Złote weto Skarbu Państwa

Do 10 spółek ma się znaleźć na liście przedsiębiorstw, w których Skarb Państwa ma mieć prawo do tzw. złotego weta, czyli np. sprzeciwu przy realizacji niektórych uchwał. Projekt ustawy w tej sprawie opracowuje na zlecenie resortu skarbu prof. Stanisław Sołtysiński, współautor Kodeksu spółek handlowych.

Na wczorajszym seminarium w Serocku pod Warszawą, zorganizowanym przez Naftę Polską, prof. S. Sołtysiński powiedział, że założenia do ustawy oparł na rozwiązaniach, które są stosowane w Belgii. - Złotą akcję stosowano w sześciu krajach Unii Europejskiej. Procesy przeciwko tym rozwiązaniom przegrał Skarb Państwa w pięciu krajach. Tylko w Belgii rozwiązania wykorzystujące złotą akcję się obroniły - powiedział S. Sołtysiński.

Dziesiątka na liście

Z naszych informacji wynika, że na wstępnej liście spółek, które zostaną objęte ustawą o złotym wecie, znalazło się kilkadziesiąt podmiotów. Lista ta ma zostać ograniczona do ok. 10 firm. Wiadomo, że znajdzie się na niej Orlen, którego statut uprzywilejowuje Skarb Państwa do 30 czerwca 2005 r. Jakie firmy znajdą się jeszcze na liście? Mają to być spółki z sektora energetycznego, telekomunikacyjnego i komunikacyjnego (np. lotniska), obrony oraz ochrony zdrowia.

Wprowadzeniu złotego weta mają towarzyszyć różne zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw. Będzie m.in. jeden lub dwóch obserwatorów, którym wynagrodzenie zapłaci MSP. Taka osoba, wskazywana przez resort, będzie mogła brać udział w posiedzeniach zarządu, będzie mogła nawet je zwoływać. Nie będzie członkiem zarządu. Obserwator nie będzie mógł głosować na posiedzeniach zarządu, nie będzie ponosić odpowiedzialności za podejmowane uchwały.

Możliwy sprzeciw

Złote weto da MSP możliwość zgłoszenia sprzeciwu wobec uchwały podjętej przez zarząd. Resort będzie mógł to zrobić, jeżeli w wyniku jej realizacji czy podpisania umowy, zagrożony zostanie interes państwa lub interes publiczny. O podjęciu uchwały spółka będzie musiała zawiadomić Skarb Państwa w ciągu 7 dni. W przypadku jakich uchwał będzie istniał taki obowiązek? O tym będą decydować właśnie obserwatorzy wytypowani przez MSP. Resort będzie miał 14 dni na odpowiedź, czy zgłosi weto wobec danej uchwały.

Prof. S. Sołtysiński podkreślił, że resort nie będzie miał możliwości ingerowania w proces podejmowania decyzji przez zarządy spółek, a jedynie będzie mógł zgłaszać swoje zastrzeżenia do już podjętych decyzji. Co się stanie, jeżeli minister skarbu zgłosi weto? Spółka będzie mogła je zaskarżyć. Do czasu decyzji sądu, realizacja uchwały będzie wstrzymana. - Chcemy dbać o ład korporacyjny w spółkach. Dlatego nie wyobrażam sobie, żeby weto było wykorzystywane w drobnych sprawach - stwierdził Jacek Socha, minister skarbu państwa.

Są wątpliwości

Skarb Państwa będzie mógł też wyrazić sprzeciw wobec planów spółki, jeżeli ta będzie chciała np. zmienić profil swojej działalności albo sprzedać część swoich aktywów, co może spowodować zagrożenie interesu państwa albo interesu publicznego. Prof. S. Sołtysiński podkreślił, że przy opracowywaniu założeń do ustawy o złotym wecie pojawia się sporo wątpliwości. Dotyczą przede wszystkim tego, czy jeden z akcjonariuszy, w tym przypadku Skarb Państwa, może być uprzywilejowany. Poza tym nie wiadomo, w jaki sposób minister skarbu powinien przy korzystaniu z weta współpracować z innymi resortami.

Jacek Piechota krytykuje weto

Na wczorajszym seminarium Jacek Piechota, wiceminister resortu gospodarki, wypowiedział się negatywnie o projekcie ustawy wprowadzającej złote weto. - To taki plaster na opinię publiczną. Złota akcja nie rozwiąże rzeczywistych problemów związanych z bezpieczeństwem interesu państwa i interesu publicznego - stwierdził.