Dużego przyspieszenia nie będzie

Ekonomiści wątpią, aby wzrost gospodarczy w 2003 roku wyniósł 3,5%, jak założył rząd. Spodziewają się, że będzie to raczej 2,1-2,5% wzrostu PKB. A to oznacza, że pod koniec przyszłego roku budżet może mieć problemy. Niższy wzrost gospodarczy oznaczać będzie bowiem niższe dochody państwa. Pod kontrolą będzie inflacja.

Nowe założenia do projektu budżetu na 2003 r. zaskoczyły nieco ekonomistów. O ile nikt nie kwestionował obniżki prognozy inflacji średniorocznej z 3 do 2,3%, to już fakt, że do tego wskaźnika nie zostało dostosowane tempo wzrostu płac w budżetówce i emerytur, mocno zaniepokoił analityków. Pod znakiem zapytania bowiem stawia to utrzymanie zasady, iż wydatki nie mogą wzrosnąć o więcej niż inflacja plus 1 pkt. proc. Jeszcze większe zaskoczenie wzbudziło przyjęcie przez rząd prognozy wzrostu PKB w roku przyszłym na poziomie 3,5%. Jest to nie tylko więcej niż planował były minister finansów Marek Belka (3,1%), ale i sporo więcej niż oczekują analitycy.

Za duży ten wzrost

- W kwestii przyszłorocznego wzrostu PKB jesteśmy bardzo ostrożni - powiedział Dariusz Filar, główny ekonomista Pekao SA. - I chociaż sądzimy, że gospodarka będzie się rozwijała nieco dynamiczniej niż w tym roku, jej wzrost wyniesie ok. 2,1% PKB.

Nieco szybszego tempa rozwoju gospodarki oczekuje Arkadiusz Krześniak, główny ekonomista Deutsche Bank Polska - jego zdaniem, wyniesie ono ok. 2,5%. A ekonomiści z Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych sądzą, że będzie to 2,3% wzrostu PKB w roku przyszłym wobec 1,3% w bieżącym. To prognozy po rewizji, gdyz wcześniej analitycy CASE spdoziewali się 1,8% wzrostu w tym roku i 3,5% w przyszłym.

- Nadal stabilnym czynnikiem wzrostu gospodarczego będzie konsumpcja gospodarstw domowych. Powoli będzie się również odbudowywał popyt inwestycyjny, ale jego istotne przyspieszenie nastąpi dopiero w 2003 r. Zmniejszał będzie się natomiast pozytywny wpływ eksportu na PKB - powiedział Łuksza Radwanowicz z CASE. Jego zdaniem, przyjęte w poniedziałek przez rząd założenie wzrostu gospodarczego w 2003 r. na poziomie 3,5% jest nierealne i nierozsądne.

Ekonomiści z CASE nie wykluczają wprawdzie, że obecna obniżka prognozy wzrostu PKB może okazać się chwilowa, jeżeli w następnych miesiącach potwierdzą się opublikowane ostatnio dobre dane makroekonomiczne. Chodzi m.in. o produkcję przemysłową, która w lipcu zwiększyła się w ujęciu rocznym o 6%. Ale zwracają też uwagę na zjawiska niepokojące, jak np. coraz wolniejszy napływ inwestycji zagranicznych. Jest to spowodowane spowolnieniem procesów prywatyzacyjnych, pogorszeniem perspektyw wzrostu gospodarczego w Polsce i rosnącymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem CASE, sam fakt przybliżającego się członkostwa Polski w UE nie zmieni diametralnie nastawienia inwestorów zagranicznych do naszego kraju.

Inflacja pod kontrolą

Prognozy ekonomistów są znacznie niższe od 3,5% wzrostu PKB, założonych w budżecie. A jeśli ta prognoza się nie sprawdzi, możemy mieć powtórkę z roku ubiegłego, gdy drastyczne spowolnienie gospodarcze mocno obniżyło wpływy podatkowe. W rezultacie budżet nie chciał się zamknąć i deficyt mocno wzrósł. A duży deficyt budżetowy i szybszy wzrost płac mogą spowodować wzrost inflacji. Jednak ekonomiści uspokajają - inflacja nadal pozostanie niska.

Ten wzrost będzie niewielki

W opinii analityków z Centrum, w sierpniu inflacja osiągnęła kolejne historyczne minimum, wynoszące 1,2% wobec 1,3% w lipcu . - Ale począwszy od września oczekujemy wzrostu inflacji, do 1,6% w grudniu oraz 2,9% na koniec 2003 r. Najważniejszym zagrożeniem dla tych prognoz są ceny ropy naftowej i związane z nimi wahania kursu złotego - stwierdził Przemysław Woźniak z CASE.

- Szybszy wzrost płac realnych może spowodować presję cenową, ale nie sądzę, aby groziło dużym odbiciem inflacji - powiedział D. Filar. - Wprawdzie ten wskaźnik może nieco mocniej wzrosnąć, jeśli napięcia polityczne podbiją ceny ropy naftowej, a żywność będzie drożeć, jednak sądzimy, że na koniec przyszłego roku inflacja wyniesie 3,2%.Zdaniem A. Krześniaka, znacznie większy wpływ na inflację może mieć tzw. efekt bazy (przy małych zmianach cen w poprzednim roku wystarczy ich niewielkie przyspieszenie, aby do góry poszła inflacja), a także oczekiwany w przyszłym roku wzrost cen żywności.

- Jednak nie spodziewam się, aby inflacja na koniec roku przekroczyła 3,5-4% - powiedział. - Nie da się jednak ukryć, że dla Rady Polityki Pieniężnej będzie to kolejny drażliwy punkt, kolejny powód do sporów z rządem.

Dla RPP szczególnie ważne jest, żeby inflacja w przyszłym roku nie przekroczyła 4%. Sprowadzenie wskaźnika wzrostu cen poniżej tego poziomu było zadaniem, jakie Rada postawiła na początku swojej działalności. Na dodatek, do tej pory ani razu nie trafiła w wyznaczony przez siebie cel inflacyjny.

IBnGR: Lepsza koniunktura w sierpniu

Koniunktura w przemyśle w sierpniu wyraźnie się poprawiła; jej wskaźnik wzrósł do 5 pkt. z 3 pkt. w lipcu - ocenia Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową. W opinii badanych przedsiębiorstw, w sierpniu nastąpił znaczny wzrost produkcji, który będzie kontynuowany w najbliższych 3-4 miesiącach. W ostatnich miesiącach doszło do zmiany struktury produkcji: zwiększył się udział towarów zaopatrzeniowych, kosztem dóbr inwestycyjnych. Przedsiębiorstwa zanotowały ponadto znaczące zwiększenie ogólnego portfela zamówień. W porównaniu z lipcem wskaźnik zamówień wzrósł o 7 pkt., a w porównaniu z sierpniem ub.r. aż o 13 pkt. Wzrost miał jednak miejsce tylko w firmach prywatnych. Nieznacznie zmniejszył się natomiast portfel zamówień eksportowych. Ale w ocenie przedsiębiorstw znacząco poprawiła się za to konkurencyjność ich towarów na rynkach zagranicznych.