GPW i KDPW trzeba usprawnić

Rząd, jak wynika z przedstawionego przezeń programu gospodarczego, bardzo liczy na rozwój rynku kapitałowego. Ma to być jeden z celów polityki prywatyzacyjnej. Dokument wskazuje na potrzebę redukcji kosztów i zmian własnościowych w GPW i KDPW. Wielkie nadzieje, także jeśli chodzi o oferty publiczne, pokłada się w OFE, zwłaszcza że Rada Ministrów proponuje rozluźnienie krępujących fundusze emerytalne limitów inwestycyjnych...

OFE mogłyby także szerzej inwestować na rynku

instrumentów

pochodnych

oraz w jednostki

i certyfikaty

funduszy

inwestycyjnych.

Mówiąc o rozwoju rynków finansowych rząd wskazuje, że celem jest, oczywiście, wyższe tempo wzrostu PKB, a jednym ze środków - zwiększenie inwestycji poprzez zmobilizowanie i wykorzystanie dodatkowych oszczędności. Jak rząd zamierza to osiągnąć?

Koszty obecności na GPW

powinny spaść

Dla rządu istotna jest kwestia obniżenia kosztów emisji i obrotu papierami wartościowymi. Chodzi o to, by dzięki temu rynek stał się bardziej dostępny dla podmiotów gospodarczych, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych emitentów. - GPW wraz z innymi instytucjami rynku kapitałowego także zgłasza potrzebę przyjmowania takich rozwiązań legislacyjnych, np. dotyczących prospektów emisyjnych, obowiązków informacyjnych oraz wielu kwestii technicznych, które minimalizują koszty obecności na rynku. Choć wiele w tym kierunku zrobiono, zawsze pozostaje coś jeszcze do zrobienia - zapewnia Piotr Kamiński, wiceprezes GPW. Natomiast na pytanie o koszty na rzecz uczestników rynku obciążające GPW, np. pobierane przez nią opłaty, wiceprezes P. Kamiński odpowiada: - Planujemy dalsze obniżki opłat transakcyjnych, a także innych. Na przykład, wraz z CeTO drastycznie obniżyliśmy opłaty od obligacji wprowadzanych do obrotu.

Brokerzy wskazują, że obniżka ich opłat nie będzie łatwa, bo sytuacja branży jest kiepska, o czym świadczą jej słabe wyniki, a poza tym niektóre biura oferują usługi po cenach dumpingowych. Liczą jednak bardzo na obniżenie opłat przez KDPW i GPW, zwłaszcza na rynku terminowym, co mogłoby również ich ofertę uatrakcyjnić. - W przypadku rynku terminowego przy tej skali obrotów, z jaką mamy do czynienia, na pewno obniżki opłat są możliwe, zwłaszcza w przypadku GPW - ocenia Lech Głogowski, wiceprezes Beskidzkiego Domu Maklerskiego.

Rozwój rynku, zakłada rząd, ma być również efektem włączenia GPW i KDPW w struktury europejskiego rynku kapitałowego i dostosowania zasad działania tych instytucji do standardów UE. W tym kontekście rząd wspomina także o koniecznych przekształceniach w strukturze własności. Dla uczestników rynku te deklaracje są ważne. - Państwo nigdy nie jest dobrym właścicielem. Ważne jednak, aby nowy nie był jeszcze gorszy. Dla nas, pośredników, kluczową sprawą jest uzyskanie odpowiedniego udziału w giełdzie - twierdzi wiceprezes Głogowski. - Decyzje w tej sprawie nie należą do spółki, ale do jej właściciela - przypomina wiceprezes Kamiński.

Wielkie nadzieje

w OFE

Na razie otwarte fundusze emerytalne skrępowane są 5-proc. limitem, jeśli chodzi o zagraniczne lokaty, ale od dłuższego czasu postuluje się jego powiększenie do 20% aktywów. Rozwój rynku kapitałowego ma, zgodnie z rządową strategią, powstrzymać OFE przed inwestycjami zagranicznymi. A rząd, jak wiadomo, bardzo liczy na pieniądze zgromadzone przez fundusze. Tym bardziej że pieniędzy tych jest coraz więcej. Na koniec ub.r. było ich ponad 19,4 mld zł, w 2010 r. aktywa mogą, jak szacuje rząd, osiągnąć poziom 180-230 mld zł, co zapewni OFE pozycję największych inwestorów instytucjonalnych na naszym rynku.

Rada Ministrów wspomina, że dotychczas oszczędności funduszy służyły przede wszystkim finansowaniu długu publicznego (znakomita większość aktywów lokowana była w papiery dłużne SP) i "zastępowaniu wycofujących się z giełdy w momencie bessy inwestorów zagranicznych". Ta rola OFE rządowi nie odpowiada. Chciałby, aby inwestowały one długoterminowo w przedsięwzięcia napędzające rozwój gospodarki. Mogłoby się to odbywać między innymi poprzez obejmowanie przez OFE nowych emisji akcji spółek, w tym należących do Skarbu Państwa. Akcje mogłyby być funduszom udostępniane przez SP w kierowanych do nich ofertach publicznych - zakłada dokument. A to, w ocenie brokerów i instytucji rynku, stwarza dodatkowe szanse na rozwój GPW.OFE zainwestują

w instrumenty pochodne

i w fundusze

specjalistyczne?

Jak zatrzymać OFE na rynku krajowym? Choćby oferując im więcej ciekawych instrumentów. Rząd chce dokonać takich zmian legislacyjnych, które umożliwią funduszom emerytalnym szersze inwestycje w instrumenty pochodne. Strategia gospodarcza wspomina bowiem o stworzeniu im możliwości "zabezpieczania aktywów nie tylko przed ryzykiem kursowym, lecz także przed innymi rodzajami ryzyka poprzez zezwolenie na korzystanie z niektórych instrumentów pochodnych, będących przedmiotem obrotu na rynku publicznym". Dla spółek giełdowych istotne jest, że rząd chciałby wdrożenia przejrzystych zasad wykonywania przez OFE praw głosu z posiadanych akcji. Co to jednak w praktyce może oznaczać, nie wiadomo.

Z myślą m.in. o OFE rząd chciałby rozwoju rynku obligacji korporacyjnych, obligacji komunalnych i listów zastawnych oraz "uruchomienia mechanizmów zapewniających płynny obrót" tymi instrumentami, a także papierami skarbowymi. To stwarza szanse dla CeTO. CeTO ma bowiem organizować platformę obrotu instrumentami dłużnymi.

Rząd myśli również o stworzeniu funduszom emerytalnym większych możliwości lokowania środków w  fundusze inwestycyjne, refinansujące długoterminowe inwestycje przedsiębiorstw. Przewiduje się w związku z tym korektę dotychczasowych limitów inwestycyjnych OFE, dotyczących lokat w jednostki i certyfikaty funduszy inwestycyjnych. OFE mają także uzyskać możliwość kupowania certyfikatów inwestycyjnych, emitowanych przez specjalistyczne zamknięte fundusze inwestycyjne typu venture capital.

- Rozszerzenie możliwości inwestycyjnych OFE jest korzystne dla uczestników funduszy. Proponowane zmiany należy więc ocenić pozytywnie, pod warunkiem jednak, że nie będzie to oznaczać wprowadzenia przymusu inwestycyjnego. Jeśli bowiem określone instrumenty będą się charakteryzować odpowiednio wysoką stopą zwrotu, to fundusze na pewno będą nimi zainteresowane. Jeśli nie, to przymus inwestycyjny będzie, oczywiście, dla nich szkodliwy - informuje PARKIET Michał Kopiczyński, zarządzający w Pekao PTE. Czy poszerzenie oferty powstrzyma OFE przed inwestycjami zagranicznymi? - Sądzę, że - o ile limity zostaną w tym przypadku rozszerzone - o tym, czy OFE będą lokować w większym stopniu za granicą, będzie decydowało z oczywistych względów porównanie możliwych do osiągnięcia stóp zwrotu - twierdzi M. Kopiczyński.

Prywatyzacja

pomoże GPW, ale kiedy?

Zgodnie ze strategią, wspomaganie rozwoju rynku kapitałowego ma być m.in. głównym celem polityki prywatyzacyjnej w latach 2002-2005. Nie bardzo współgra to jednak z zapowiedziami ministra skarbu Wiesława Kaczmarka, który w ostatnich wypowiedziach ostrzegł, że w 2002 r. może nie dojść do planowanych wcześniej prywatyzacji spółek w drodze publicznej sprzedaży akcji. - Można liczyć na projekty z sektora energetycznego, gazowego, instytucji finansowych, ale, znając realia, nastąpi to w 2003 roku - stwierdził minister. n

Z grubsza wiadomo, co rząd chce zrobić, ale nie wiadomo, kiedy i jak. Czyli brakuje konkretów. A przecież diabeł tkwi w szczegółach. Pozostaje mieć nadzieję, że odpowiedź przyniesie opracowywana strategia dla rynku kapitałowego. I że zaspokoi oczekiwania uczestników rynku, a przy tym zostanie wdrożona tak szybko, jak to tylko możliwe. Tak, żeby nie było za późno.

Dla rządu istotna jest kwestia obniżenia kosztów emisji i obrotu papierami wartościowymi. Chodzi o to, by dzięki temu rynek stał się bardziej dostępny dla podmiotów gospodarczych, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych emitentów.Rozwój rynku, zakłada rząd, ma być również efektem włączenia GPW i KDPW w struktury europejskiego rynku kapitałowego i dostosowania zasad działania tych instytucji do standardów UE. W tym kontekście rząd wspomina także o koniecznych przekształceniach w strukturze własności.