W polskie drogi można lokować ponad milion ton kruszyw pomiedziowych rocznie

Z Ryszardem Plichtą, prezesem KGHM Metale SA, rozmawia Janusz Olesik

KGHM Metale koncentruje się przede wszystkim na zarządzaniu firmami związanymi z przetwórstwem miedzi i srebra oraz szeroko rozumianą logistyką na rzecz podmiotów Grupy Kapitałowej KGHM Polska Miedź. Czy poza zarządzaniem spółkami portfelowymi fundusz bierze jeszcze udział w innych przedsięwzięciach?

Zgodnie z nowo przyjętą strategią, KGHM Metale, poza zarządzaniem spółkami z grupy kapitałowej, ze względu na posiadane kompetencje i zasoby powinien działać w obszarach przetwórstwa miedzi i innych metali nieżelaznych oraz przemysłowego wykorzystania metali towarzyszących złożom miedzi. W kręgu naszych zainteresowań są również przedsięwzięcia proekologiczne.

Należy podkreślić, że szanse realizacji planowanych projektów rosną proporcjonalnie do wzrostu stopnia ich wpływu na poziom redukcji kosztów produkcji polskiej miedzi. Oczywiście wszystkie przedsięwzięcia muszą cechować się jednocześnie wysoką efektywnością ekonomiczną.

W ramach realizacji tak wytyczonych celów strategicznych KGHM Metale rozpoczął produkcję kruszyw drogowych z żużla pomiedziowego oraz ścierniw stosowanych w czyszczeniu strumieniowo-ściernym. Uruchomiliśmy także produkcję renu z roztworu płuczkowego kwasu siarkowego.

Kiedy uruchomiliście produkcję kruszyw? Gdzie mogą być zastosowane?

Produkcję kruszyw pomiedziowych uruchomiliśmy w kwietniu tego roku w Głogowie. Zakład funkcjonuje jako odrębny wydział spółki KGHM Metale. Oferuje pełną gamę pełnowartościowych kruszyw drogowych, wytwarzanych z żużla pomiedziowego, pochodzącego z pieca szybowego, spełniających wymagane przepisami kryteria techniczne. Z powodzeniem zastępują one kruszywa bazaltowe, gabrowe, melafirowe i kruszywa z żużli wielkopiecowych. Nad jakością wytwarzanych przez nas kruszyw czuwa Instytut Badawczy Dróg i Mostów w Warszawie. Poza nadzorem badawczym zajmuje się również poszukiwaniem nowych obszarów zastosowania naszych wyrobów.

Kruszywa produkowane przez KGHM Metale znajdują zastosowanie we wszystkich dziedzinach budownictwa: drogowego, hydrotechnicznego, ogólnego oraz kolejowego. Ich jakość została doceniona na IX Międzynarodowych Targach "Autostrada Polska 2003". Eksperci zasiadający w Kapitule Targów przyznali KGHM Metale wyróżnienie za kruszywa pomiedziowe. Było to jedyne wyróżnienie w branży produkcji kruszyw.

Jak dużo kruszyw może produkować KGHM Metale?

Nasze wyroby spotkały się już z dużym uznaniem i zainteresowaniem wykonawców dróg. Oprócz wysokiej jakości charakteryzują się również konkurencyjną ceną w stosunku do kruszyw naturalnych. Można powiedzieć, że jeszcze w tym roku sprzedamy kilkaset tysięcy ton kruszyw na rzecz wykonawców dużych projektów drogowych. Oczywiście nie zapominamy o mniejszych inwestycjach. Wspólnie z IBDiM uruchamiamy Ogólnopolski Program Budowy Dróg Gminnych i Leśnych, który cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Jego beneficjentami mają być jednostki samorządu terytorialnego oraz nadleśnictwa, które tanio i rzetelnie chcą rozbudowywać na swoim terenie infrastrukturę drogową. Program zakłada m.in. dostarczenie kruszywa spełniającego wymogi jakościowe o jak najniższej cenie dostępnej na danym obszarze Polski, nadzór wykonawczy i pomoc techniczną przy budowaniu dróg, a także wsparcie przy organizowaniu finansowania krajowego i ze środków unijnych.

Analiza rynku oraz zawarte porozumienia z wykonawcami dróg pozwalają zakładać, że od przyszłego roku sprzedaż naszych kruszyw wzrośnie. Przewidujemy, że KGHM Metale będzie lokował w polskich przedsięwzięciach drogowych co najmniej 1 mln ton kruszyw pomiedziowych rocznie.

Kto kupuje ścierniwa i do czego są wykorzystywane?

Wspólnie z Instytutem Metali Nieżelaznych oferujemy produkowany w Głogowie syntetyczny ścierny materiał amorficzny o nazwie handlowej "Polgrit". Jest wytwarzany z żużla pomiedziowego pochodzącego z pieca zawiesinowego. "Polgrit" stosowany jest m.in. do czyszczenia blach i kadłubów statków, konstrukcji stalowych, lądowych i wodnych, w tym mostów, wiaduktów, zbiorników i słupów. Używany jest również do usuwania starych powłok malarskich.

Materiał ścierny "Polgrit" stanowi doskonałą alternatywę wobec obecnie powszechnie stosowanych ścierniw produkowanych na bazie piasku kwarcowego. Liczymy na wzrost jego sprzedaży, mając na uwadze to, że zgodnie z rozporządzeniem ministra gospodarki począwszy od 31 grudnia 2003 r. niedopuszczalne będzie stosowanie suchego piasku kwarcowego jako ścierniwa lub dodatku do innych ścierniw. Wzrost udziału w rynku powstałego na bazie żużla pomiedziowego materiału ściernego wydaje się więc pewny. Zwłaszcza że zużycie "Polgritu" jest znacznie mniejsze od zużycia piasku, a różnica ta powiększa się w miarę wzrostu stopnia korozji blachy.

Jak spółce udaje się odzyskiwać ren, jeden z najrzadszych pierwiastków występujących na Ziemi. Ile on kosztuje?

Przedsięwzięcie zmierzające do odzyskiwania z roztworu płuczkowego kwasu siarkowego nadrenianu amonu, z którego poprzez redukcje wodorem i spiekanie próżniowe można uzyskać ren metaliczny, uruchomiliśmy na przełomie roku 2002 i 2003 roku. Współpracowaliśmy przy tym również z Instytutem Metali Nieżelaznych. Ren to rzeczywiście jeden z najrzadszych pierwiastków występujących na Ziemi. Cena jednego kilograma jest równa w przybliżeniu cenie uzyskiwanej za jedną tonę miedzi, która wynosi obecnie około 1,7 tys. dolarów. Roczna światowa produkcja tego metalu wynosi od 35 do 42 ton. Ren topi się w temperaturze 3180 stopni Celsjusza, a wrze przy 5600 stopniach. Stosuje się go w przemyśle lotniczym i w technologiach kosmicznych do turbin silników, osłon pojazdów. Znaczna część światowej produkcji renu znajduje zastosowanie przy wytwarzaniu katalizatorów platynowo-renowych do produkcji benzyn bezołowiowych.

Nasze przedsięwzięcie pozwoli na aktywne rozpoznanie rynku i przygotowanie najlepszych form obsługi klientów po rozpoczęciu produkcji renu na skalę przemysłową. Przychody uzyskiwane z tej działalności we wstępnej fazie stanowić będą źródło finansowania nakładów na działalność rozwojową oraz na podjęcie badań nad produkcją renu metalicznego oraz ewentualnie jeszcze dalej zawansowanych produktów (np. stopów).

Odzyskiwanie renu nie jest inwestycją wysokonakładową. Uruchomiona instalacja nie będzie nas obciążać, ale umożliwi generowanie znaczących zysków.

Z tego, co Pan powiedział, wynika, że KGHM Metale jest otwarty na współpracę z instytucjami badawczymi i naukowymi. Czy ta współpraca przynosi oczekiwane efekty?

Jak najbardziej. Jak dotąd wzajemne relacje KGHM Metale z instytucjami naukowo-badawczymi rozwijają się w dobrym kierunku i optymistycznie rokują na przyszłość. Nasza współpraca jest przykładem efektywnej dla obu stron syntezy świata nauki ze światem biznesu. Pomny dobrych dotychczasowych doświadczeń nie wyobrażam sobie wykreowania i realizacji jakichkolwiek przyszłych przedsięwzięć gospodarczych bez wsparcia ze strony środowiska naukowego.

A` propos przyszłych przedsięwzięć, czy planujecie jakieś nowe inwestycje w najbliższym czasie?

Oczywiście, że tak. Zawsze myślimy o przyszłości. Spośród planowanych przedsięwzięć na szczególną uwagę zasługuje opracowywany przez nas projekt utworzenia wspólnie z Grupą Lotos oraz inwestorami branżowymi podmiotu produkującego biodiesel (FAME). Inwestycja ta ma na celu ograniczenie kosztów produkcji polskiej miedzi poprzez zastosowanie tańszego paliwa, czyli oleju napędowego z zawartością co najmniej kilkudziesięciu procent estru w kopalniach KGHM. Dzięki niej spadną też koszty związane z wentylacją zakładów, ponieważ spaliny biodiesla są o wiele mniej toksyczne niż spaliny ON.

Naturalnie zastosowanie biopaliw w kopalniach KGHM Polska Miedź nie nastąpi bez wcześniej przeprowadzonych szczegółowych badań. Uzyskane wyniki pozwolą określić potencjał wewnętrznego biopaliwowego rynku KGHM. Aktualnie w kopalniach naszej spółki-matki zużywa się rocznie ok. 25 tys. ton oleju napędowego.

Ostateczna decyzja o kształcie i zakresie naszej inwestycji w biopaliwa zapadnie po uchwaleniu ustawy regulującej rozwój nowo tworzonej branży biopaliwowej w Polsce oraz po wiążących ustaleniach z podmiotami zainteresowanymi wspólnym projektem.

Dziękuję za rozmowę.