Ekspiracja ubezpieczenia itp.
O tym, że ogólne warunki ubezpieczeń ? OWU ? są skomplikowane, wie każdy, kto przynajmniej raz próbował je pojąć. Pierwsze z określeń, które trzeba opanować, decydując się na podpisanie umowy ubezpieczenia, to kim jest ubezpieczający i ubezpieczony, a kim uposażony. Ale to właściwie jedne z prostszych pojęć, jakie kryją OWU.Ubezpieczającym jest ten, kto podpisuje umowę ubezpieczenia z towarzystwem ubezpieczeniowym. Osoba (firma) ta jest zobowiązana do płacenia składek. Ubezpieczający może być jednocześnie ubezpieczonym ? czyli osobą lub firmą, której mienie, życie albo zdrowie są przedmiotem ubezpieczenia ? ale wcale tak być nie musi. Może się zdarzyć, że np. rodzice wykupią polisę posagową dla dziecka; są oni wówczas ubezpieczającymi, ubezpieczonym jest dziecko. W ofertach grupowych ubezpieczającym może być np. pracodawca, a ubezpieczonym pracownik. Ubezpieczonym zawsze jest ten, kogo obejmuje ochrona ubezpieczeniowa. Rzadziej tego typu rozbieżności spotyka się w ubezpieczeniach majątkowych, tutaj najczęściej ubezpieczający i ubezpieczony to ta sama osoba lub firma.W ubezpieczeniach, w których towarzystwo przejmuje na siebie ryzyko śmierci, odszkodowanie otrzymuje osoba uposażona, czyli mająca prawo do odszkodowania w razie śmierci osoby ubezpieczonej. Towarzystwa domagają się, by osoba uposażona była na polisie wymieniona imiennie. Uposażonym może być jedna osoba, lub kilka, albo instytucja.W przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami inwestycyjnymi często używanym pojęciem jest także tzw. wskaźnik alokacji, który nierzadko jest stosowany do ustalenia wartości inwestycyjnej ubezpieczenia. Z kolei wartość inwestycyjna to część składki, która jest alokowana przez towarzystwo w jeden lub więcej funduszy wybranych przez ubezpieczającego. Problemem pozostaje ustalenie, co to jest alokacja. Od każdej wpłacanej składki może być ustalona procentowa część składki, przeznaczona na tworzenie kapitału ubezpieczeniowego, czyli oszczędności gromadzonych np. na dodatkową emeryturę. Towarzystwa mówią wtedy, że składka jest alokowana. Przy alokacji pojawia się pojęcie jednostka uczestnictwa. Stosowane jest ono w ubezpieczeniach inwestycyjnych, w których część składki jest pomnażana np. na przyszłą emeryturę. Każda złotówka z wpłacanej składki jest zamieniana na jednostki uczestnictwa, np. za 1 zł otrzymuje się jedną jednostkę uczestnictwa w funduszu. Wartość jednostki jest wyceniana każdego dnia w oparciu o wyniki inwestycyjne funduszu, gdy efekty te są pozytywne, z czasem jedna jednostka powinna być warta oczywiście więcej niż w momencie podpisywania umowy. Towarzystwa czasem używają też określenia underwriting ? jest to analiza wniosku ubezpieczeniowego pod kątem oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Służy do ustalenia właściwego poziomu składki, jaki ma płacić dany klient. Natomiast w ubezpieczeniach majątkowych często stosowanym pojęciem jest tzw. franszyza redukcyjna, czyli inaczej udział własny. Jest to część odszkodowania wyrażana w złotych lub procentach, którą ponosi ubezpieczający. Nie jest ona pokrywana przez towarzystwo ubezpieczeniowe. I tak np. przy wykupieniu przez firmę ubezpieczenia płatności z odroczonym terminem, w momencie gdy kontrahent zawiedzie i nie ureguluje spłaty, ubezpieczony może liczyć na kwotę ubezpieczenia w granicach 80?85% tego, co jest winien odbiorca towaru, pozostałe 15?20% to jest właśnie franszyza redukcyjna.Nie należy jej mylić z franszyzą integralną. Jest to wysokość odszkodowania, poniżej której towarzystwo ubezpieczeniowe nie dokona wypłaty. Tak np. przy AC zazwyczaj szkody poniżej 200 zł ? zniszczone lusterko, urwana wycieraczka, nie są przez ubezpieczyciela uwzględniane.W ubezpieczeniach mieszkania towarzystwa wyjaśniają też, co to jest zamek wielopunktowy, czyli powodujący ryglowanie drzwi w kilku odległych od siebie miejscach. Zamek mechaniczno-elektroniczny zaś to taki, którego uruchamianie następuje przy zastosowaniu systemu elektronicznego. Jest jeszczek wielozastawkowy, czyli posiadający przynajmniej dwie ruchome zastawki służące do blokowania zasuwki zamka. Ubezpieczyciele dokładnie określają także, co to są ruchomości domowe. To nie tylko wyposażenie mieszkania, np. meble czy sprzęt audiowizualny, ale także psy, koty, ptaki czy ryby w akwariach.Każde ubezpieczenie kiedyś wygasa, by nie było zbyt łatwo, niektóre z towarzystw ubezpieczeniowych o wygaśnięciu swojej odpowiedzialności informują jako o ekspiracji ubezpieczenia.
DOROTA BEDNARCZYK