Gminne zaległości

Aby zyskać, a nie stracić na wejściu do Unii będziemy musieli wykorzystać co najmniej 48% pieniędzy przynależnych Polsce z funduszy strukturalnych. Składka unijna w ciągu trzech pierwszych lat wyniesie 29 mld zł. Jeśli wykorzystamy w tym czasie wszystkie pieniądze pochodzące z funduszy strukturalnych, na plusie będziemy 22 mld zł.

Średni stopień wykorzystania funduszy w państwach unijnych wynosi 70-80%. Jak będzie u nas?

Projekty słabo przygotowane

Polska w latach 2004-2006 może otrzymać 11,3 mld euro. Jednak biorąc pod uwagę doświadczenia innych państw Unii jest mało prawdopodobne, by wykorzystała 100% tej kwoty. Zagrożone będzie wykorzystanie tych środków m.in. przez gminy, które mogą mieć problem z wygospodarowaniem obowiązkowego wkładu własnego w inwestycję, który wyniesie do 25% jej wartości oraz pieniędzy na przygotowanie dokumentacji. Brakuje także sensownych projektów na wykorzystanie unijnych pieniędzy. - W bazie danych Ministerstwa Gospodarki znajduje się około 600 projektów, lecz tylko co trzeci z nich jest dobrze przygotowany - twierdzi Jan Olbrycht, członek zarządu Zgromadzenia Regionów Europy.

Nie radzimy sobie z wykorzystaniem środków pomocowych UE. Uzyskanie pieniędzy z funduszy strukturalnych będzie jeszcze bardziej skomplikowane. Kraj, który je otrzyma, będzie musiał przygotować konkretne projekty (np. budowa autostrad, oczyszczalni ścieków itp.) i do środków unijnych dołożyć pieniądze z własnego budżetu, samorządów lub źródeł prywatnych.

Dorównać do średnich

Fundusze struktualne są instrumentami polityki strukturalnej UE. Przeznaczono na nie 195 mld euro w latach 2000-2006. Ich zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarek krajów UE. Są kierowane do tych sektorów gospodarki i regionów, które bez pomocy finansowej nie są w stanie dorównać do średniego poziomu ekonomicznego w Unii. Istnieją cztery fundusze strukturalne. Są to: Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej, Europejski Fundusz Socjalny, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego oraz Finansowy Instrument Orientacji Rybołówstwa.

Pomoc dla młodych

Fundusze strukturalne dla rolnictwa mogą umożliwić rolnikom przekwalifikowanie się i znalezienie innej pracy oraz podniesienie poziomu życia na obszarach wiejskich. Z kolei fundusz socjalny ma na celu walkę z bezrobociem. Jego budżet na lata 2000-2006 wynosi około 60 mld euro i stanowi około 30% całości środków strukturalnych. Pieniądze przeznaczone są na pomoc dla różnych regionów i grup społecznych, w tym dla pracowników zagrożonych bezrobociem długoterminowym oraz dla ludzi młodych (do 25. roku życia) wkraczających dopiero na rynek pracy. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma za zadanie zniwelowanie dysproporcji w poziomie rozwoju regionalnego krajów należących do UE. W jego ramach mogą być finansowane inwestycje umożliwiające utrzymanie lub tworzenie nowych miejsc pracy, inwestycje w infrastrukturę, edukację, opiekę zdrowotną, rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, działalność badawczo-rozwojową oraz inwestycje związane z ochroną środowiska.

Zaległości ciągle rosną

Cyfry i projekty przedstawiają się imponująco. W praktyce... może być bardzo źle. Z pomocy trzeba umieć skorzystać, a Polska mimo 10-letniego doświadczenia nie może sobie poradzić ze skomplikowanymi procedurami przyznawania funduszy, zatwierdzania projektów i kontroli wydawania pieniędzy. Zaległości w wykorzystaniu już przyznanych środków rosną w zastraszającym tempie. Pod tym względem mamy najgorsze wskaźniki wśród wszystkich kandydujących państw.