Ruszyła ospała lokomo tywa...

Ożywienie w sektorze budowlanym powinny odczuć - poza oczywistymi liderami rynkowymi, takimi jak PBG czy Polimex-Mostostal - również mniejsze podmioty - uważają analitycy DI BRE Banku. Ich typy to m.in. Hydrobudowa Śląsk, Instal Kraków, Projprzem, Energomontaż Południe i Prochem.

- Budownictwo jest branżą, która - mówiąc potocznie - powoli się rozpędza, ale jak już się rozpędzi, to trudno ją zatrzymać. I z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w bieżącym roku - mówił jakiś czas temu cytowany przez PARKIET Andrzej Piasecki, prezes Polnordu. Podobne zdanie mają analitycy Domu Inwestycyjnego BRE, którzy przygotowali raport o sektorze budowlanym. Branżę porównują do "ospałej lokomotywy", która w końcu ruszyła.

Według GUS, produkcja budowlano-montażowa ogółem zwiększyła się w 2005 roku o 7,4 proc. Zdaniem analityków DI BRE, ożywienie będzie trwałe. Pierwsze tego oznaki widoczne są we wskaźnikach poprawy koniunktury, czy wzroście nowych zamówień. Potwierdzają to przedstawiciele firm budowlanych. Głównym hamulcem wzrostu pozostaną kwestie prawne. Wydaje się jednak, że nawet bez wsparcia ze strony legislatorów zwyżka produkcji budowlano-montażowej zostanie podtrzymana.

Skorzystać jak Hiszpania

Przykład Hiszpanii, jako znacznego beneficjenta funduszy europejskich po wejściu do Unii (w 1986 roku), pokazuje, że podobny scenariusz może mieć miejsce w Polsce. Hiszpania w ostatnich 20 latach otrzymała łącznie około 100 mld euro wsparcia na rozwój szeroko pojętej infrastruktury. W ostatnich latach udział budownictwa w wartości dodanej PKB wzrósł w Hiszpanii z 7 do prawie 11 proc., podczas gdy w Polsce spadł do mniej niż 6 proc.

Polska w latach 2007-2013 ma otrzymać z budżetu unijnego 60 mld euro w ramach funduszy strukturalnych i spójności oraz dodatkowo 26 mld euro na wsparcie wsi.

Duży popyt na mieszkania

Rynek mieszkaniowy w Polsce nadal charakteryzuje się znacznym deficytem mieszkań. Popyt na nowe lokale wspierany przez wzrost zamożności społeczeństwa i rozbudowaną ofertę kredytową stanowi argument, przemawiający za dynamicznym wzrostem tego rynku w najbliższych kilkunastu latach.

W przemyśle, energetyce,

na drogach i kolei

Plany inwestycyjne polskich zakładów przemysłowych, jak również zakrojone na wielką skalę projekty rozwoju szeroko pojętej infrastruktury przemawiają za wzrostem rynku budownictwa przemysłowego i infrastrukturalnego w najbliższych latach. Zły stan dróg i kolei oraz dziesiątki miliardów złotych z budżetu unijnego, przeznaczone na rozwój sieci komunikacyjnej w Polsce, będą stymulowały wzrost tego segmentu. Konieczność modernizacji polskiego sektora energetycznego to z kolei argument za większym popytem na budownictwo energetyczne (szacowane nakłady w najbliższych kilkunastu latach to około 32 mld zł). Rozwój infrastruktury wpłynie pozytywnie na pozostałe gałęzi gospodarki i zwiększy zainteresowanie naszym rynkiem inwestorów zagranicznych - uważają analitycy DI BRE.

Miliardy na ochronę

środowiska

Budownictwo w sektorze obiektów ochrony środowiska będzie napędzane głównie inwestycjami finansowanymi ze środków publicznych, w tym pieniędzmi z Unii Europejskiej. Z szacunków domu maklerskiego wynika, że wartość nakładów w tym segmencie może do 2013 roku sięgnąć 50 mld zł.

Ostatni będą pierwszymi

Wśród analizowanych przez DI BRE spółek są zarówno generalni wykonawcy dużych inwestycji (Budimex, Hydrobudowa Śląsk, Mostostal Warszawa, PBG, Polimex-Mostostal, Polnord, Prochem), jak i mniejsze podmioty, zajmujące się głównie pracami podwykonawczymi i mniejszymi kontraktami "pod klucz". W ostatnich latach firmy budowlane narzekały na niskie marże. Generalni wykonawcy zgadzali się na realizację kontraktów poniżej swoich kosztów, przenosząc ten ciężar na podwykonawców. Spowodowało to bankructwo wielu mniejszych spółek. Jednak ta tendencja powoli się odwraca. Poprawę koniunktury najwcześniej odczują właśnie mali podwykonawcy, gdyż potrafią bardziej elastycznie reagować na zmiany sytuacji rynkowej. Autorzy raportu szacują, że zwiększenie liczby realizowanych kontraktów, przy ograniczonych mocach wytwórczych, spowoduje wzrost cen produkcji budowlano-montażowej i zwyżkę marż.

Nadchodzi fala konsolidacji? W opinii przedstawicieli branży budowlanej, w Polsce pojawi się w najbliższych kwartałach problem z podwykonawcami i "brakiem rąk do pracy". Wynika to również z odpływu pracowników budowlanych do innych krajów europejskich po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej. Można oczekiwać, że zarówno koszty, jak i ryzyko ponoszone przez generalnych wykonawców zwiększą się, co jednak powinno znaleźć odzwierciedlenie we wzroście marży. Najbardziej na ożywieniu powinny skorzystać duże spółki, posiadające własne moce wykonawcze (np. PBG, Budimex czy Mostostal Warszawa). Analitycy oczekują również, że w związku z ożywieniem na rynku budowlanym, pojawi się tendencja do konsolidacji w ramach większych grup kapitałowych, dysponujących własnymi mocami wykonawczymi.

Co może przeszkodzić?

Zdaniem autorów raportu, obserwowane ożywienie w budownictwie będzie mieć trwały charakter. Wskazują jednak na czynniki, które mogą hamować rozwój tego segmentu w Polsce, zwłaszcza finansowanego ze środków unijnych. Jako główne przeszkody wymieniają: kwestie prawne i ryzyko polityczne, brak spójnej strategii poprawy infrastruktury w Polsce oraz skupienie uwagi na tworzeniu nowych strategii, zamiast realizacji starych.

Oprac. na podstawie raportu DI BRE,

autorstwa Krzysztofa Radojewskiego

i Kamila Kliszcza

Budimex

- ożywienie szansą na wzrost marży

Trudna koniunktura na rynku budowlanym i walka o kontrakty sprowadziła marże Budimeksu do bardzo niskich poziomów. W planach na 2006 i 2007 rok spółka zamierza bardziej skupić się na poprawie rentowności niż zwiększaniu portfela zamówień. W opinii zarządu, sprzedaż może oscylować w granicach 2,4-2,6 mld zł. Budimex chce stać się jednym z trzech głównych graczy na rynku mieszkań w Polsce. Docelowo w 2008/2009 roku przychody z działalności deweloperskiej mają sięgnąć 400 mln zł. Budimex rozważa również zakup spółki, działającej w segmencie budownictwa kolejowego. Teraz rynek jest płytki, jednak sytuacja powinna poprawić się razem ze wzrostem nakładów unijnych na rozwój infrastruktury. W kontekście analizy całego sektora Budimex jest dobrze przygotowany do uczestniczenia we wzroście produkcji budowlanej w Polsce.

Elektrobudowa - wiele wskazuje na poprawę

Elektrobudowa może skorzystać na kilka sposobów. Po pierwsze, ożywienie w szeroko pojętym budownictwie powinno przełożyć się na dalszą poprawę przychodów i wyników segmentu przemysłowego spółki. Po drugie, oczekiwane znaczne nakłady inwestycyjne w budownictwie energetycznym będą oznaczać możliwość pozyskania zleceń w najbardziej rentownym segmencie działalności. Po trzecie, nakłady inwestycyjne na drogi i koleje również powinny zwiększyć zamówienia w tym obszarze rynkowym. Wzrost eksportu na rynek rosyjski oraz poszerzenie kompetencji o automatykę to kolejne przesłanki przemawiające za poprawą sytuacji finansowej spółki.

Energomontaż Południe

- niewykorzystany potencjał

Spółka ma duży potencjał w postaci ponad 800 pracowników, rozległe referencje, doświadczenie i uznaną pozycję rynkową. Jednym z najważniejszych klientów jest Południowy Koncern Energetyczny (PKE zapowiedział w strategii do 2020 roku inwestycje w modernizację i odtworzenie mocy produkcyjnych na poziomie 11 mld zł).

W 2005 r. Energomontaż Południe zaangażował się w działalność deweloperską. Spółka realizuje projekt mieszkalno-biurowy o wartości około 70-80 mln zł we Wrocławiu. Inwestycja ma zostać zakończona w 2007 roku. Wtedy można oczekiwać jej większego wpływu na rachunek zysków i strat.

Szanse na wzrost spółka postrzega w nowej emisji akcji o wartości około 30 mln zł, której głównym przeznaczeniem jest zwiększenie kapitału obrotowego. Może być to emisja skierowana do inwestorów finansowych lub branżowego (tu wskazuje się Polimex-Mostostal). Bez względu na sposób dofinansowania, jego sfinalizowanie powinno przełożyć się znacząco na możliwość pozyskiwania przez firmę kontraktów, a

Energomontaż Północ

- nowy zarząd, nowe cele

W najbliższych latach spółka powinna skorzystać zarówno na ożywieniu na polskim i niemieckim rynkach budowlanych, jak i wzroście inwestycji norweskich producentów gazu i ropy naftowej. Celem nowego zarządu jest zwiększenie kompleksowości oferty podstawowej Energomontażu. Spółka zajmuje się głównie prefabrykacją konstrukcji i instalacji stalowych oraz typowymi pracami budowlano-montażowymi. Docelowo ma się stać quasi-generalnym wykonawcą. Ma temu służyć pozyskanie kompetencji w obszarze projektowania, prefabrykacja z własnych materiałów (obecnie powierzanych) oraz zwiększenie skali prac budowlano-montażowych. Będzie to wymagać zasilenia kapitałów spółki. Rozważana jest nowa emisja akcji.

Hydrobudowa Śląsk - unikalne referencje

Poza segmentem budownictwa obiektów ochrony środowiska, Hydrobudowa zajmuje się także budownictwem hydrotechnicznym. Według szacunków ministerstwa środowiska, wydatki na inwestycje w tych obszarach mogą wynieść 23,5 mld zł do 2020 roku. Jest to kwota nieporównywalnie większa od nakładów poniesionych w ostatnich latach. Biorąc pod uwagę unikatowe referencje Hydrobudowy Śląsk, wzrost wspomnianych inwestycji przełoży się znacząco na poprawę sytuacji finansowej spółki.

W ocenie zarządu PBG (nabyło większościowy pakiet akcji śląskiej spółki), obecnie Hydrobudowa jest zdolna do realizacji kontraktów na poziomie 400-500 mln zł rocznie, przy docelowej rentowności netto około 5 proc. Daje to wynik netto rzędu 20-25 mln zł rocznie. Dochodzenie do tego poziomu może zająć kilka lat.

Instal Kraków - rozwój kontrolowany

Spółka poradziła sobie w czasach słabej koniunktury na polskim rynku budowlanym przez staranny dobór kontraktów. Poprawa sytuacji rynkowej może znacząco przełożyć się na poprawę wyników finansowych. Instal Kraków działa w sektorze budownictwa ochrony środowiska i powinien partycypować w spodziewanym wzroście inwestycji w tym segmencie, w szczególności jeśli chodzi o gospodarkę wodno-ściekową. Należy spodziewać się dalszego rozszerzania działalności spółki w ramach generalnego wykonawstwa w zakresie budowy obiektów użyteczności publicznej i zdobywania nowych referencji.

Mostostal Warszawa

- czekając na powrót rentowności

Zadaniem nowego zarządu, powołanego na początku ubiegłego roku, była poprawa rentowności spółki przez zawieranie nowych kontraktów na korzystniejszych warunkach. Mimo sprzedaży spółki zależnej, działającej w segmencie deweloperskim, Mostostal Warszawa nadal jest mocno obecny w sektorze budownictwa przemysłowego, budownictwa obiektów ochrony środowiska, drogowego oraz ogólnego. Powinno się to przełożyć na znaczącą poprawę wyników spółki w najbliższych latach. Nowa emisja akcji (o wartości 120 mln zł) i zasilenie kapitału obrotowego zwiększy zdolność Mostostalu Warszawa do pozyskiwania nowych kontraktów.

PBG - dynamiczny wzrost, wysokie marże

Polityka zarządu PBG koncentruje się na realizowaniu wyłącznie specjalistycznych projektów, dzięki czemu utrzymywany jest wysoki poziom marż. Zarówno pierwotny segment działalności (budownictwo związane z wydobyciem i przesyłem gazu i ropy naftowej), jak i pozostałe, w które spółka weszła m.in. dzięki przejęciu Hydrobudowy Włocławek i Hydrobudowy Śląsk, mają duży potencjał wzrostu. Opcją w dalszym ciągu pozostaje możliwość wejścia na perspektywiczny rynek norweski, gdzie spółka ma ogromną przewagę kosztową nad zagranicznymi konkurentami. Zdobycie pierwszego kontraktu na tym rynku otworzy drogę do kolejnych.

Polimex-Mostostal

- szerokie możliwości

Najbardziej rentowna dla grupy jest produkcja konstrukcji stalowych ocynkowanych oraz budownictwo dla segmentu chemicznego. Rynek samych instalacji biodiesla w Polsce można szacować w najbliższych latach na około 400-500 mln zł. Można również oczekiwać, że środki z prywatyzacji polskich zakładów chemicznych oraz wysokie zyski, osiągane dzięki korzystnym czynnikom rynkowym przez koncerny petrochemiczne, będą inwestowane w rozwój technologiczny zakładów. W lutym Polimex-Mostostal ogłosił chęć połączenia ze ZREW-em w ramach strategii szerszej integracji spółek z grupy kapitałowej. W opinii zarządu, inkorporacja spółek doprowadzi do zwiększenia rentowności działalności. Jako jeden z celów strategicznych Polimex-Mostostal stawia sobie wejście w perspektywiczny segment budownictwa drogowego i kolejowego. W 2006 roku przychody z tego tytułu mają sięgnąć 150-200 mln zł.

Polnord - inwestycja w deweloperkę

Spółka planuje emisję akcji z prawem poboru o wartości 50 mln zł. Połowa tej kwoty zostanie przeznaczona na rozwój działalności deweloperskiej, a 20 mln na spłatę części zadłużenia, co poprawi zdolność kredytową spółki i pozwoli ubiegać się o gwarancje na potrzeby realizacji większych kontraktów. Sytuacja rynkowa w głównych segmentach działalności Polnordu jest korzystna. Powoli powinny być także widoczne efekty inwestycji w Rosji, gdzie spółka również rozwija działalność deweloperską.

Prochem

- profesjonalizm i doświadczenie

Moce wytwórcze w dziedzinie projektowania są w ocenie spółki w pełni wykorzystane. Ożywienie na rynku budowlanym w Polsce powinno przełożyć się w kolejnych latach na wzrost zapotrzebowania na usługi projektowe. To, przy ograniczonej podaży, może oznaczać wzrost cen i marży. Wydaje się, że roczny wynik netto na poziomie 8-10 mln zł można uznać za bezpieczne minimum. Opcją cały czas pozostanie działalność deweloperska. Po udanym projekcie Irydion spółka rozważa udział w kolejnym przedsięwzięciu.

Projprzem

- opcja do wykorzystania

Poza produkcją konstrukcji stalowych, Projprzem jest obecny w segmencie budownictwa przemysłowego oraz inwestycjach z zakresu ochrony środowiska. Spółka działa w segmentach niszowych, dzięki czemu ma możliwość realizowania wysokich marży. Największe kontrakty mają wartość 20-30 mln zł, najczęściej są to jednak zlecenia mniejsze - o wartości 10-15 mln zł. Boom w inwestycjach ochrony środowiska oraz ożywienie w budownictwie przemysłowym powinny mieć pozytywny wpływ na wyniki spółki w najbliższych latach. Jednak dalszy wzrost uzależniony będzie od potencjalnych akwizycji i rozbudowy mocy produkcyjnych.

Remak

- solidny wykonawca

Spółka nie planuje większych inwestycji w najbliższym czasie. Ożywienie na polskim rynku budownictwa energetycznego powinno się przełożyć na zwiększenie udziału sprzedaży krajowej w całości przychodów. Od 2007 roku spółka oczekuje również ożywienia na rynku niemieckim. Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że firma bardzo dobrze radzi sobie na rynkach zagranicznych. Jednak wzrost sprzedaży krajowej powinien przełożyć się na spadek ryzyka kursowego, a tym samym poprawę rentowności.