Moda na paliwa z rzepaku

Co kilka tygodni, a nawet dni, pojawiają się kolejne informacje o producentach biopaliw lub komponentów do ich wytwarzania. Na spółki, które wchodzą w ten nowy biznes, inwestorzy patrzą z wyraźnym zainteresowaniem.

Jako pierwsza instalację do produkcji biokoponentów uruchomiła - już w IV kwartale 2004 r. - należąca do grupy Orlenu Rafineria Trzebinia. Jej możliwości produkcyjne wynoszą dzisiaj ok. 100 tys. ton rocznie. W Trzebini prowadzone są już prace, w wyniku których produkcja zostanie podwojona. Biznes biopaliwowy to w tej chwili główny przedmiot działalności firmy. Także największy krajowy konkurent Orlenu, gdański Lotos, chce być znaczącym graczem. Instalacja do produkcji estrów kwasów tłuszczowych, jaką stawia właśnie w Czechowicach koncern MAN Ferrostal, ma kosztować pomorskiego producenta paliw ok. 71 mln zł. Docelowo spółka Lotos Czechowice będzie w stanie wytwarzać ok. 100 tys. ton biokomponentu rocznie.

Drugim - w kolejności uruchomienia instalacji - producentem czystego biodiesla w Polsce będzie najprawdopodobniej Elstar Oils. Spółka z Elbląga już rozpoczęła rozruch urządzeń do wytwarzania estrów metylowych. Na razie poszczególne części są testowane. - Regularna produkcja estrów rozpocznie się na początku października, a pierwsze partie sprzedamy najprawdopodobniej na przełomie października i listopada - mówi Aleksander Rysiewicz, dyrektor finansowy Elstaru Oils. W tym roku firma zdoła wytworzyć 8-12 tys. ton estrów. W przyszłym ma zamiar wykorzystać w pełni dostępne moce i wyprodukuje 50 tys. ton. Jednocześnie zakład w Malborku będzie rozbudowywany tak, aby wytwarzać 100 tys. ton. Wciąż nie wiadomo, kto kupi tegoroczną produkcję. Elstar ma podpisane wstępne kontrakty z firmami niemieckimi, ale wolałby sprzedawać w Polsce. - Sprzedając na miejscu, możemy uzyskiwać wyższe marże, bo odchodzą nam kosz-ty transportu - tłumaczy Rysiewicz. Jednak do tej pory wszystkie rozmowy z krajowymi firmami, które mieszają biodiesla z ropą, utknęły w martwym punkcie. - Czekają na ustalenie nowej stawki akcyzy na biopaliwa - dodaje. W przyszłości Elstar planuje budowę kolejnego zakładu produkującego estry o mocy 100 tys. ton. Tym razem na południu Polski.

Ściśle sprecyzowane plany wobec branży biopaliw ma giełdowy Skotan. Spółka chce uruchomić wspólnie z Alchemią produkcję estrów metylowych o mocy 300 tys. ton rocznie. W tym celu powstaną dwa zakłady: północny i południowy - każdy o wydajności 150 tys. ton. Pierwsza instalacja będzie zlokalizowana na terenie Elany w Toruniu. Zakład południowy będzie się mieścić w Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Katowicach. Obie instalacje mają osiągnąć pełną gotowość na przełomie II i III kwartału 2008 r. Skotan chce zostać liderem krajowego rynku estrów. Swój docelowy udział na tym rynku szacuje na prawie 25 proc.

Jeszcze w tym roku Skotan zamierza mieszać i sprzedawać biodiesla z wykorzystaniem obcych komponentów. W tym celu spółka wydzierżawiła sieć baz paliwowych od Naftobaz, które są specjalnie przystosowane do produkcji biodiesla. Skotan począwszy od 2009 roku ma sprzedawać blisko 1 mln ton biodiesla. Mocno w branżę biopaliw chce wejść J&S Energy (podmiot z grupy J&S znany z rynku paliw płynnych i petrochemikaliów). Firma planuje budowę dwóch instalacji do produkcji biokomponentu na terenie Polski. Mają być zlokalizowane w Brzegu i w Stobnie, koło Szczecina. Docelowo zakłady mają produkować 300 tys. ton estrów metylowych rocznie. Z wcześniejszych deklaracji J&S Group wynika, że na terenie Europy ma powstać pięć zakładów o łącznej produkcji 750 tys. ton. W tym roku J&S Energy skupi się na zawieraniu umów z producentami rzepaku. Produkcja estrów w polskich zakładach ruszy prawdopodobnie w drugiej połowie 2007 r. J&S Energy chce jak najszybciej rozpocząć też produkcję biopaliwa B20 (połączenie diesla z estrami). W tym celu czekała na rozporządzenie ministra gospodarki, które wchodzi w życie w po-niedziałek.Zainteresowane wytwarzaniem biodiesla są też Zakłady Azotowe Puławy. W tej chwili temat inwestycji jest kwestią analiz i rozmów z potencjalnymi partnerami. Przypomnijmy, że na początku roku spółka deklarowała budowę kompleksu o mocach 100 tys. ton estrów rocznie. W tym celu Puławy podpisały nawet list intencyjny z zagranicznym partnerem gotowym do odbioru gotowego produktu. Do ostatecznej współpracy jednak nie doszło.

Zakłady Chemiczne Police mają dwa pomysły na działanie w branży biopaliwowej. W czerwcu spółka wprowadziła na rynek specjalny nawóz (Polifoska Petroplon) pod uprawę roślin przeznaczonych do produkcji bioetanolu i estrów. W tej chwili ok. 500 tys. ha gruntów w Polsce przeznaczonych jest pod tego rodzaju uprawy. Docelowo obszar ma wzrosnąć do ok. 1,1 mln ha. Na terenie Polickiego Parku Przemysłowego, którym zarządza Infrapark (spółka zależna od giełdowych Polic), być może już niebawem zainwestuje dwóch inwestorów. Chodzi o portugalskiego producenta biodiesla i polski oddział amerykańskiej firmy Becco, która deklaruje wielomilionowe inwestycje.

Opinie

Tadeusz Zakrzewski prezes Krajowej Izby Biopaliw

Nie widzę problemu w tym, że tak duża liczba podmiotów ma plany inwestycyjne związane z biopaliwami. To bardzo perspektywiczna branża

i sukces w niej odnieść mogą wszyscy. Problemy, oczywiście, pojawią się. Jednym z podstawowych, szczególnie na początku, będzie zaopatrzenie

w surowiec. Wiele podmiotów zainteresowanych produkcją biokomponentów może mieć kłopoty z kontraktacją np. rzepaku. W moim odczuciu wiele spraw związanych z rynkiem biopaliw wymaga jeszcze prawnego uregulowania.

Grzegorz Lityński analityk KBC Securities

Ustawa o biopaliwach spowoduje z pewnością spore ożywienie na rynku. Znajdzie się wielu chętnych, którzy będą chcieli produkować biokom-ponenty. Jeśli chodzi o największe koncerny paliwowe, to zarówno Orlen, jak i Lotos deklarują chęć i możliwości produkcji biopaliw we własnym zakresie. Przykłady z Zachodu pokazują, że najwięksi producenci paliw kupują biokomponenty. Z pewnością oba wymienione koncerny stracą pewien potencjał wzrostu. Zwiększone ogólne zapotrzebowanie na paliwa zostanie w pewnym sensie zaspokojone przez produkcję biopaliw. Zyski firm pa-liwowych nie będą więc rosły proporcjonalnie do rosnącego zapotrzebowania. Wejście w życie ustawy o biopaliwach z pewnością cieszy rolników. Pro-ducenci rzepaku, ziemniaków i zboża, czyli wszystkich tych ziemiopłodów, które mogą być wykorzystane w produkcji biopaliw, już zacierają ręce.

Andrzej Szczęśniak były prezes Polskiej Izby Paliw Płynnych

Podstawowym problemem, na jaki natkną się bardzo szybko producenci biokomponetów, będzie brak surowca. Spowoduje to wzrost cen rzepaku, który jest w polskich warunkach jedyną rośliną nadającą się do tego typu produkcji. W takiej sytuacji prawdopodobnie niedostatki na rynku krajowym będą kompensowane przez import. Będzie tak, tym bardziej że ceny roślin mogących służyć jako źródło biokomponentów są w krajach spoza Unii Europejskiej znacznie niższe niż w państwach Wspólnoty. Tylko czy twórcom nowych przepisów chodziło o to, żeby poprawić sytuację polskich, czy zagranicznych rolników?

Wojciech Sienicki prezes Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce

W kosztach transportu 30-40 proc. stanowią koszty paliwa. Jeśli mielibyśmy używać biodiesla, to pod warunkiem że byłby tańszy niż paliwo konwencjonalne. Drugą ważną kwestią jest to, czy takie paliwo będzie się nadawało do nowoczesnych silników. To rząd musi zagwarantować jakość paliwa. Nikt z nas nie zdecyduje się na używanie go, jeśli będzie ryzyko utraty gwarancji przy pierwszym przeglądzie samochodu. Jeśli te warunki zostaną spełnione, to cała branża będzie zainteresowana nowym paliwem.