Zupełnie inna branża

Kilka ostatnich miesięcy przyniosło wydarzenia, które spowodowały, że polska branża chemiczna to dziś już zupełnie inny sektor niż choćby na początku ubiegłego roku.

Chyba najważniejszym zeszłorocznym wydarzeniem dla polskich firm chemicznych był początek zmian własnościowych.

W prywatne ręce

Zakłady Azotowe Puławy oraz Zakłady Chemiczne Police zostały spółkami publicznymi i zadebiutowały na warszawskiej giełdzie. Obie spółki należą jednak nadal w większości do Skarbu Państwa (w Puławach MSP kontroluje 71,15%, a w Policach - 80% kapitału). Sprzedaż prywatnym inwestorom kolejnych akcji tych firm zapisano wprawdzie w uaktualnionej wersji strategii prywatyzacyjnej na 2006 rok, przyjętej przez rząd Kazimierza Marcinkiewicza, jednak kiedy miałaby ona nastąpić - na razie nie wiadomo. Zdaniem wiceministra Skarbu Państwa, Pawła Szałamachy, będzie to zależeć od poziomu przychodów z innych prywatyzacji realizowanych w 2006 roku.

Zapewne jeszcze w tym roku będzie dokończony proces prywatyzacji czterech przedsiębiorstw z sektora Wielkiej Syntezy Chemicznej: ZA Kędzierzyn, ZA Tarnów, ZCh Organika-Sarzyna i ZCh Zachem. Od kilku miesięcy tym zadaniem zajmuje się Nafta Polska. Teraz ma je dokończyć. Potem - najprawdopodobniej w I kwartale roku 2007 - będzie zlikwidowana.

Idzie nowe

Prawie we wszystkich wymienionych przedsiębiorstwach chemicznych dokonano w ostatnich tygodniach także innych istotnych zmian: zmian we władzach. Odnowione rady nadzorcze mają zarówno Zakłady Chemiczne Police (wymieniono czterech z dziewięciu członków), jak i Zakłady Azotowe Puławy (dwoje nowych ludzi w pięcioosobowej radzie). W Puławach nowa rada zdążyła już nawet odwołać prezesa. Do dalej idących zmian doszło w Zakładach Azotowych Kędzierzyn, gdzie ze swoimi stanowiskami pożegnał się i prezes, i wiceprezes. Natomiast rada nadzorcza Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach odwołała dwoje członków zarządu firmy i powołała na ich miejsce nowe osoby.

Zakres dotychczasowych zmian pozwala przypuszczać, że te roszady personalne nie będą ostatnimi, jakie nastąpią w spółkach chemicznych kontrolowanych przez Skarb Państwa.

Mniej gazu

O ile po wyborach można się było spodziewać zmian we władzach spółek kontrolowanych przez państwo, niewielu oczekiwało kłopotów w zupełnie innej dziedzinie. Chodzi o ograniczenia w dostawach gazu, które w pierwszym rzędzie dotknęły właśnie branżę chemiczną. Pierwszym poszkodowanym, już na początku 2006 r., były Puławy - największy klient PGNiG. Na przełomie stycznia i lutego siarczyste mrozy spowodowały, że dużo mniej gazu trafiało do znacznie większej grupy odbiorców przemysłowych. W ich gronie, poza Puławami, znalazły się także Police, włocławski Anwil oraz zakłady z segmentu WSCh.

Reakcją polskiego rządu na trudności z dostawami gazu z Rosji była m.in. decyzja o budowie gazoportu na gaz płynny. Na razie nie wiadomo jednak, gdzie terminal gazu skroplonego LNG miałby powstać (zainteresowanie wyrażają zarówno Trójmiasto, jak i porty w Szczecinie i Świnoujściu), ani jaki byłby koszt jego budowy, ani kiedy miałaby się rozpocząć.

Więcej bioetanolu

Kolejnym, nowym zjawiskiem dla polskiej branży chemicznej, jest boom na biodiesel. Przy czym angażować się w tę działalność chcą nie tylko firmy chemiczne, ale także takie, które specjalnie na tę okazję planują się przebranżowić.

W połowie stycznia chęć wytwarzania biokomponentów zadeklarowały Puławy, kilka dni później - należąca do Grupy Lotos dawna rafineria Czechowice. Potem chęć rozpoczęcia takiej działalności zgłosiły także giełdowe: Skotan i Elstar Oils. Wytwórcą bioetanolu - na większą skalę niż dotychczas - ma być również należąca do BorsodChemu firma Petrochemia Blachownia.