Standardy MSR już od 2005 roku

Nadzieje na uporządkowanie polskiego systemu rachunkowości nie idą w parze z rzeczywistym przygotowaniem przedsiębiorstw do wprowadzenia nowych standardów. Większość firm odkłada na później kwestie związane z planowaniem konwersji na Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Zaledwie 25% firm zaczęło prace związane z planowaniem, ok. 33% sądzi, że rozpocznie te prace w bieżącym roku, a ponad 33% uważa, że zabierze się do planowania konwersji dopiero po Nowym Roku.

Wielu spółkom może jednak zabraknąć czasu.

W ubiegłym roku firma PricewaterhouseCoopers przeprowadziła w grupie ponad 650 dyrektorów finansowych z 15 krajów Unii Europejskiej badanie na temat przygotowania spółek publicznych tych państwach do wprowadzenia obowiązku sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej. W ślad za badaniem europejskim w tym roku przeprowadzono również sondę na polskim rynku. Objęła ona wywiady telefoniczne z menedżerami finansowymi w polskich spółkach giełdowych (respondentami byli m.in. dyrektorzy finansowi, główni księgowi, kontrolerzy finansowi oraz osoby odpowiedzialne za sprawozdawczość finansową).

Podobnie jak sondaż przeprowadzony w 2002 roku w Europie, polska edycja badania również potwierdza, że zmiany są oczekiwane i niezbędne. Wyrazem takiego nastawienia jest jednoznacznie pozytywna odpowiedź na pytanie, czy instytucja odpowiedzialna za ustanawianie polskich standardów rachunkowości powinna zmienić krajowe standardy w taki sposób, by były zbieżne z MSSF (100% odpowiedzi twierdzących), bądź silnie pozytywne reakcje w odpowiedzi na pytanie, czy należy całkowicie znieść polskie standardy rachunkowości i zastąpić je MSSF (prawie 2/3 respondentów odpowiedziało "tak"). Większość ankietowanych spółek sądzi też, że będzie to stosunkowo krótki proces - ponad 2/3 firm jest zdania, że zajmie to nie więcej niż rok, podczas gdy zaledwie co piąta spółka zakłada długofalowy proces przejścia i sądzi, że zajmie to ponad rok. Jednak wiele spółek nie przeprowadziło jeszcze szczegółowych analiz zakresu zmian, jakie będą musiały nastąpić w firmie w związku z konwersją na MSSF (2/3 nie przeprowadziło jeszcze takiej analizy, a wśród tych, które to już zrobiły, niektóre przyznawały, że były to analizy "wstępne").

Mówiąc o przewidywanych problemach związanych z konwersją, wspominano m.in. o konieczności równoległego prowadzenia normalnych spraw związanych z finansami i sprawozdawczością firmy - spółki traktują więc kwestię przechodzenia na nowe standardy jako dodatkowy obowiązek i dodatkowe obciążenie.

Kolejny wniosek, który nasuwa się po przeanalizowaniu wyników sondażu PwC, jest taki, że większość spółek traktuje konwersję na MSSF jako jeszcze jeden wymóg, niejako narzucony rynkowi "z góry". Podejście to ujawnia się m.in. w odpowiedziach na pytanie, czy firmy będą w stanie przejść na MSSF do roku 2005. Większość spółek odpowiada, że tak, dodając: "skoro musimy, to zdążymy". W odpowiedziach na pytanie o działania, których podjęcie spółki planują przed wprowadzeniem MSSF, aby przygotować rynek i odbiorów informacji finansowych do zmiany systemu sprawozdawczości często zdarzały się komentarze wskazujące po prostu na chęć dostosowania się do wymogów narzuconych spółkom, np. przez KPWiG czy Ustawę o rachunkowości.

Konkludując, można wysnuć wniosek, że ankietowane firmy polskie - w przeciwieństwie do spółek europejskich, które podkreślały strategiczne znaczenie konwersji na MSSF, traktowały wymóg przyszłej konwersji na MSSF jako kwestię przede wszystkim związaną z wymogami sprawozdawczości. Stąd np. członkowie zarządów firm lub dyrektorzy finansowi często delegowali do przeprowadzenia rozmowy osoby, które odpowiadają w firmie za sprawozdawczość (główni księgowi, kontrolerzy finansowi).

Ankietowane przedsiębiorstwa nie spodziewają się "rewolucji w wynikach", bardziej zdecydowanie niż ankietowane firmy europejskie, wyrażając opinię, że przejście na MSSF nie będzie miało znaczącego wpływu na postrzeganie spółki przez inwestorów i analityków. W Europie sądzi tak 69% respondentów, a 30% uważa, że wpływ taki istnieje, podczas gdy w Polsce opinię o braku wpływu konwersji na postrzeganie spółki podziela 74% respondentów, a jedynie 18% uważa, że wpływ ten będzie znaczący. Opinie takie wśród polskich menedżerów finansowych wynikają z tego, że - według powszechnego przekonania - polska ustawa o rachunkowości jest obecnie w znacznym stopniu zbieżna z MSSF. Tymczasem prawda jest inna, a spółki będą zmuszone do wykonania ogromu pracy przy wdrażaniu nowych rozwiązań. Im bardziej będą odsuwały zmiany na później, tym więcej czeka je problemów.

Na podstawie

"2005 - Przygotowani czy jeszcze nie",

PwC 2003

Wizja globalnego

ujednolicenia zasad

rachunkowości

W maju 2000 r. Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) zaleciła swoim członkom, by umożliwili jednostkom gospodarczym korzystanie ze "Standardów KMSR 2000" przy sporządzaniu sprawozdań finansowych, wykorzystywanych w międzynarodowych notowaniach i ofertach.

W lutym 2001 r. Komisja Europejska przedstawiła wniosek, by wszystkie spółki z Unii Europejskiej notowane na rynku regulowanym, w tym banki i spółki ubezpieczeniowe (w sumie około 7000 jednostek gospodarczych), sporządzały skonsolidowane sprawozdania finansowe, zgodnie z MSR, najpóźniej do 2005 roku.

W związku z naszą akcesją do Unii dotyczy to również polskich spółek publicznych.

Jeśli chodzi o kraje regionu Azji i Pacyfiku, giełda papierów wartościowych w Hongkongu umożliwiła przyjęcie MSR spółkom notowanym na tamtejszym rynku pierwotnym. Natomiast Komisja Papierów Wartościowych w Singapurze zaleciła rodzimym firmowm wdrożenie MSR.