Rząd pomoże przedsiębiorcom

Rosyjska gospodarka od 1999 r. rozwija się w tempie średnio 6,2% rocznie. W tym samym czasie cena ropy naftowej wzrosła prawie trzykrotnie, a gazu ziemnego podwoiła się. I głównie w tym upatruje się przyczyn tak dobrej koniunktury. Jednak rząd rosyjski świadom, że ropa może kiedyś stanieć, stara się bardziej uniezależnić gospodarkę od tego surowca.

Rosja jest drugim na świecie, po Arabii Saudyjskiej, producentem ropy naftowej. Wpływy z jej eksportu sprawiły, że na koniec sierpnia rezerwy Rosji w złocie i dewizach sięgnęły rekordowego poziomu 63 mld USD. Tak duże rezerwy to gwarancja wypłacalności dla inwestujących w rosyjskie obligacje. W ciągu pięciu lat stopa zwrotu z tych papierów wyniosła ponad 960% i był to najlepszy na świecie wynik według obliczanego przez J.P. Morgan Emerging Markets Bond Index. Indeks moskiewskiej giełdy akcji RTS wzrósł w tym okresie o ponad 720%, co też jest światowym rekordem.

Droga ropa opóźnia reformy

Z wysokich cen jej zasobów naturalnych korzysta też cała rosyjska gospodarka. W czerwcu średnia miesięczna pensja wynosiła tam 5591 rubli (182,66 USD), czyli ponad cztery razy więcej niż 1200 rubli ze stycznia 1999 r. Wartość sprzedaży detalicznej wyniosła w ub.r. 3,72 bln rubli, a więc była ponad dwa razy większa niż 1,72 bln rubli w 1999 r.

Im dłużej jednak utrzymują się wysokie ceny ropy, tym częściej zadawane jest pytanie, co będzie z rosyjską gospodarką, gdy ropa stanieje, zwłaszcza gwałtownie. - Droga ropa opóźnia reformy. Tworzy bowiem fałszywe poczucie bezpieczeństwa i umacnia kurs rubla, co jest niekorzystne dla przedsiębiorstw przemysłowych - twierdzi Herman Gref, minister rozwoju gospodarczego i handlu, i główny architekt programu reform gospodarczych prezydenta Władimira Putina.

Wyższe podatki

od firm wydobywczych

W ub.r. rubel umocnił się w stosunku do dolara o 6,6% bez uwzględnienia inflacji, która wyniosła w Rosji 15,1%. W 2001 r. rubel zyskał do dolara 8,4%, a rok wcześniej 11,5%. Rosyjskim przedsiębiorstwom jest więc coraz trudniej konkurować cenowo z zagranicznymi rywalami. W dodatku muszą też na krajowym rynku walczyć o kapitał ze spółkami paliwowymi, które bez reszty przyciągają uwagę inwestorów. W tej sytuacji doradca ekonomiczny prezydenta Putina Andriej Illarionow uważa, że w długim okresie niższe ceny ropy byłyby korzystne dla rosyjskiej gospodarki.

Sam prezydent w niedawnym wywiadzie prasowym powiedział, że przełamanie uzależnienia rosyjskiej gospodarki od ropy jest wprawdzie trudne, ale konieczne. I dodał, że dobrze byłoby tego dokonać, zanim ropa stanieje. W czasie prezydentury Putina wprowadzono 13-proc. podatek liniowy od dochodów osobistych, aby zwiększyć konsumpcję i wpływy do budżetu. Podatki od firm obniżono do 24%, aby zachęcić je do inwestycji. Od przyszłego roku będą podniesione natomiast podatki od wydobycia ropy i gazu, co ma zrównoważyć ulgi dla przedsiębiorców z innych branż.