PŚU zaistniały dzięki ustawie z 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji. W myśl jej przepisów jest to papier wartościowy na okaziciela, reprezentujący prawa majątkowe. PŚU za pośrednictwem podmiotu prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie podlegały wymianie w KDPW na jednakową liczbę akcji w każdym z funduszy istniejących w dniu emisji. Grono emitentów tych walorów ograniczono jedynie do Skarbu Państwa, w imieniu którego działał właściwy minister. Ustawa określiła też, że PŚU mogą być emitowane w odcinkach zbiorowych, a właściwy minister może powierzyć jednemu lub kilku bankom albo innej instytucji czynności związane ich z emisją.
Wydawanie powszechnych świadectw udziałowych
Uprawnionymi do otrzymania jednakowej liczby PŚU byli obywatele Polski, którzy stale przebywali na terytorium kraju i 31 grudnia 1994 r. mieli ukończone 18 lat. Walory wydawano na podstawie dowodów osobistych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów od 22 listopada 1995 r., każdemu uprawnionemu wydawano po jednym PŚU. Odbioru można było dokonać osobiście lub upoważnić do tej czynności w formie pisemnej osobę pełnoletnią. Ustalono również, że opłata za świadectwo nie może przekroczyć 10% wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, ogłoszonej przez prezesa GUS za ostatni miesiąc objęty statystyką. W praktyce opłatę wyznaczono na poziomie 20 zł. Wnoszono ją wyłącznie w gotówce, w punkcie wydawania świadectw. Na odbiór walorów przewidziano dwanaście miesięcy. Wyjątek stanowiły osoby, które złożyły reklamacje. One mogły otrzymać PŚU jeszcze w ciągu następnych 10 tygodni. W praktyce konieczne okazało się również wydawanie świadectw w terminie późniejszym. Ustawodawca określił też, że prawo do otrzymania PŚU jest niezbywalne i nie podlega dziedziczeniu.
Rynek wtórny
Skarb Państwa na rynku pierwotnym sprzedał 25 675 090 sztuk PŚU. Oznaczało to, że z programu powszechnej prywatyzacji skorzystało ok. 95% uprawnionych. Handel świadectwami na rynku wtórnym był praktycznie nieograniczony. Obrót pozagiełdowy odbywał się za pośrednictwem kantorów, banków, przedsiębiorstw maklerskich i innych jednostek gospodarczych. Przeniesienie własności świadectwa z mocy ustawy było wolne od opłaty skarbowej. Od 15 lipca 1996 r. PŚU były notowane na GPW. Każdy, kto jednak chciał je sprzedać na giełdzie, musiał wcześniej dokument świadectwa zamienić na zapis komputerowy. W tym celu należało zdeponować PŚU na rachunku papierów wartościowych, prowadzonym przez przedsiębiorstwo maklerskie. Z chwilą jego przyjęcia do depozytu prawa majątkowe reprezentowane były już wyłącznie przez odcinek zbiorczy świadectw udziałowych w KDPW.
