Zmiany po 1 maja

Dla przedsiębiorców zainteresowanych leasingiem samochodów, a także firm leasingowych, najważniejszym wydarzeniem w tym roku było wejście w życie nowych przepisów podatkowych. Na razie jest jeszcze za wcześnie, aby ocenić, czy konsekwencje zmian będą mieć istotne znaczenie dla całej branży.

- Obowiązująca od pięciu miesięcy nowa ustawa o podatku od towarów i usług w istotny sposób wpłynęła na sytuację całej branży leasingowej w Polsce - mówi Marek Kaczałko, szef departamentu prawnego EFL. Od początku maja znacząco ograniczona została możliwość odliczania podatku VAT związanego z leasingiem tzw. samochodów z kratką. W przypadku większości tego typu pojazdów przedsiębiorcy mogą odliczyć jedynie połowę podatku naliczonego przez leasingodawcę, przy czym maksymalna kwota odliczenia w całym okresie obowiązywania umowy nie może przekroczyć kwoty 5 tys. zł. Ograniczenie to, wynikające z zastosowania w ustawie specjalnego wzoru matematycznego, potocznie zwanego "wzorem Lisaka", w istotny sposób wpłynęło na zmniejszenie zainteresowania klientów leasingiem samochodów osobowych przerabianych na dostawcze.

Błąd ustawodawcy

- Równocześnie w wyniku niedopatrzenia ustawodawcy ograniczeniem prawa do odliczenia VAT objętych zostało wiele pojazdów bezspornie uznawanych za ciężarowe, np. ciągników siodłowych, traktorów, pojazdów specjalistycznych itd. W konsekwencji firmy leasingowe na kilka miesięcy musiały wstrzymać zawieranie umów na tego typu pojazdy - wyjaśnia M. Kaczałko. Dopiero od niedawna Ministerstwo Finansów stara się normalizować sytuację, prezentując swoje stanowisko w tej sprawie w oficjalnych pismach.

Na szczęście nowe zasady opodatkowania nie dotyczą umów leasingowych zawartych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy. Dlatego leasingobiorcy starali się maksymalnie wykorzystać zalety obowiązującego uprzednio systemu. Z tego względu cała branża leasingowa odnotowała znaczne ożywienie sprzedaży w okresie poprzedzającym wejście w życie nowych przepisów.

Rośnie zainteresowanie

osobowymi samochodami

Według M. Kaczałko, pozytywnym aspektem zmiany regulacji prawnych w zakresie VAT jest znaczące zwiększenie zainteresowania klientów leasingiem samochodów osobowych. - Pod rządami starej ustawy leasingobiorca otrzymujący fakturę dokumentującą należność z tytułu raty leasingowej za samochód osobowy, nie miał możliwości odliczenia wynikającego z niej podatku VAT. W świetle nowych przepisów odliczenie tego podatku jest już możliwe - wyjaśnia. Należy jednak pamiętać, iż prawo do odliczenia jest ograniczone (50% kwoty wynikającej z faktury, maksymalna kwota odliczenia nie większa niż 5 tys. zł).

Odliczenie VAT

z ceny paliwa

Równie istotne zmiany dotyczą prawa do odliczenia VAT zawartego w cenie paliwa. W wyniku błędów legislacyjnych, których efektem było ograniczenie prawa do odliczenia podatku od pojazdów bezspornie uznawanych za ciężarowe, przez dłuższy czas nie było wiadomo, czy podatnicy użytkujący tego typu samochody mogą odliczać VAT od stosowanego do nich paliwa.

Zdaniem przedstawiciela EFL, problem ten dotyczył także leasingobiorców, którzy zawarli umowy jeszcze pod rządami starych przepisów. W konsekwencji wielu podatników (przede wszystkim firmy transportowe) musiało stawić czoła kłopotom finansowym, gdyż brak możliwości odliczenia podatku VAT zawartego w cenie paliwa znacząco zwiększył koszty prowadzonej przez nich działalności. Ministerstwo Finansów dopiero we wrześniu przygotowało pismo rozstrzygające ten problem na korzyść podatników.

Inne opodatkowanie

leasingu finansowego

Przepisy nowej ustawy o podatku od towarów i usług zmieniły również zasady opodatkowania umów leasingu finansowego. Na potrzeby VAT został on zrównany z umową sprzedaży. Tym samym leasingobiorca zawierający teraz umowę leasingu finansowego otrzymuje tylko jedną fakturę na początku okresu obowiązywania umowy. Podatek VAT jest w efekcie rozliczany już w pierwszym miesiącu po zawarciu umowy. - Wszystkie późniejsze płatności na rzecz leasingodawcy dokonywane są w kwotach netto - dodaje Kaczałko.

Ta forma finansowania dotyczy około 5% podpisywanych umów. Głównie leasingu nieruchomości. Jest też wybierana przez duże podmioty. W przypadku leasingu operacyjnego podatek bęObie formy finansowania różnią się tym, że w leasingu operacyjnym kosztem uzyskania przychodu jest dla przedsiębiorcy cała rata, a w finansowym jedynie odpis amortyzacyjny.

Nie tylko podatki

W styczniu 2004 r. zmieniły się także przepisy o zasadach homologacji pojazdów. Większość samochodów z karoseriami osobowymi nie będzie już mogła uzyskać homologacji jako ciężarowe, niezależnie od dopuszczalnej ładowności, liczby pasażerów czy "kratki" za tylnym siedzeniem. Ograniczenia te dotyczą najpopularniejszych obecnie samochodów w karoseriach kombi i hatchback, itp. Tylko samochody osobowe o nadwoziu AF, czyli wielozadaniowe, jak np. citroen xsara picasso, renault espace, volkswagen sharan, opel zafira nadal będą mogły być homologowane zarówno jako ciężarowe, jak i osobowe. Wszystkie samochody z kratką, które są już używane przez klientów lub posiadają homologację na samochody ciężarowe, będą nadal opodatkowane na takich samych zasadach jak dotychczas. Inaczej będą natomiast traktowane nowo wprowadzane modele aut.

Kluczowa ładowność

Podatek w pełnej wysokości - czyli 22% - będzie można odpisać od pojazdów o ładowności co najmniej 629 kg, zarejestrowanych do przewozu 4 osób i 697 kg dla samochodów dla 5 osób. Jeżeli ładowność będzie niższa, to wówczas będzie obowiązywać limit odpisu VAT.

Oznacza to pogorszenie sytuacji przedsiębiorców. Dotychczas, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mogli odliczyć cały podatek od pojazdu, który ma homologację ciężarową (np. auto osobowe kombi z kratką). W ofercie firm leasingowych znajdowało się 160 modeli takich samochodów. Po wprowadzeniu nowych przepisów pozostało ich pięć razy mniej.