Pakiet dla eksporterów od KUKE

Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych zaoferowała nowy zestaw ubezpieczeń, określany mianem ?Pakietu dla Rosji?. Składa się on z sześciu produktów, adresowanych do eksporterów oraz banków współfinansujących polski eksport. Wbrew nazwie, ubezpieczenie może dotyczyć różnych rynków zbytu, także spoza Federacji Rosyjskiej.

W ramach pakietu, który objęty jest gwarancjami Skarbu Państwa, KUKE proponuje: ubezpieczenie od ryzyka nierynkowego, program ?Kredyty eksportowe do Federacji Rosyjskiej?, ubezpieczenie kosztów poszukiwania zagranicznych rynków zbytu, ubezpieczenie inwestycji bezpośrednich za granicą, gwarancje dla banków refinansujących kredyt dostawcy oraz gwarancje dla banków potwierdzających akredytywy. Podobnie jak w przypadku innych produktów KUKE, z oferty mogą skorzystać tylko firmy eksportujące polskie towary i usługi. Za polski uważa się produkt, w którym udział składników pochodzenia zagranicznego nie przekracza 50% ich wartości. W przypadku wyrobów farmaceutycznych, niektórych typów samolotów i kabli światłowodowych jest to 60%, w przypadku urządzeń elektronicznych ? 80%, a usług budowlanych ? 90% (Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 6 sierpnia 2001 r.). Przed podpisaniem umowy (dotyczy to kontraktów średnio- i długoterminowych, czyli na okres dwóch i więcej lat) KUKE sprawdza też, czy zagraniczny kontrahent jest w stanie wykonać kontrakt. Ponadto, każdy przedsiębiorca, który chce współpracować z KUKE, musi podpisać zobowiązanie, że ani on, ani nikt z jego pracowników nie będzie brał udziału w przekupstwie urzędników państwowych. ? Jeśli dowiedzielibyśmy się, że eksporter dał łapówkę, to nie otrzymałby ewentualnego odszkodowania ? mówi Krzysztof Jasiński, prezes KUKE.Ubezpieczenie od ryzyka nierynkowego adresowane jest do firm usługowych oraz przedsiębiorstw sprzedających produkty masowe i konsumpcyjne na rynki o podwyższonym ryzyku. Dotyczy to Federacji Rosyjskiej, Algierii, Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Birmy, Bułgarii, Dominikany, Ekwadoru, Jugosławii, Gambii, Gujany, Iranu, Kazachstanu, Kirgistanu, Kuby, Libii, Macedonii, Mołdowy, Mongolii, Nigerii, Pakistanu, Rumunii, Somalii, Turkmenistanu, Ukrainy, Uzbekistanu, Wenezueli oraz Wietnamu. W ramach tego produktu eksporter otrzymuje jednocześnie ubezpieczenie od ryzyka handlowego i politycznego (np. zakaz transferu należności, powszechne moratorium płatnicze, działania wojenne, masowe strajki).Ubezpieczeniem mogą być objęte tylko należności o terminie nie przekraczającym dwóch lat. Oznacza to, że polski eksporter może maksymalnie na tyle udzielić kredytu swojemu zagranicznemu kontrahentowi. Od długości okresu kredytowania i sposobu zabezpieczenia pożyczki oraz kraju, do którego kierowany jest eksport, zależy wysokość składki (przykładowe stawki w tabeli obok). Trzeba przy tym podkreślić, że wysokość składek, która zatwierdzana jest przez Ministra Finansów, jest nienegocjowalna.Program ?Kredyty eksportowe do Federacji Rosyjskiej? kierowany jest do przedsiębiorstw eksportujących polskie towary i usługi na rynek rosyjski oraz do banków polskich i zagranicznych finansujących ten eksport. Ubezpieczeniem mogą być objęte kontrakty o wartości do 10 mln USD, w których okres kredytowania zagranicznego kontrahenta wynosi od roku do 5 lat. ? Do współpracy zaprosiliśmy tu banki rosyjskie, które występują albo w charakterze gwaranta spłaty zobowiązania przez rosyjskiego partnera, albo w charakterze jego kredytodawcy ? mówi Małgorzata Rutkowska, wiceprezes KUKE. Wolę takiej współpracy potwierdziło już 11 banków.Ubezpieczenie kosztów poszukiwania zagranicznych rynków zbytu. Przedmiotem ubezpieczenia są koszty ponoszone przez eksporterów w związku z wprowadzeniem ich produktów na nowe rynki zbytu. Mogą to być np. koszty uczestnictwa w targach i wystawach, wydatki związane z tworzeniem przedstawicielstw za granicą, przygotowywaniem próbek towarów, dostosowywaniem produktów do standardów obowiązujących w danym kraju, oprac ofert przetargowych oraz koszty promocji polskich towarów na rynkach zagranicznych. Produkt adresowany jest przede wszystkim do małych i średnich firm, których roczny dochód wynosi ok. 50 mln USD.W ramach ubezpieczenia przedsiębiorca otrzymuje od Korporacji pieniądze ? jeśli okaże się, że zawarte przez niego kontrakty będą wystarczające, aby pokryć poniesione koszty, to musi on zwrócić otrzymane środki. Nie musi tego robić, jeśli poniesione koszty okażą się wyższe od dochodów.Umowa ubezpieczenia może być zawarta maksymalnie na 9 lat, przy czym KUKE może wypłacać środki maksymalnie przez 4 lata. Pieniądze wypłacane są na początku albo na końcu każdego okresu rozliczeniowego, czyli raz albo dwa razy do roku.Ubezpieczenie inwestycji za granicą jest ubezpieczeniem długoterminowych, bezpośrednich inwestycji polskich przedsiębiorstw za granicą od ryzyka politycznego. Ochroną mogą być objęte tylko inwestycje polegające na utworzeniu za granicą nowego przedsiębiorstwa lub przejęciu kontroli nad już istniejącą zagraniczną firmą. Oznacza to, że poniesione przez inwestora nakłady powinny upoważniać go do udziału w zyskach, w masie upadłościowej, powinny też gwarantować prawo głosu, nadzoru i współrządzenia. Nabyte przez inwestora akcje czy udziały w spółce powinny być odpowiednio duże, tzn. dawać więcej niż 10% głosów na zgromadzeniu akcjonariuszy lub wspólników. Innym przykładem może być długoterminowa pożyczka udzielona zagranicznemu kontrahentowi, pod warunkiem że umożliwi ona skuteczny wpływ na zarządzanie tym podmiotem.Umowa ubezpieczenia zawierana jest na okres wieloletni (powyżej 3 lat; maksymalnie 15 lat). Istnieje możliwość corocznego jej odnawiania, ale również przedterminowego odstąpienia od niej przez inwestora.Gwarancje dla banków refinansujących kredyt dostawcy są przeznaczone dla banków, które nabywają wierzytelności eksporterów. W praktyce eksporter udziela odroczonej płatności swojemu kontrahentowi, a następnie występuje do banku (działającego w Polsce) o udzielnie kredytu na sfinansowanie tej transakcji. KUKE udziela natomiast gwarancji zwrotu pieniędzy bankom.Gwarancjami mogą być objęte wyłącznie wierzytelności o terminie spłaty dwa i więcej lat, w związku z którymi zostały wystawione weksle. KUKE może również zagwarantować wykup należności, dla których nie wystawiono weksli, ale tylko pod warunkiem że bank zawarł umowę kredytową z dłużnikiem zagranicznym.Gwarancje dla banków potwierdzających akredytywy dotyczą kontraktów realizowanych w formie nieodwołalnej akredytywy potwierdzonej przez bank krajowy. Akredytywa jest formą rozliczeń bezgotówkowych, chroniących interesy dostawcy. Polega ona na zamrożeniu kwoty na rachunku bankowym odbiorcy w celu zapewnienia dokonania zapłaty za towar.Gwarancje będą udzielane bankom, które podpiszą z KUKE odpowiednie umowy. Korporacja zobowiązuje się do pokrycia części płatności, wynikających z akredytywy, w przypadku gdyby nie zrealizował ich bank zagraniczny, który akredytywę otworzył. Dzięki temu bank krajowy może przenieść ryzyko związane z potwierdzeniem akredytywy na KUKE.Według Krzysztofa Jasińskiego, prezesa KUKE, większość kontraktów z Rosją rozliczana jest obecnie przez banki zagraniczne. ? Gwarancje dla banków potwierdzających akredytywy powinny zachęcić polskie banki do współpracy z bankami rosyjskimi. Teraz mają one ok. 5 do 10 korespondentów w Rosji ? mówi K. Jasiński. ? Największą aktywność w finansowaniu eksportu wykazują obecnie: Bank Handlowy, BRE Bank i BPH ? dodaje.Wartość ubezpieczonego przez KUKE obrotu polskich firm eksportujących do Rosji wzrosła w I półroczu br. do 41 mln zł. W stosunku do I półrocza 2000 r. oznacza to wzrost o ponad 300%. ? Wartość wszystkich ubezpieczonych od początku roku kredytów krótkoterminowych szacujemy na ok. 650-700 mln USD, a średnio- i długoterminowych na ok. 300 mln USD ? mówi prezes Jasiński. ? Suma ubezpieczeń krótkoterminowych jest o ok. 8% wyższa od ubiegłorocznej, a średnio- i długoterminowych niższa o ok. 30% ? dodaje. Prezes liczy jednak na to, że na koniec roku nie będzie ona mniejsza niż w latach ubiegłych. Zgodnie z raportem rocznym KUKE za 2000 rok, wartość obrotu eksportowego ubezpieczonego przez Korporację wyniosła 855 mln USD, czyli ok. 2,7% wolumenu polskiego eksportu. Według K. Jasińskiego, wzrost polskiego eksportu nie przekłada się bezpośrednio na wzrost ubezpieczeń.? Ustawa budżetowa na 2000 r. daje nam możliwość udzielania ubezpieczeń do kwoty 3,4 mld zł ? mówi K. Jasiński ? Możemy również skorzystać ze środków zdeponowanych na specjalnym rachunku w NBP (20 mln USD), a w razie konieczności sięgnąć też do kapitałów własnych, wynoszących 120 mln zł ? dodaje.W ostatnim czasie została ograniczona liczba krajów, w przypadku których KUKE może udzielać gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń kredytów eksportowych. ? Obecnie jest ich 22 ? mówi prezes Jasiński. ? Ograniczenie to wynika z faktu pojawiania się możliwości reasekuracyjnych na rynkach międzynarodowych.

KATARZYNA SIWEK