Zysk netto w 2004 roku

Górnictwo węgla kamiennego w 2004 roku przyniesie zysk netto - zakłada projekt nowego programu reformy sektora. Wysokość zysku zależeć będzie głównie od skuteczności oddłużenia, poprawy wydajności i tego, ilu górników odejdzie z pracy.

Opracowany w resorcie gospodarki program jest czwartym od początku lat 90., który ma uzdrowić sytuację w sektorze. Dotychczas żaden z nich nie doprowadził górnictwa do pełnej rentowności. Zgodnie z nowym projektem, w 2004 roku zysk netto sektora ma wynieść 86,4 mln zł lub 160,9 mln zł, w zależności od tego, który scenariusz programu będzie realizowany: umiarkowanego czy przyspieszonego zmniejszania zatrudnienia.

Zgodnie z pierwszym, do końca 2006 roku z pracy w górnictwie odejść ma około 19,5 tys. osób (głównie tzw. odejścia naturalne), zgodnie z drugim, o 8 tys. więcej. Obecnie w kopalniach pracuje niewiele ponad 144 tys. osób.

W 2006 roku zyski netto sektora mają - zgodnie z założeniami - wzrosnąć do 661,6 lub 822,4 mln zł (w zależności od scenariusza). Osiągane już od ubiegłego roku zyski na sprzedaży węgla mają wzrosnąć w 2006 roku do około 1,5-1,7 mld zł wobec ponad 0,5 mld zł w 2003 roku. Założono, że ceny węgla w kraju rosnąć będą o wskaźnik inflacji.

Aby taka poprawa wyników była możliwa, konieczna jest, oprócz dalszej redukcji zatrudnienia, również koncentracja wydobycia. Zdolności produkcyjne branży mają być ograniczone o 15 mln ton, co oznacza zamknięcie kolejnych sześciu-siedmiu kopalń. Jednocześnie pozostałe kopalnie mają pracować intensywniej - sześć zamiast pięciu dni w tygodniu, przy zachowaniu 5-dniowego tygodnia pracy górników. Modernizacja i inwestycje w górnictwie kosztować mają prawie 3,8 mld zł.

Projekt zakłada, że w kolejnych latach sprzedaż węgla ustabilizuje się na obecnym poziomie, tj. 100 mln ton, z wahaniami rzędu 1,7 mln ton. Eksport będzie górował nad sprzedażą w kraju.

Program rozwiązać ma problem ponad 20 mld zł zadłużenia górnictwa. Planuje się umorzenie blisko 13,7 mld zł długów. Blisko 2 mld zł z tej kwoty to zaległy podatek VAT. Ponad 5,4 mld zł to dług wobec ZUS.

Program przewiduje zastąpienie obecnych siedmiu spółek węglowych dwoma koncernami: Północnym i Południowym oraz Koncernem Węglowo-Koksowniczym, który zgrupuje producenta węgla koksującego, dwie koksownie oraz eksportera koksu. Konsolidacja ma poprawić zarządzanie branżą oraz być wstępem do jej prywatyzacji. Ministerstwo Skarbu Państwa wyłonić ma doradcę prywatyzacyjnego. W pierwszym etapie sprzedane mają być "co najmniej udziały większościowe we wszystkich pakietach sprzedaży" docelowo państwo ma całkowicie zrezygnować z roli właściciela.

W latach 2003-2006 dalsza reforma górnictwa kosztować ma - w zależności od scenariusza - od prawie 5,9 do 6,3 mld zł, z czego ponad 3,7 mld zł to tzw. skutki przeniesione z poprzedniego programu, zapisane już w budżecie. W sumie budżet państwa pokryć ma około 4,2-4,6 mld zł potrzebnych wydatków, pozostała część to środki własne górnictwa.

***

W 1993 r. był realizowany pierwszy etap restrukturyzacji górnictwa. W 1994 r. sektor uzyskał dodatni wynik na sprzedaży węgla. Pięć spośród siedmiu spółek węglowych wykazało zysk netto. Roczne straty sektora zmniejszyły się do 191,8 mln zł. Zatrudnienie spadło do 300 tys. osób. Jednak w 1995 roku strata zwiększała się do 782,1 mln zł.

Sytuację miał zmienić przyjęty przez rząd w 1996 roku program naprawczy na lata 1996-2000. Nie przyniósł jednak zamierzonych efektów.

Kolejny program przygotowany w 1998 r. zakładał radykalną obniżkę kosztów, głównie poprzez redukcję zatrudnienia i zamykanie nierentownych kopalń. Już w 2001 roku sektor miał przynieść zyski netto, potem termin ten przesunięto na 2002 rok. Mimo osiągniętego już w końcu 2000 roku dodatniego wyniku na podstawowej działalności sektor nie uzyskał pełnej rentowności.