Pieniądze - cztery pory roku

Jak będziesz miał lat dwadzieścia i nie będziesz miał siły, nic z Ciebie nie będzie, Jak będziesz miał trzydzieści lat i nie będziesz miał rozumu, nic z Ciebie nie będzie, Jak będziesz miał czterdzieści lat i nie będziesz miał pieniędzy, nic z Ciebie nie będzie. Przysłowie rosyjskie

Inwestycji dokonują ludzie. Z tego powodu są one powiązane z kolejnymi etapami w życiu człowieka. Nasze potrzeby oraz dochody, kiedy mamy dwadzieścia lat, wyglądają inaczej niż gdy mamy sześćdziesiąt.

Podejście człowieka do majątku i inwestycji zmienia się wraz z upływem czasu. Ludzie młodzi (do 35. roku życia) zazwyczaj mają na uwadze cele krótkoterminowe. Ten okres nazywa się z reguły fazą akumulacji. Skupiają się zatem na kupnie nowego domu, samochodu, wykształceniu zawodowym. To wszystko ma przynieść korzyści w przyszłości. W ten sposób budują bazę do rozwoju statusu majątkowego i społecznego. W wielu przypadkach inwestują w wykształcenie i nieruchomości na kredyt. Ich dochody są zbyt małe, aby całkowicie pokryć potrzeby konsumpcyjne i inwestycyjne. Z tego powodu zadłużenie przewyższa posiadany majątek. Jednocześnie emerytura wydaje się im zbyt odległa, aby ją uwzględniać w kalkulacjach. Oczekują, że będą żyć jeszcze kilkadziesiąt lat. Dlatego zgodnie z zasadą ,,zdążymy odrobić'', gdyby powinęła im się noga, agresywnie (ryzykownie) inwestują. Są zainteresowani wszystkimi instrumentami finansowymi, jednak preferują te bardziej ryzykowne (akcje, instrumenty pochodne, waluty, jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych). Po 35. roku życia wchodzą w fazę konsolidacji, która trwa do 50 roku życia. W tym czasie coraz bardziej wystrzegają się ryzyka. Wiedzą, że niedługo będą na emeryturze. Dlatego udział ryzykownych instrumentów w ich portfelach powoli spada. Zaczynają preferować depozyty bankowe, obligacje. Czasu na odrobienie ewentualnych strat jest coraz mniej. W fazie konsolidacji dochodzi również do zmiany struktury majątku i zadłużenia. Kredyty na samochody i nieruchomości są w znacznej części (jeśli nie w całości) spłacone, proces kształcenia zawodowego zakończył się. Dzieci wchodzą powoli w okres dojrzałości, dlatego wydatki na nie spadają. W efekcie posiadany majątek z reguły przekracza zobowiązania. Nadchodzi w końcu okres emerytury. To faza wydatków. Ludzie mają świadomość upływu czasu. Motywem przewodnim ich inwestowania jest co najwyżej zachowanie posiadanego kapitału. Lepszy wróbel w ręku niż gołąb na dachu. Pomnażanie kapitału już nie jest tak istotne, jak we wcześniejszych fazach życia. Z tego powodu ludzie w tym okresie faworyzują inwestycje w najmniej ryzykowne instrumenty finansowe. Akcje i instrumenty pochodne są w odwrocie. Obligacje i depozyty bankowe są w cenie. Zobowiązania są znikome lub ich nie ma. Emeryci wydają swoje pieniądze w celu przedłużenia życia. Ostatni etap w cyklu inwestycji to faza dobroczynności. Nieuchronność końca życia towarzyszy coraz częściej. To dobry okres podsumowań, także w sferze majątkowej. Emeryci chcą jak najbardziej ułatwić start społeczny i zawodowy swoim bliskim oraz zasilają pieniędzmi instytucje charytatywne.

TEST

Jakie ryzyko akceptujesz?

1. Wygrywasz 1200 zł w zakładach bukmacherskich. Co robisz z tymi pieniędzmi?

a) wydajesz w sklepie,

b) kupujesz losy loteryjne,

c) wpłacasz na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy,

d) kupujesz trochę akcji.

2. Przed dwoma tygodniami kupiłeś 100 akcji spółki Świetlane Perspektywy po 20 zł. Od tego czasu ich cena urosła do 30 zł. Jak reagujesz na to?

a) dokupuję nowych akcji tej firmy po wyższej cenie niż poprzednio,

b) sprzedaję wszystkie akcje,

c) sprzedaję połowę akcji,

d) trzymam akcje i czekam na dalszy wzrost ich kursu.

3. Ceny akcji na giełdzie rosną. Jak się wtedy zachowujesz?

a) żałujesz, że nie zainwestowałeś więcej pieniędzy w akcje,

b) dzwonisz do biura maklerskiego i prosisz o poradę, co kupić,

c) czujesz się znakomicie, że nie masz akcji w swoim portfelu, gdyż ich ceny często się zmieniają,

d) ignorujesz to.

4. Planujesz wyjazd urlopowy do miejscowości Uroczy Kurort. Stajesz przed wyborem: czy korzystasz z usług biura podróży, czy samodzielnie organizujesz urlop. Biuro podróży oferuje Ci zakwaterowanie Gdybyś samodzielnie organizował wyjazd, jesteś w stanie przeznaczyć od 50 do 200 zł za dzień pobytu. Co zrobisz?

a) dokonujesz rezerwacji w biurze podróży,

b) rozmawiasz ze znajomymi, którzy byli już w Uroczym Kurorcie i wypytujesz ich o oferty last minute,

c) nie ufasz biurom podróży i samodzielnie organizujesz wyjazd, uprzednio ubezpieczając się od ryzyka wypadków, złej pogody, nierzetelnych restauratorów i właścicieli pensjonatów,

d) jedziesz na miejsce i tam wszystko organizujesz.

5. Pracujesz 3 lata w błyskawicznie rozwijającej się firmie Tylko Niebo Nas Ogranicza. Należysz do jej ścisłego kierownictwa, a właściciele zaproponowali, abyś kupił od nich 2% akcji spółki. Akcje firmy nie są notowane na giełdzie, a jej właściciele sprzedali niedawno 3 inne spółki, inkasując wysokie zyski. Co zrobisz?

a) kupisz oferowany pakiet akcji i przy sposobności zapytasz głównych akcjonariuszy, czy nie mógłbyś kupić od nich więcej,

b) kupisz oferowany pakiet akcji,

c) kupisz połowę oferowanych akcji,

d) kupisz niewielką liczbę akcji.

6. Wyrażenie, z którym identyfikujesz się, to:

a) do odważnych świat należy,

b) po prostu działaj,

c) rozejrzyj się, zanim skoczysz,

d) wszystko co dobre przychodzi do tych, którzy czekają cierpliwie.

7. Pierwszy raz idziesz do kasyna. Decydujesz się, aby zagrać w grę:

a) jednorękiego bandytę z minimalną stawką w wysokości 1 zł,

b) ruletkę z minimalną stawką w wysokości 20 zł,

c) jednorękiego bandytę z minimalną stawką w wysokości 5 zł,

d) black jacka z minimalną stawką 25 zł.

8. Chcesz zaprosić kontrahenta na obiad w mieście Ziemia Obiecana, w którym wcześniej nie byłeś. W jaki sposób wybierasz restaurację, w której zjecie obiad?

a) wertujesz lokalne przewodniki po restauracjach,

b) pytasz kolegę z pracy, czy zna jakąś ciekawą restaurację w Ziemi Obiecanej,

c) dzwonisz do znajomego, który mieszka w Ziemii Obiecanej i prosisz o poradę, jaką restaurację wybrać,

d) przyjeżdżasz wcześniej do Ziemi Obiecanej i szukasz samodzielnie ciekawej restauracji.

9. Wybierz określenie, które najlepiej oddaje Twoje podejście do pieniędzy:

a) złotówka odłożona w skarpecie, to złotówka zarobiona,

b) wydaję pieniądze po to, aby zarobić pieniądze,

c) mam, to wydaję,

d) jeśli to tylko możliwe, wykorzystuję pieniądze innych.

Rozwiązanie testu

Punktacja - za każdą odpowiedź otrzymujesz od 1 do 4 punktów. Podsumuj punkty, korzystając z poniższego klucza, a dowiesz się, jakim jesteś ryzykantem.

1) A-1, B-4, C-2, D-3,

2) A-4, B-1, C-3, D-2,

3) A-3, B-4, C-2, D-1,

4) A-2, B-3, C-1, D-4,

5) A-4, B-3, C-2, D-1,

6) A-4, B-3, C-2, D-1,

7) A-1, B-3, C-2, D-4,

8) A-2, B-3, C-4, D-1,

9) A-2, B-3, C-1, D-4.

Liczba uzyskanych punktów:

 9-15 - nie lubisz ryzykować swoich pieniędzy, nawet jeżeli może to oznaczać wysokie zyski,

16-22 - podejmujesz niewielkie ryzyko przy pełnym dostępie do informacji na temat instrumentów, w które inwestujesz,

23-29 - lubisz ryzykować, jednak w sytuacjach, kiedy szansa zysków przemawia na Twoją korzyść,

30-36 - jesteś ryzykantem, agresywnie inwestujesz, szukasz każdej okazji do zarobienia pieniędzy, mimo że przyszłe zyski nie są tak oczywiste.

Test został zmodyfikowany na podstawie How Much Risk Can You Handle?, Feathering Your Nest. The Retirement Planner, Lisa Berger 1993