewam się pobudzenia gospodarki światowej, m.in. w efekcie cięcia stóp w USA i Europie, co powinno mieć pozytywny wpływ na polski rynek. Dla naszej giełdy bardzo ważny jest też stały popyt inwestorów na akcje, a ten zapewnią fundusze emerytalne oraz zagranica, która dzięki przyspieszeniu naszych negocjacji z UE przestanie postrzegać nasz kraj wyłącznie jako miejsce spekulacyjnego zarobku - dodaje. Piotr Kuba ocenia, że w krótkim terminie prawdopodobieństwo wzrostu WIG20 powyżej 1500 pkt. i spadku poniżej 1150 pkt. jest jednakowe i wynosi ok. 10%. - Obecny wzrost na giełdzie napędzany jest głównie oczekiwaniami odnośnie do poprawy koniunktury gospodarczej w przyszłym roku - mówi P. Kuba. - Jeśli taka poprawa nastąpi w drugiej połowie przyszłego roku, to WIG20 powinien na koniec 2002 r. osiągnąć poziom 1600 pkt. - mówi P. Kuba. Według Jarosława Niedzelewskiego, obecny wzrost, będący korektą trendu spadkowego, potrwa do momentu, gdy WIG20 osiągnie poziom 1450-1500 pkt. - Inwestorzy spodziewają się poprawy koniunktury na początku przyszłego roku - mówi J. Niedzielewski. - Najprawdopodobniej jednak będzie ona dużo mniejsza od oczekiwań, co spowoduje powszechne rozgoryczenie i wywoła spadki - dodaje.

Trochę akcji

i obligacji

Dopuszczalny udział akcji w portfelach jedenastu funduszy zrównoważonych wynosi od 0-70%, a w przypadku Eurofunduszu 1 - 40-100%. Średni udział akcji na 31.06.2001 r. (ostatnie dostępne dane na ten temat) wyniósł 45,5% (w zestawieniu nie uwzględniliśmy funduszu Warta Beta SFIO, w którym minimalna wpłata to 10 mln zł). Dopuszczalny udział akcji w portfelach ośmiu dostępnych na naszym rynku funduszy stabilnego wzrostu może wahać się w przedziale 0-50%. Na koniec czerwca podmioty te miały w portfelu średnio 18,9% akcji.

Dostosowywanie portfela

Jeśli portfel jest aktywnie zarządzany, to w zależności od oceny rynku, zarządzający może zwiększyć lub ograniczyć udział akcji. - W przypadku funduszu o aktywach ok. 20 mln zł i strukturze części akcyjnej zbliżonej do WIG20, do zredukowania udziału akcji np. z 60 do 40%, wystarczy 1 dzień - mówi Piotr Kuba. - Jeśli natomiast w portfelu dominują spółki mniej płynne, może to potrwać kilka dni. Dla funduszu 100-milionowego, posiadającego tylko najbardziej płynne spółki, też potrzeba kilku dni - dodaje. Jarosław Niedzielewski zwraca jednak uwagę, że nie zawsze w interesie inwestora jest, aby w portfelu były tylko spółki najbardziej płynne. - Spółki mniej płynne podlegają mniejszym wahaniom, dlatego mogą być lepsze w okresie gorszej koniunktury - mówi J. Niedzielewski.

Aktywne zarządzanie

Warto również zwrócić uwagę na dwa działające na naszym rynku fundusze aktywnej alokacji, które mają znacznie większe, niż podmioty zrównoważone i stabilnego wzrostu, widełki zaangażowania w akcje. W funduszu Salomon, należącym do GTFI, udział akcji może się wahać od 0 do 100%, a w funduszu Zrównoważonym CA IB: od 0 do 70%. Pierwszy z nich, który na koniec września miał w portfelu 25% akcji, stracił od pierwszej wyceny, tj. od 16.7.2001, 1,17%. Fundusz CA IB Zrównoważony, istniejący od 7.06.2001 r., zarobił od początku notowań 9,2% (na koniec października miał w portfelu prawie 59% akcji). - W okresach gorszej koniunktury w portfelu przeważają obligacje, a w czasie koniunktury lepszej - akcje - mówi zarządzający funduszem Robert Nejman. - Zwalnia to klienta z konieczności ciągłego śledzenia tego, co się dzieje na rynku i przenoszenia pieniędzy z funduszu akcyjnego do bezpiecznego i odwrotnie - mówi R. Nejman. - Będzie to miało jeszcze większe znaczenie po wejściu w życie znowelizowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdy dochody osiągnięte po przeniesieniu środków z jednego funduszu do drugiego będą opodatkowane - podkreśla R. Nejman.