Greenspan został mianowany przewodniczącym Fed w 1987 r. przez prezydenta Ronalda Reagana i pełnił tę funkcję – przez kryzysy i okresy boomu – aż do przejścia na emeryturę w 2006 r.. Jego kadencja była drugą co do długości w historii Fed, zaledwie cztery miesiące krótszą od kadencji Williama McChesneya Martina, który stał na czele banku centralnego od 1951 do 1970 r..

Kim był Alan Greenspan?

Greenspan urodził się 6 marca 1926 r. w nowojorskiej dzielnicy Washington Heights, w żydowskiej rodzinie. Jego ojciec był maklerem giełdowym i analitykiem finansowym. Jako chłopiec dorastający w latach 30., podczas Wielkiego Kryzysu, przyszły szef Fed dostawał tygodniowe kieszonkowe w wysokości 25 centów. – Dwadzieścia pięć centów kupowało wtedy o wiele więcej niż dzisiaj – mówił Greenspan w 2003 r..

Grał w zespole jazzowym, zanim zapisał się na New York University, gdzie do 1950 r. uzyskał licencjat i magisterium z ekonomii. Doktorat otrzymał dopiero w 1977 r. – w wieku 51 lat. Wśród jego nauczycieli i mentorów byli przyszły przewodniczący Fed Arthur Burns oraz zwolenniczka wolnego rynku Ayn Rand, z którą Greenspana poznała jego pierwsza żona, artystka Joan Mitchell. Do czasu uzyskania doktoratu pracował w Brown Brothers Harriman, National Industrial Conference Board oraz w firmie konsultingowej Townsend-Greenspan, która zakończyła działalność po jego nominacji na szefa Fed. Trzydziestoletni okres pracy w Townsend-Greenspan został przerwany, gdy w latach 1974–1977 Greenspan był przewodniczącym Rady Doradców Ekonomicznych prezydenta Geralda Forda. W latach 1981–1983 przewodniczył Komisji ds. Reformy Ubezpieczeń Społecznych.

„Maestro” Fedu dla jednych, dla innych symbol taniego pieniądza

Pierwsza z jego pięciu kadencji w Fed rozpoczęła się tuż przed kryzysem finansowym 1987 r.. Senat zatwierdził jego nominację na następcę Paula Volckera 11 sierpnia. Zaledwie 69 dni później, w „Czarny Poniedziałek” 19 października, Wall Street doznała potężnego załamania. Średnia przemysłowa Dow Jones spadła o 508 punktów, czyli 22,6 proc., w ciągu jednej sesji, co było największym jednodniowym spadkiem w historii. Następnego dnia Greenspan potwierdził gotowość Fed „do służenia jako źródło płynności wspierające system gospodarczy i finansowy”. Bank centralny obniżył krótkoterminowe stopy procentowe, aby zachęcić banki do pożyczania na zwykłych warunkach. Strategia pomogła uspokoić nastroje, uniknąć recesji oraz kryzysu bankowego. W ciągu dwóch dni Dow Jones odrobił ponad połowę strat z Czarnego Poniedziałku. Ta brawura przyniosła Greenspanowi przydomek „Maestro”.

Lata później krytycy obwiniali luźną politykę pieniężną – „poduszkę Greenspana”, której używał do uspokajania paniki na rynkach – za stworzenie warunków, które doprowadziły do Wielkiego Kryzysu Finansowego. Po nerwowym początku urzędowania Greenspan przeprowadził Fed przez dwie recesje, azjatycki kryzys finansowy 1997 r., niewypłacalność Rosji w 1998 r., ratowanie funduszu hedgingowego Long-Term Capital Management w 1998 r., zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 r. oraz boom internetowy końca lat 90. i późniejsze załamanie rynku w 2001 r.. Przez cały ten czas skupiał się bardziej na walce z inflacją niż na promowaniu pełnego zatrudnienia.

Zwolennicy Greenspana podkreślają, że nadzorował najdłuższą ekspansję gospodarczą w historii USA. Krytycy twierdzą jednak, że jego polityka niskich stóp procentowych przygotowała grunt pod bańkę mieszkaniową, która pękła, wywołując Wielką Recesję rok po objęciu sterów Fed przez jego następcę, Bena Bernankego. – Czasami jestem krytykowany i zasługuję na krytykę, to część gry. Ale w tej sprawie jestem niewinny – powiedział Greenspan „USA Today” w 2007 r.. W swoim bestsellerowym pamiętniku „The Age of Turbulence” bronił polityki niskich stóp, która zachęcała ludzi do kupowania domów: „Wierzyłem wtedy, jak i teraz, że korzyści z poszerzenia własności mieszkaniowej są warte ryzyka. Ochrona praw własności, tak kluczowa dla gospodarki rynkowej, wymaga krytycznej masy właścicieli, aby utrzymać poparcie polityczne”.

Po odejściu z Fed wciąż bronił jego niezależności

Po odejściu z Fedu otworzył własną firmę konsultingową – Greenspan Associates. W pamiętniku z 2007 r. chwalił prezydentów Forda i Clintona, ale ostro skrytykował prezydenta George’a W. Busha za brak kontroli nad wydatkami. Krytykował również ataki prezydenta Donalda Trumpa na Fed w pierwszej kadencji, mające na celu wymuszenie obniżenia stóp procentowych. Występując w programie CNBC „Squawk on the Street” niedługo po tweecie Trumpa z grudnia 2019 r. wymierzonym w bank centralny, Greenspan powiedział: „Myli się, nawet dyskutując tę kwestię. Rezerwa Federalna to bardzo profesjonalna instytucja. Wie o funkcjonowaniu gospodarki, o tym, jak wpływa na rynki pieniężne i strukturę stóp procentowych, znacznie więcej niż on. (...) Najlepsze, co można zrobić, to po prostu to zignorować”.

W drugiej kadencji Trumpa, w styczniu 2026 r., Greenspan podpisał wspólnie z kilkoma innymi byłymi urzędnikami Fed i Skarbu Państwa oświadczenie potępiające dochodzenie karne wobec przewodniczącego Fed Jerome’a Powella. „Doniesienia o dochodzeniu karnym wobec przewodniczącego Rezerwy Federalnej Jaya Powella są bezprecedensową próbą użycia ataków prokuratorskich w celu podważenia tej niezależności” – głosiło oświadczenie poparte przez Greenspana i ponad tuzin innych sygnatariuszy.