Cenę rynkową ustali sąd

Uchwalona w ekspresowym tempie ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego ma zapewnić państwu kontrolę nad obrotem ziemią w Polsce. Rynek będzie monitorowany przez powołaną Agencję Nieruchomości Rolnych. Będzie ona mogła nie dopuścić do transakcji sprzedaży ziemi, wykorzystując prawo pierwokupu.

Na mocy zapisów ustawy istniejąca dotychczas Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa została przemianowana na Agencję Nieruchomości Rolnych. - Poza zmianą nazwy zwiększony został zakres obowiązków. Do nowych zadań Agencji będzie należała poprawa struktury obszarowej gospodarstw rolnych oraz przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji nieruchomości rolnych. Aby realizować te zadania, Agencja będzie mogła ingerować w obrót gruntami prywatnymi - powiedziała Barbara Pachucka, zastępca dyrektora Departamentu Gospodarki Ziemią i Infrastruktury Wsi w Ministerstwie Rolnictwa i Modernizacji Wsi. Narzędziem będzie prawo pierwokupu. Z prawa tego ANR będzie mogła skorzystać, gdy nabywający ziemię nie prowadzi tzw. rodzinnego gospodarstwa rolnego. Agencja na pewno dowie się o transakcji i statusie kupującego, gdyż będzie korzystała z ogólnopolskiej bazy nieruchomości rolnych, przygotowywanej dla uruchomienia systemu dopłat dla rolników z Unii Europejskiej.

Cenę ustali ekspert

Co najbardziej istotne, Agencja, gdy zdecyduje się skorzystać z prawa pierwokupu, nie będzie musiała nabywać ziemi za cenę wyznaczoną przez właściciela. - Jeżeli cena sprzedawanej nieruchomości będzie rażąco odbiegała od jej wartości rynkowej, Agencja będzie mogła wystąpić do sądu o ustalenie jej ceny - powiedziała dyrektor Pachucka. Jeśli cena nie będzie odpowiadała sprzedającemu, może on jedynie zrezygnować z transakcji.

Agencja będzie miała prawo pierwokupu także w przypadku innych sposobów przekazania własności, np. przy darowiźnie. Jeżeli w umowie nie będzie podana wartość nieruchomości, sąd ustali ją na podstawie ekspertyzy. - Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego nie załamie rynku obrotu nieruchomościami rolnymi - zapewniła dyrektor Pachucka. Niestety, nikt w tej chwili nie potrafi przewidzieć, jak często ANR będzie korzystała ze swoich uprawnień.

Faworyzowanie rolników

Agencja nie będzie miała prawa pierwokupu, gdy kupującym będzie rolnik, prowadzący gospodarstwo rodzinne. W myśl ustawy takie gospodarstwo nie może być większe niż 300 ha i musi być prowadzone przez rolnika indywidualnego. Rolnik indywidualny to osoba fizyczna, będąca właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, prowadząca osobiście gospodarstwo rolne, zamieszkała w gminie, na obszarze której położona jest jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa oraz posiadająca kwalifikacje rolnicze. Ustawa rozszerzyła, w stosunku do propozycji PSL, krąg osób, które mają kwalifikacje rolnicze. Zdaniem ludowców, do uprawiania roli niezbędne jest pięcioletnie doświadczenie lub kierunkowe wykształcenie. W przyjętej ustawie poszerzono ten krąg o osoby mające maturę.

Uchwalenie ustawy o ustroju rolnym było jednym z warunków opowiedzenia się PSL za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Dwa pozostałe warunki to ustawowe zagwarantowanie uzupełnienia unijnych dopłat bezpośrednich ze środków budżetowych oraz uchwalenie przepisów o biopaliwach. Przebieg prac nad nową wersją ustawy o biopaliwach, zdaniem M. Sawickiego, daje nadzieję na pomyślne rozwiązanie tej kwestii. - O ostatecznym stanowisku partii zdecyduje 10 maja rada naczelna. Mam nadzieję, że opowiemy się za przystąpieniem do Unii - dodał Marek Sawicki, poseł i członek rady naczelnej PSL.