W gąszczu informacji

Na giełdzie tak naprawdę handluje się informacjami. Od dawna jest znana opowieść, jak ród Rotschildów dzięki gołębiowi pocztowemu zarobił krocie na londyńskiej giełdzie tuż po przegranej wojsk napoleońskich w bitwie pod Waterloo. Tę wiadomość mieli wówczas nieliczni. Większość bazuje na informacjach powszechnie znanych. Inwestor nieświadomy, który nie wie, jak kształtuje się kurs jego akcji, wystawia się na poważne ryzyko. Można je wyeliminować, obserwując codziennie publikowane w prasie tabele giełdowe.

Tydzień temu omówiliśmy w tym miejscu kilka elementów, które inwestorzy mogą znaleźć w publikowanych codziennie tabelach giełdowych. Umiejętność czytania tabel jest bardzo ważna, bo właśnie tam są informacje o tym, jak na ostatniej sesji zachowywały się nasze akcje. Omówiliśmy już sprawy związane z nazwą spółek i informacjami znajdującymi się obok nich. Była mowa o kursach otwarcia i zamknięcia, a także o kursach najwyższych i najniższych i wolumenie obrotu. Dzisiaj druga i ostatnia lekcja z podstaw czytania giełdowych tabel.

Wartość rynkowa i księgowa

Ostatnią częścią tabel giełdowych są informacje, pokazujące, jak wyniki finansowe spółki są wyceniane przez inwestorów. Każda spółka ma wartość rynkową i księgową. Wartość rynkowa to inaczej kapitalizacja i jest to iloczyn ostatniego kursu zamknięcia i liczby akcji, które wyemitowała firma. Wartość księgowa to inaczej kapitał własny, czyli majątek spółki, jaki przypada na akcjonariuszy w razie likwidacji firmy (w jego skład wchodzi kapitał, który akcjonariusze wnieśli, kupując od spółki akcje, oraz wypracowywane przez firmę zyski).

Zysk na akcję

Dalej najczęściej pojawiają się wskaźniki: zysk na akcję, C/Z i C/WK. Pierwszy wskaźnik informuje nas, ile złotych (często także groszy) zysku przypada na jedną akcję (iloraz zysku netto firmy i liczby wyemitowanych akcji). Nie poszukujmy akcji, dla których zysk jest wyższy niż ich cena. To się zdarza niezwykle rzadko. O tym, jak wysoko oceniają inwestorzy zyski osiągane przez spółkę, mówi nam wskaźnik C/Z (cena do zysku). Jest to iloraz ceny giełdowej i zysku przypadającego na jedną akcję. Kolejnym wskaźnikiem, do którego inwestorzy przywiązują dużą wagę, jest C/WK (cena do wartości księgowej). Jest to iloraz kursu giełdowego i wartości księgowej przypadającej na jedną akcję.

Oznaczenia dodatkowe (wg GPW w Warszawie)

W tabelach z notowaniami giełdowymi pojawiają się często po nazwach spółek różnego rodzaju przypiski:

dw - do wymiany. Wymiana, czyli inaczej split, oznacza, że w miejsce jednej akcji spółki pojawia się więcej akcji, lecz o niższej wartości nominalnej. Zamiast jednej akcji o wartości nominalnej 10 zł, inwestor dostaje 10 akcji o wartości nominalnej 1 zł. Takim samym regułom podlega wartość rynkowa akcji. Zamiast jednej akcji wartej 50 zł, otrzymujemy 10 akcji, z których każda jest warta 5 zł. Zabieg czysto księgowy, w wyniku którego, choć zwiększa się liczba posiadanych przez nas akcji, nie zmienia się ich wartość rynkowa. Komunikat "do wymiany" pojawia się przed dniem, kiedy dojdzie do tej operacji.

pw - po wymianie. Pojawia się pierwszego dnia po dokonaniu wymiany.

zd - z dywidendą. Niektóre spółki płacą dywidendę, która jest częścią zysku, dzieloną wśród wszystkich akcjonariuszy. Przypisek "z dywidendą" pojawia się przed dniem ustalenia prawa do dywidendy. Dzień ten jest datą, kiedy każdy posiadacz akcji uzyskuje prawo do dywidendy, nawet jeżeli sprzeda akcje następnego dnia.

bd - bez dywidendy. Dopisek "bez dywidendy" pojawia się na pierwszej sesji po dniu ustalenia prawa do dywidendy.

bp - bez prawa poboru. Walne zgromadzenie akcjonariuszy może zadecydować o podwyższeniu kapitału spółki w drodze emisji nowych akcji. Gremium to rozstrzyga również, czy emisja zostanie przeprowadzona z prawem czy bez prawa poboru. Jeżeli ma zostać ona przeprowadzona z prawem poboru, to wówczas każdy posiadacz akcji starej emisji ma prawo proporcjonalnie do posiadanych udziałów kupić nowe akcje. Przykładowo, przy emisji z prawem poboru 2:1, posiadając jedną starą akcję, możemy kupić 2 akcje nowej emisji. Przypisek "bez prawa poboru" pojawia się na następnej sesji po dniu ustalenia prawa poboru. Dzień ten jest datą, kiedy każdy posiadacz akcji starej emisji nabywa prawo kupienia akcji nowej emisji, nawet jeżeli później pozbył się akcji starej emisji.s - akcje spółki mogą być przedmiotem krótkiej sprzedaży. Krótka sprzedaż jest metodą zarabiania na spadkach. Polega ona na tym, że pożyczamy od biura maklerskiego akcje, które później będziemy musieli oddać. Mechanizm działania krótkiej sprzedaży nie jest skomplikowany. Oczekujemy, że walory pewnej spółki wartej 100 zł będą spadać. Pożyczamy je od biura maklerskiego i sprzedajemy. Na giełdzie rzeczywiście ich cena spadła do 50 zł. Wówczas kupujemy je i oddajemy biuru pożyczkę. Różnica jest naszym zyskiem.

pu - w stosunku do spółki zostało otwarte postępowanie układowe. Firma ma poważne kłopoty z regulowaniem swoich zobowiązań. Unikaj akcji takich spółek.

su - spółka w upadłości. Firma nie jest zdolna do regulowania swoich zobowiązań. Sąd ogłosił jej bankructwo. Unikaj akcji takich spółek.

oi - spółka nie wypełnia obowiązku informacyjnego. Każda firma musi informować inwestorów o najważniejszych zdarzeniach z jej otoczenia oraz publikować raporty z wynikami finansowymi. Niektóre z nich nie wypełniają tych obowiązków. Unikaj akcji takich spółek.