Skup własnych walorów bez rygorów?

KPWiG chce nowelizacji przepisów umożliwiających spółkom skupowanie własnych papierów bez należytego informowania o tym pozostałych uczestników rynku. Komisja przegrała przed NSA spór z 7 NFI im. Kazimierza Wielkiego. Fundusz został przez nią ukarany za niedopełnienie obowiązków ustawowych.

Przez kilka lat NFI przejmowały własne akcje pod pretekstem dalszej odsprzedaży. Pozwalał im na to Kodeks spółek handlowych (ksh). Trzy z nich - "Siódemka", Foksal i Zachodni - choć informowały o zakupach, nie wspominały w komunikatach o przekraczaniu ustawowych progów (5%, 10%), jeśli chodzi o głosy na WZA. To nie wszystko. Na przykład, Zachodni NFI w ciągu kilku tygodni, na przełomie 2001 i 2002 roku, przejął około 6 mln własnych akcji, reprezentujących łącznie 20% kapitału i głosów na WZA. Nie ogłosił jednak wezwania na swoje papiery, choć w krótkim czasie (krótszym niż przewidziane w Prawie o publicznym obrocie 90 dni) przejął kontrolę nad znacznie większym pakietem niż wskazane w ustawie 10%.

Litera prawa

Zachodni NFI, podobnie jak "Siódemka" i Foksal, wziął bowiem pod uwagę, że - zgodnie z ksh - własne akcje nie dają emitentowi żadnych głosów na WZA. Tymczasem przepisy Prawa o publicznym obrocie, nakładając na emitentów i inwestorów określone obowiązki mówią wprost o zakupie akcji "zapewniających co najmniej 10% ogólnej liczby głosów na WZA" (przy wezwaniu) lub "nabyciu akcji (...) w liczbie powodującej osiągnięcie lub przekroczenie łącznie odpowiednio 25%, 33% lub 50% głosów na walnym zgromadzeniu" (przy zgodzie KPWiG na przekroczenie tych progów) oraz "osiągnięciu albo przekroczeniu 5 albo 10% ogólnej liczby głosów" (przy obowiązkach informacyjnych). NFI uznały więc, że wymienione przepisy nie mają zastosowania w trakcie buy backu. Potwierdziły to zamówione przez nie ekspertyzy prawne. Ankietowani przez PARKIET eksperci nie byli w tej sprawie jednomyślni.

Komisja stawia tamę

KPWiG - wbrew literalnemu brzmieniu przepisów - była odmiennego zdania niż fundusze. Powoływała się przy tym na interes innych uczestników rynku. Oceniła, że fundusze nie dopełniły obowiązków informacyjnych i nałożyła na nie kary - po 100 tys. zł. Sprawa trafiła do sądu. 7 NFI wniósł od niekorzystnego dla niego orzeczenia skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W miniony wtorek NSA przychylił się do jego racji. Uchylił niekorzystny dla 7 NFI wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest jednak związany orzeczeniem NSA.

- Stanowisko Komisji zostało jednak przyjęte przez uczestników rynku i w decydujący sposób wpłynęło na praktykę - twierdzi Mirosław Kachniewski, dyrektor sekretariatu KPWiG. - 7 NFI także ogłosił ostatnio wezwanie na własne akcje. Sytuacja zmieniła się również o tyle, że od 1 maja obowiązują u nas przepisy rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie buy backu, które zawierają pewne uregulowania w tej sprawie. Niezależnie od tego podejmiemy kroki zmierzające do nowelizacji przepisów, zarówno dotyczących obowiązków informacyjnych, jak i wezwań. n

Komentarz

Wiele giełdowych spółek, w tym NFI, kupuje własne akcje. NSA potwierdził istnienie w przepisach furtki do przejmowania przez nie walorów z pominięciem obowiązków informacyjnych. PARKIET wskazywał na nią już w 2001 roku. Na szczęście stanowcza, choć, w świetle orzeczenia NSA, nieuprawniona reakcja KPWiG w sprawie zignorowania przez trzy NFI obowiązków informacyjnych sprawiła, że emitenci albo występują o zgodę Komisji na duże zakupy, albo ogłaszają wezwania na mniej niż 25% własnych akcji. Ale złe, bo co najmniej niejednoznaczne i w efekcie niekorzystne - zwłaszcza dla drobnych graczy - regulacje już dawno powinny się zmienić.