Przejściowe europrzyspieszenie

Gospodarka strefy euro w minionym kwartale rozwijała się dużo szybciej niż w poprzednim. Wszystko jednak wskazuje, że do połowy przyszłego roku tempo wzrostu będzie zwalniać

W III kwartale produkt krajowy brutto strefy euro wzrósł o 0,7 proc. w porównaniu z poprzednimi trzema miesiącami i o 2,6 proc. w stosunku rocznym. Jest to tempo szybsze od o,6 proc. prognozowanych przez ekonomistów i od 0,3 proc. odnotowanych w II kwartale.

Zdecydowały inwestycje

Wczorajszy raport opublikowany przez unijny urząd statystyczny w Luksemburgu nie zawiera wprawdzie szczegółowych danych, ale zdaniem ekonomistów, o przyspieszeniu tempa wzrostu w III kwartale zdecydowało zwiększenie przez spółki nakładów inwestycyjnych, które w poprzednim kwartale spadły o 0,2 proc. Analitycy z Lehman Brothers szacują, że produkcja przemysłowa w III kw. wzrosła o 1,6 proc., najbardziej od siedmiu lat.

Przyspieszyli najwięksi

O przyspieszeniu gospodarczym strefy euro w minionym kwartale zdecydowały dobre wyniki największych państw członkowskich tego regionu. PKB Niemiec i Francji wzrosły o 0,7 proc. w tym okresie, po 0,3 proc. w poprzednich trzech miesiącach, a we Włoszech tempo wyniosło 0,4 proc., po 0,1 w II kwartale. Przyczyniła się do tego przede wszystkim większa wewnętrzna konsumpcja, której sprzyjało większe zatrudnienie. W Niemczech wzrosło o 1,5 proc. w skali roku.

Teraz już tylko gorzej

Trzeci kwartał był najlepszy w tym roku dla niemieckiej gospodarki i tak zapewne zostanie. Wcale nie trzeba zbyt wnikliwie szukać, by dostrzec już nękające ją kłopoty. Dotyczy to zresztą również innych krajów strefy euro. Chodzi przede wszystkim o pogarszające się relacje kursów walutowych, rekordowe ceny ropy naftowej i droższe kredyty.

Euro umocniło się w tym roku do dolara o 11 proc., co w połączeniu ze spodziewanym spowolnieniem w USA źle wróży europejskiemu eksportowi. Spółkom trudniej będzie inwestować, bo zarówno słaby dolar, jak i o 57 proc. droższa niż przed rokiem ropa powodują spadek ich zysków. Kredyty drożeją w wyniku zapaści tego sektora w USA i obaw przed jej rozprzestrzenieniem, co zmusza banki do zaostrzenia kryteriów.

Symptomy pogorszenia koniunktury były widoczne już pod koniec III kwartału. Produkcja przemysłowa w strefie euro we wrześniu spadła o 0,7 proc., a w październiku wzrost branż przetwórczych był najwolniejszy od siedmiu lat.

Słabsze prognozy

i mniejsze oczekiwania

Komisja Europejska obniżyła przyszłoroczną prognozę wzrostu PKB strefy euro do 2,2 proc., z 2,5 proc. spodziewanych na wiosnę. Wskaźnik zaufania niemieckich inwestorów i analityków co do możliwości tamtejszej gospodarki spadł do poziomu obserwowanego ostatnio w lutym 1993 r. Najniższy od 20 miesięcy jest wskaźnik nastrojów niemieckich przedsiębiorców. Zresztą już we wrześniu zamówienia w niemieckich fabrykach spadły o 2,5 proc. Ekonomiści uprzedzają, że gorsza koniunktura w strefie euro może utrzymywać się do połowy przyszłego roku, a w najbliższych miesiącach oznaki spowolnienia będą zapewne coraz bardziej widoczne.

Europejski Bank Centralny we wrześniu zaniechał zapowiadanego podniesienia stóp procentowych, a Bank Anglii sygnalizuje konieczność ich redukcji.