WIG20 kontynuuje spadki z formacji głowy i ramion

W drugiej połowie ubiegłego tygodnia sytuacja na rynkach spółek nowej ekonomii ponownie uległa pogorszeniu. Nowe minima bessy osiągnęły wskaźniki rynku Nasdaq, a także TechWIG oraz WIG20. Prawdziwe załamanie na GPW przyszło jednak dopiero wczoraj.

SITech na tle GPWIndeksy giełdy warszawskiej zachowują się ostatnio gorzej niż wskaźniki high-tech z Europy Zachodniej i zza oceanu. Najdobitniej widać to po sesji poniedziałkowej. Na wykresie tygodniowym TechWIG widoczny jest ciąg następujących po sobie 3 długich czarnych świec. Po 3-sesyjnej korekcie związanej z dotarciem do bariery w okolicach wartości bazowej indeksu (1000 pkt.; wykres 1) w drugiej połowie minionego tygodnia na rynek powróciły dynamiczne spadki. W piątek TechWIG przebił z impetem ostatnie wsparcie i osiągnął nowe historyczne minimum.Bardzo negatywne wnioski płyną z analizy wykresu WIG20 (2). Na razie nie ma żadnych sygnałów świadczących o tym, że opisywany przed tygodniem wariant spadku z 2-letniej formacji głowy i ramion miałby się nie zrealizować. Przypomnijmy, iż oznacza on, że bessa na GPW zniesie całą hossę od października 1998 do marca 2000 r. W minionym tygodniu dodatkowym potwierdzeniem pesymistycznej prognozy były spadki po wzrostach w kierunku linii szyi formacji. Duży, właściwy ruch powrotny do linii szyi jeszcze nie został wykonany i potrzeba przynajmniej kilku większych spadków, aby na akcjogramie było miejsce na taki wzrost. Byłby on zapewne równocześnie długo oczekiwaną solidniejszą wzrostową korektą na SITech ? głębszą niż wszystkie dotychczas obserwowane w br.Innym negatywnym sygnałem jest fakt, że WIG20 ponownie znalazł się poniżej linii trendu spadkowego, łączącej maksima z marca, lipca, września i listopada 2000 r. Prosta ta została przełamana podczas wzrostów w grudniu.Analizując siłę względną poszczególnych indeksów sektorowych od marca br. widać, że obecna bessa trwa głównie dzięki spadkom IT, a w nieco mniejszym stopniu ? spółek telekomunikacyjnych. Na skutek powrotu TechWIG do silnego trendu coraz szybciej na tle szerokiego rynku umacniają się banki. Dopóki niedźwiedzie panują na Nasdaq, powinny utrzymywać się zniżki firm SITech. Od marca sektor technologiczny jest najbardziej ryzykowną inwestycją na GPW i nic się w tej kwestii nie zmienia.Wskaźniki technicznePoniżej poziomu wyprzedania znajduje się 14-sesyjny RSI. Podczas korekt wzrostowych wskaźnik generuje proste sygnały kupna (wzrasta powyżej poziomu 30), ale są one nieważne. Nie ma na razie także pozytywnych dywergencji na wykresie indykatora. Dopiero obecnie rynek niedźwiedzia jest na tyle silny, że RSI przebywa w niskich strefach przez dłuższy czas. Na to, iż jesteśmy w środku (a nie pod koniec) bessy wskazuje zachowanie ADX z 14 sesji, który jest na najwyższym poziomie od marca ub.r. Wartość indeksu ruchu kierunkowego przekroczyła 40 i szybko rośnie. Brak oznak wygasania impetu trendu spadkowego.Spadki kontynuuje MACD. Oscylator jest zarówno poniżej poziomu równowagi, jak i swojej linii sygnału. Układ średnich jest typowy dla rynku niedźwiedzia. Krzywa 13-sesyjna przebiega nad wartościami TechWIG, ale pod średnią z 55 sesji. Ostatnia korekta wzrostowa indeksu zakończyła się po dotarciu w okolice krótszej z krzywych, która zadziałała jako opór.Wygląd wszystkich indykatorów jest jednoznaczny i wskazuje na silną, przedłużającą się bessę bez znaków jakiejkolwiek słabości niedźwiedzi.SITech a rynki światoweOd początku 2000 r. ? po okresie umacniania się ? TechWIG spada bardziej niż światowe indeksy technologiczne. Potwierdzają to indykatory. O ile oscylatory obliczone dla średnich giełd zachodnich wskazują, że etap najsilniejszego trendu możemy mieć już za sobą, dla barometru SITech osiągają one rekordowo negatywne poziomy.Nasdaq 100 przełamuje się właśnie przez strefę minimów z początku 1999 r. Następnym wsparciem może być dopiero poziom nieco mniej niż 1500 pkt. Na Nasdaq wsparcie przełamał w poniedziałek także Nasdaq Composite. Przebiegało ono na wysokości 2028 pkt. Układ średnich i oscylatory nie wyglądają pozytywnie. Ostatnia korekta wzrostowa indeksu amerykańskiego zakończyła się po dotarciu do średniej 13-sesyjnej. Rośnie ADX, choć nie osiągnął jeszcze maksymalnych wartości dla rocznej bessy.Nadal słaby jest Nemax-50. Indeks Neuer Markt jest w trendzie zniżkującym, ale podobnie jak w przypadku Nasdaq, oscylatory pokazują, że jego dynamika nieco osłabła. Układ średnich jest negatywny. RSI tworzy ciąg pozytywnych dywergencji z akcjogramem od 5 miesięcy, jednak spadki są kontynuowane. Przy silnej tendencji (mierzonej wysokim poziomem ADX) takie wskazania oscylatora nie mają większego znaczenia. O słabości rynku świadczy fakt, że ubiegłotygodniowe wzrosty zatrzymały się na najbliższym możliwym poziomie oporu ? minimum z początku 2001 r.W łagodnych falach spadkowych utrzymują się Easdaq i TechMark. Większą siłę tych indeksów w porównaniu z Nasdaq czy Nemax sygnalizuje zachowanie się indykatorów i wzrost wartości w skali ubiegłego tygodnia. Najmocniejszy jest indeks belgijski, który poruszał się w piątek ponad dnem ze stycznia 2001 r., ale jest to wskaźnik mało znaczący.Spółki segmentuTP SA zakończyła wzrosty po dotarciu w okolice linii szyi formacji głowy i ramion. Spółka jest relatywnie silna na tle rynku, ale mimo to omawiany wzór powinien się zrealizować, a zatem minimum z października 2000 r. przebite. Na słabość tendencji zniżkującej wskazuje przebywający w niskich strefach ADX.Potężna jest za to bessa na akcjach Optimusa. Nowe szczyty osiąga ADX. Wsparcie 61,5?63 zł zostało przełamane. Pewnie spadniemy aż do 45,6? ?44,3 zł. Bardzo słaby jest również Prokom. ADX ? podobnie jak dla Optimusa ? rośnie i osiąga maksymalne dla rocznej bessy wartości. W coraz wyraźniejszej fali zniżkującej jest też ComputerLand (wykres 3). Dynamicznie rośnie ADX, który zbliża się do wartości 40. Spółka przełamała kluczowy poziom wsparcia ? strefę 78,1?82,5 zł. Bardzo źle wygląda akcjogram Netii. Spada ona po wybiciu z trójkąta zniżkującego. Do najwyższych osiągniętych w bessie stref dochodzi zwyżkujący ADX.Elektrim (wykres 4) przyspieszył w minionym tygodniu spadki. Wyjątkowo wysokie wartości jak na tę spółkę osiąga ADX, pokazując, że i tu mamy silny rynek niedźwiedzia. Nie powinno być problemów z dotarciem do wsparcia na wysokości 24,4 zł, a i ono może się nie obronić.W mocnych trendach zniżkujących jest także część mniejszych spółek segmentu. W bessie jest portal Interia. Trzymanie walorów tej spółki może mieć dramatyczne skutki dla portfela. Od wprowadzenia PDA na giełdę kurs systematycznie spada i nie występują poważniejsze korekty wzrostowe.Kurs STGroup to typowa hiperbola zniżkująca (skala logarytmiczna; wykres 5). Dywergencje hossy mogłyby utworzyć RSI i MACD, ale o mocy trendu spadkowego przekonuje zbliżający się do maksymalnych dotychczas osiągniętych poziomów ADX. Słaby jest też MacroSoft. Dywergencje pozytywne widać na MACD i RSI. Ostrożność nakazuje natomiast przekraczający wartość 50 ADX. Nieciekawy i bardzo ryzykowny jest Elzab. ADX 14-sesyjny dla kursu spółki przebywa powyżej strefy 60.Ster-Projekt dotarł w piątek do wsparcia w kilkumiesięcznej konsolidacji. W poniedziałek wybił się i osiągnął nowe historyczne minima. Dolne ograniczenie poziomej formacji to 16,7?16,9 zł. Powyżej styczniowego dna utrzymuje się CSS. Talex nie przeszedł w trend spadkowy i konsoliduje się. W dalszym ciągu umacnia się Apexim. Tendencja ta może być kontynuowana na najbliższych sesjach. Zostało bowiem jeszcze sporo miejsca do oporu ? rocznej linii trendu spadkowego w pobliżu 20 zł. Zniżki wyhamował kurs Simple.Do piątku ComArch utrzymał się on powyżej przełamanej podczas wzrostów opadającej linii trendu z ub.r. Nie pokonane zostało też minimum rynku niedźwiedzia z listopada 2000 r. Załamanie przyszło w poniedziałek. Nowe dno bessy może pojawić się już dziś. W mocnej bessie ponownie znajduje się Softbank. Istotnym wsparciem może okazać się dopiero 26?27 zł.Podsumowaniel Bessa w 2001 r. w segmencie IT jest na razie silniejsza w Warszawie niż za granicą. Może więc ? o ile sytuacja ta się nie zmieni ? sygnały świadczące o nadchodzącym ożywieniu w Warszawie znajdziemy na akcjogramach indeksów Nasdaq czy Nemax?l Oscylatory pokazują, że TechWIG jest w zasadniczej, wyniszczającej fazie bessy. Nowe maksima osiąga ADX. Trendy nie lubią odwracać się w takim momencie. Kiepskim prognostykiem średnioterminowym jest też zachowanie WIG20, gdyż może on realizować 2-letnią głowę i ramiona. Jeszcze chyba za wcześnie na większą korektę w górę (ruch powrotny do formacji), gdyż wartości indeksu są blisko linii szyi.l Za fatalnym zachowaniem TechWIG stoją akcjogramy spółek, takich jak Netia, Optimus, Prokom, Softbank, czy Elektrim, na których w ostatnich tygodniach powróciła dynamiczna bessa.

MARCIN MOSZ