Rezerwy obciążają wyniki

Dla sektora bankowego 2002 rok był jednym z najgorszych od czasu transformacji ustrojowej w Polsce. Z danych NBP wynika, że w 2002 r. zysk netto całego sektora bankowego osiągnął poziom około 2,8 mld zł, co oznacza spadek

o 36% w porównaniu z 2001 rokiem. Dotknął on głównie banki komercyjne. Kilka z nich poniosło też straty. Jedne z najwyższych zanotowały: Kredyt Bank, BRE oraz BGŻ, instytucje

z pierwszej dziesiątki największych banków w Polsce. Dobrze wypadły natomiast banki spółdzielcze, które poprawiły zysk netto o blisko 16%.

Jednak znaczenie tego sektora jest niewielkie. Obecnie aktywa wszystkich banków spółdzielczych stanowią około 5% całego sektora bankowego.

Główną przyczyną strat lub niższego zysku netto była konieczność tworzenia rezerw na zaangażowanie kredytowe oraz inwestycje na rynku kapitałowym. Jednym z najbardziej spektakularnych wydarzeń, które doprowadziło do obniżenia zysków czołówki polskich banków, był upadek Stoczni Szczecińskiej.

W efekcie, w całym sektorze nastąpił dalszy wzrost udziału kredytów nieregularnych. Na koniec ubiegłego roku w portfelach banków komercyjnych sięgał on 20,7%, wobec 18% na koniec 2001 roku. Znacznie niższy poziom kredytów nieregularnych posiadają banki spółdzielcze. W 2002 roku wyniósł on 7,4% w porównaniu z 6,2% w 2001 roku.

W zeszłym roku przyrost kredytów nieregularnych został w pewnym stopniu spowodowany zmianami norm ostrożnościowych. Zasady kwalifikowania należności do niższych kategorii są w Polsce bardziej restrykcyjne niż w krajach Unii Europejskiej. Według szacunków zastosowanie podobnych norm w Polsce doprowadziłoby do obniżenie udziału należności zagrożonych o 10 pkt proc., czyli do około 10,8%.

Negatywnym zjawiskiem w minionym roku oddziałującym na cały sektor bankowy był odpływ depozytów.

To rezultat obniżek oprocentowania lokat w ślad za cięciami stóp

procentowych przez RPP. Zjawisko

to zbiegło się też z wprowadzeniem 20-proc. podatku od dochodów

z odsetek. Spowodowało to

przesunięcie części oszczędności z sektora bankowego do innych instytucji, głównie do funduszy inwestycyjnych.

Przedłużający się okres stagnacji gospodarczej spowodował spadek popytu przedsiębiorstw na kredyty oraz wprowadzenie bardziej rygorystycznych regulacji związanych z ich udzieleniem w wielu bankach.

W efekcie tych zjawisk suma bilansowa sektora bankowego (bez NBP) wyniosła około 469 mld zł, co oznacza, że była niższa o około 0,5% w porównaniu z 2001 rokiem.