Zaawansowane technologie w tarapatach

W IV kwartale ub.r. po raz pierwszy od internetowej hossy z 2000 r. wzrosły inwestycje funduszy ventures capital w spółki IT. Optymizmu co do przyszłości branży nie podzielają jednak inwestorzy giełdowi, bowiem notowania firm technologicznych raczej spadają. Indeks Nasdaq Composite wybił się w dół z konsolidacji i zmierza w kierunku dołka z września 2001 r. Powodów do zadowolenia nie mają także gracze w Tokio - Nikkei 225 odnotował najniższą wartość od grudnia 1983 r.

Ameryka

Załamanie formacji podwójnego szczytu, będącej zakończeniem trendu wzrostowego na Nasdaq, nie przyniosło profitów posiadaczom akcji. W sytuacji, kiedy wykres indeksu ponownie wraca ponad linię szyi w pełni już ukształtowanej formacji, można oczekiwać szybkiego wzrostu do najwyższego punktu zbudowanej już figury. Tymczasem po powrocie Nasdaq Composite ponad 1918 pkt. popyt opadł z sił i po krótkiej konsolidacji indeks ponownie zaczął spadać.

Być może linię szyi podwójnego szczytu należało pociągnąć przez dołki z 13 i 31 grudnia, obcinając minimum z 20 grudnia. Wtedy cała formacja wciąż byłaby aktualna. To jednak naciągana hipoteza, nie wnosząca wiele do analizy. Bliska 3-miesięcznemu minimum wartość indeksu, a także układ coraz niżej położonych szczytów i dołków jednoznacznie wskazują, że przewagę na rynku mają w tej chwili niedźwiedzie.

W najbliższym czasie tendencja ta nie powinna ulec zmianie, bez względu na to, czy w dalszej perspektywie zwyżka ma być kontynuowana, czy też wracamy do bessy. Zakładając, że mieliśmy do czynienia z pierwszą falą naprawdę dużego wzrostu, teraz powinna nastąpić głębsza korekta. Pierwsze wzrosty w hossie są zwykle częścią podstawy, z której zwyżka w późniejszej fazie czerpie energię, a co za tym idzie - znoszone są one w bardzo dużej części, czasem nawet w całości. Taką podstawą do dalszego wzrostu mogłaby być np. rozległa formacja odwróconej głowy i ramion, zaczynająca się jeszcze w kwietniu zeszłego roku. Teraz kształtowałoby się prawe ramię, na co potrzeba na pewno jeszcze kilka tygodni. W ramach tego scenariusza spadek mógłby sięgnąć nawet 1600 pkt. Powrót do trendu spadkowego oznacza zniżkę minimum do dołka z września ub.r., który znajduje się na 1423 pkt. Praktycznie aż do osiągnięcia przez indeks 1600 pkt. nie będzie wiadomo, z którą możliwością mamy do czynienia.

Mniejsze spadki od tych, które dotyczą akcji spółek zaawansowanych technologii, są udziałem firm skupionych w Średniej Przemysłowej. Od szczytu z 4 stycznia wartość tego indeksu spadła o 6%, podczas gdy Nasdaq Composite stracił w tym samym czasie ponad 13%. Na rynku spółek technologicznych wyraźnie rządzi niedźwiedź, tymczasem Średnia Przemysłowa utrzymuje się w trendzie bocznym. Z tym że wykres indeksu znajduje się bardzo blisko dolnego ograniczenia tej tendencji.

Na czwartkowym zamknięciu DJIA miał 9625 pkt., co praktycznie pokrywa się ze wsparciem. Dalszy spadek będzie równoznaczny z wybiciem dołem z konsolidacji, co najprawdopodobniej oznaczać będzie zakończenie średnioterminowej tendencji wzrostowej, a to będzie równoznaczne ze spadkiem wartości indeksu do 8235 pkt.

Ukształtowane na ostatnich sesjach świece z wyraźnie zaznaczonymi cieniami pokazują, że siły popytu i podaży są w tej chwili wyrównane. Na najbliższych sesjach oczekiwać należy kontynuacji stabilizacji, dla której dolnym ograniczeniem byłoby wspomniane już 9625 pkt, a górnym 9920 pkt. Większa jest szansa, że wybicie nastąpi dołem, na co wskazuje indeks S&P 500.

Wskaźnik ten miał na czwartkowym zamknięciu zaledwie 1080 pkt., co jest najniższą wartości od ponad 3 miesięcy. Być może nieco naciągane jest traktowanie wykresu z ostatnich dwóch miesięcy jako formacji głowy z ramionami, nachylonej w kierunku południowym (co wzmacnia jej negatywną wymowę dla posiadaczy akcji), ale nie ulega wątpliwości, że układ szczytów i dołków jest typowy dla trendu spadkowego. Na wykresie S&P nie ma zbyt wiele miejsca na poprawę koniunktury - ewentualny atak byków powinien zostać powstrzymany już na wysokości 1100 pkt.Na wykresie miesięcznym indeks znalazł się na poziomie dolnego ograniczenia 20-letniego kanału wzrostowego. Zamknięcie miesiąca poniżej 1040 pkt. będzie równoznaczne z wybiciem z formacji dołem. To oczywiście nie ma bezpośredniego wpływu na bieżące decyzje inwestycyjne, niemniej będzie równoznaczne z umocnieniem trendu spadkowego. Ponieważ dolne ograniczenie kanału jest zarazem przyspieszoną linią trendu, po jej przełamaniu będzie można oczekiwać spadku do właściwej linii. A ta znajduje się dopiero na poziomie 400 pkt.

Europa

Scenariusza, zgodnie z którym mamy teraz do czynienia z budowaniem bazy pod przyszły wzrost na rynku zaawansowanych technologii, nie potwierdza silnie związany z Nasdaq niemiecki DAX. Wskaźnik z impetem wybił się w dół z prawie 3-miesięcznej konsolidacji i w szybkim tempie zmierza na południe. Wszystko, na co mogą liczyć byki, to ruch powrotny w kierunku dolnego ograniczenia konsolidacji, który powinien zakończyć się na 4900 pkt., góra w okolicach 5 tys. punktów.

O żadnej odwróconej głowie z ramionami nie może tutaj być mowy, bowiem szczyt z zeszłorocznej wiosny, który mógłby być lewym ramieniem formacji, ukształtował się na 5388 pkt., prawie 70 pkt. powyżej maksimum w tym trendzie wzrostowym, które mogłoby stanowić początek prawego ramienia. Skoro lewe ramię nie ma żadnych punktów stycznych z prawym ramieniem, nie może być mowy o formacji odwracającej trend. Jeśli dodać do tego fakt, że zanim doszło do wybicia z konsolidacji wykres indeksu odbił się od przyspieszonej spadkowej linii trendu, to okaże się, że nie ma tu pola do interpretacji. Wniosek z analizy wykresu DAX jest jeden: wracamy do bessy i już niebawem wartość indeksu spadnie przynajmniej do 3787 pkt.

Tak jak DAX silnie związany jest z Nasdaq, tak na londyński FT-SE 100 większy wpływ ma Średnia Przemysłowa. Dlatego też, kiedy na wykresie DAX widoczny jest trend spadkowy, FT-SE 100 wciąż utrzymuje się w konsolidacji. Bykom udało się obronić wsparcie na 5060 pkt., ale miejsca na zwyżkę nie ma zbyt wiele. Już na wysokości 5270 pkt. znajduje się główna linia trendu spadkowego, a nie ma w tej chwili podstaw, by oczekiwać przełamania tego oporu. Najbardziej prawdopodobny scenariusz dla FT-SE na najbliższe sesje to konsolidacja i wybicie z niej w dół. Po spadku indeksu poniżej 5060 pkt. uzasadnione będzie oczekiwanie na kontynuację zniżki przynajmniej do dołka z września tego roku, znajdującego się na 4433 pkt.

Japonia

Na zamknięciu sesji środowej Nikkei osiagnął 9420 pkt. i była to najniższa wartość od grudnia 1983 r. Po tym jak przełamane zostało dolne ograniczenie szerokiego trendu bocznego z lat 90., trudno wskazać jakiś punkt docelowy dla trwającej już prawie dwa lata fali spadkowej. Zgodnie z jedną z zasad analizy technicznej, trend trwa, dopóki nie zostanie zakończony, a w tym przypadku sygnałów zakończenia nie ma.