Na lokatach coraz mniej

Zmienia się struktura oszczędności Polaków. Chociaż w bankach trzymamy nadal najwięcej pieniędzy, to coraz chętniej powierzamy je również funduszom inwestycyjnym i kupujemy obligacje. W opinii ekonomistów, dalsze obniżanie stóp procentowych spowoduje, że tendencja ta będzie się pogłębiać.

W czerwcu, według ostatnich danych NBP, trzeci miesiąc z rzędu spadały depozyty gospodarstw domowych o terminie zapadalności do dwóch lat. Ich wartość zmniejszyła się w ujęciu rocznym o 3,3%, do 158,4 mld zł. Jeszcze rok temu te same lokaty rosły w tempie ponad 20%.

Z naszych obliczeń wynika jednak, że spadek depozytów terminowych jest pokrywany z nawiązką przez wzrost popularności innych form oszczędzania, np. obligacji skarbowych oraz funduszy inwestycyjnych. W I półroczu tego roku z lokat o terminie zapadalności do dwóch lat odpłynęło 1,2 mld zł. W tym samym czasie zadłużenie Skarbu Państwa tylko z tytułu wyemitowanych obligacji oszczędnościowych (dwu- i czteroletnich) zwiększyło się o prawie 950 mln zł. Łączne aktywa funduszy inwestycyjnych wzrosły natomiast o 2,8 mld zł i wyniosły na koniec czerwca 14,6 mld zł. W tym wypadku na przyrost wartości, obok wpłat od osób fizycznych, składają się dodatkowo zyski z inwestycji oraz lokaty firm.

- Według naszych obliczeń poziom oszczędności w Polsce nie spada, tylko zmienia się ich struktura - potwierdza Katarzyna Zajdel-Kurowska, ekonomistka Banku Handlowego. - Nie jest prawdą, że ludzie mają coraz mniej pieniędzy, bo realne wynagrodzenia rosną - dodaje.

- Przykład grupy kapitałowej PKO wskazuje, że oszczędności Polaków wcale się nie kurczą. Nowe środki cały czas płyną do naszych funduszy inwestycyjnych, a depozyty w banku PKO BP, który jest naszym głównym dystrybutorem, wcale nie spadają - mówi Cezary Burzyński, wiceprezes PKO/Credit Suisse TFI. Towarzystwo szacuje, że do końca tego roku aktywa wszystkich jego funduszy wzrosną do co najmniej 3,8 mld zł, z nieco ponad 3 mld zł na koniec lipca.

W strukturze oszczędności Polaków na uwagę zasługuje również utrzymujący się od kilku miesięcy silny wzrost środków na rachunkach bieżących. W I półroczu depozyty te powiększyły się prawie o 3 mld zł.

- Trzymanie środków na lokatach terminowych stało się mniej opłacalne i ludzie przenoszą oszczędności na rachunki a vista. W tej chwili różnica między oprocentowaniem depozytów terminowych i bieżących jest dwukrotnie mniejsza niż jeszcze rok temu - twierdzi Marek Zuber, niezależny ekonomista. Z danych NBP wynika, że w czerwcu tego roku różnica między średnim oprocentowaniem lokat 6-miesięcznych i ROR-ów wynosiła 3,9 pkt. proc. W czerwcu 2002 r. było to 6 pkt. proc.

W opinii ekonomistów, głównym powodem zmiany struktury oszczędności jest spadek oprocentowania lokat bankowych, który skłonił Polaków do poszukiwania innych form odkładania pieniędzy. Znaczący wpływ miało również wprowadzenie pod koniec ub.r. nowego podatku od zysków kapitałowych.

- Stopy procentowe jeszcze przez długi czas będą spadać. Dlatego spodziewam się dalszego odpływu środków z lokat bankowych - mówi K. Zajdel-Kurowska. - Dla TFI bardzo interesująca może być nadchodząca jesień. W tym czasie będą się bowiem kończyły roczne lokaty antypodakowe. Aktywa funduszy mogą znów gwałtownie wzrosnąć - prognozuje C. Burzyński. Nieco inaczej jest w przypadku inwestycji giełdowych. - Wycofywanie się inwestorów indywidualnych z GPW wynika bardziej z dekoniunktury niż zmiany struktury oszczędności. Gdy sytuacja na rynku się poprawi, to ich aktywność wzrośnie - twierdzi K. Zajdel-Kurowska. Według danych GPW, w I półroczu udział inwestorów indywidualnych w obrocie akcjami na warszawskim parkiecie spadł do 31%, z 37% pod koniec 2001 r.