Większość posłów chce zmian

Dzisiaj wieczorem rozpoczyna się debata nad projektami nowelizacji ustawy o NBP - poselskim i rządowym. Najwięcej emocji budzi projekt autorstwa posłów PSL i UP, zakładający powiększenie liczby członków Rady Polityki Pieniężnej i zobowiązujący ją do dbania o wzrost gospodarczy i bezrobocie. Ma on poparcie klubów PSL, UP i SLD. Inne kluby też chcą zmiany prawa o banku centralnym, ale mają własne propozycje.

Rząd oficjalnie nie poparł poselskiego projektu nowelizacji ustawy o NBP. Jednak wstępne poparcie zadeklarował SLD, co oznacza, iż za zmianami w ustawie opowie się cała koalicja rządząca. To wystarczy, aby do zmian w ustawie doszło. Na dodatek w Sejmie są jeszcze dwa inne projekty zmian w ustawie o NBP - autorstwa Samoobrony oraz Prawa i Sprawiedliwości. Wprawdzie oba te ugrupowania zapowiedziały, iż nie poprą propozycji PSL-UP i będą chciały przeforsować własne pomysły, ale nie wiadomo, czy nie uda się podczas prac w komisji połączyć tych trzech projektów lub wypracować jakiś kompromis. To jeszcze bardziej zwiększyłoby szanse na wejście w życie zmian w ustawie o NBP. Nie wiadomo bowiem, czy nowelizacji ustawy nie zawetuje prezydent. Gdyby do tego doszło, poparcie całej koalicji rządzącej nie wystarczyłoby do odrzucenia prezydenckiego sprzeciwu.

Pozostałe ugrupowania również zapowiedziały, iż będą przeciwni nowelizacji przygotowanej przez PSL-UP. Jednak tylko Platforma Obywatelska i SKL chcą pozostawienia obecnych przepisów bez zmian, a Liga Polskich Rodzin jest za podporządkowaniem banku centralnego rządowi.

Co jest w poselskich projektach ustaw

Projekt PSL-UP

Podstawowym celem działalności NBP jest dbanie o wartość polskiego pieniądza, ale w realizacji tego celu bank centralny wspiera rozwój działalności gospodarczej i dba o zmniejszanie poziomu bezrobocia. Rośnie także liczba członków RPP z 10 do 16, a nowi członkowie mają zostać wybrani w ciągu 3 miesięcy.

Projekt Prawa i Sprawiedliwości

Działalność NBP ma dwa równorzędne cele - utrzymanie stabilnego poziomu cen oraz prowadzenie polityki monetarnej, służącej wzrostowi gospodarczemu. Poza tym, RPP miałaby obowiązek konsultacji z Radą Ministrów założeń polityki pieniężnej przed przedstawieniem ich Sejmowi.

Projekt Samoobrony

Propozycje Samoobrony są znacznie głębsze i dotyczą nie tylko spraw związanych z polityką pieniężną. Według projektu, celem NBP jest ustalanie i realizowanie polityki pieniężnej państwa. RPP ustalałaby założenia polityki pieniężnej, które potem, po opracowaniu przez rząd, trafiałyby do Sejmu w postaci ustawy (na podobieństwo ustawy budżetowej). W realizacji polityki pieniężnej RPP współdziała z ministrem finansów, uzgadniając m.in. kształtowanie się stóp procentowych. Bank centralny przedstawia sprawozdanie z realizacji polityki pieniężnej Sejmowi, który może je odrzucić. Odrzucenie, czyli nieudzielenie absolutorium, jest podstawą do odwołania członków i prezesa NBP. Podobny skutek może mieć odmowa zatwierdzenia sprawozdania przez Radę Ministrów. Poza tym, projekt zmniejsza liczbę członków RPP do 6 plus prezes NBP.