Z budżetem będzie lepiej?

Wzrost dochodów i jednocześnie pierwsza od dłuższego czasu miesięczna nadwyżka budżetu była jednym z głównych powodów zakończenia spadków na rynku obligacji

No i rzeczywistość okazała się piękniejsza od założeń. Dochody budżetowe przekroczyły bowiem planowany poziom. "Wreszcie" - można powiedzieć, bo niestety ostatnie lata do bardzo udanych pod tym względem nie należą. Co prawda, jesteśmy dopiero po czterech miesiącach roku, ale to i tak już coś. Powstaje pytanie, dlaczego tak się stało?

Oczywiście, w znacznej mierze jest to efekt wzrostu gospodarczego. Wielu ekonomistów szacowało, że będzie on wyższy w pierwszym kwartale 2004 roku niż ten, o jakim mówiło Ministerstwo Finansów. Teraz wydaje się jednak, że mogliśmy osiągnąć poziom, o którym nie marzyli nawet najwięksi optymiści. Jak będzie, zobaczymy w połowie czerwca, kiedy GUS opublikuje oficjalne dane. Faktem jest jednak, że przyspieszenie gospodarcze oznacza - oczywiście - poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstw. Jednocześnie wciąż nie obserwujemy jakiejś niesamowitej fali inwestycji (niestety). Czyli koszty relatywnie nie rosną, a więc płacony CIT jest wyższy.

Jest jeszcze drugi ważny powód. Chodzi oczywiście o szarą strefę. Powoli stajemy się państwem, w którym warto płacić podatki. Zaczyna się nie opłacać ukrywanie dochodów albo sztuczne transferowanie ich za granicę. Nie jesteśmy na pewno rajem podatkowym, ale z całą pewnością wielu przedsiębiorców może uznać teraz, że nie warto kombinować i podatek w obowiązującej obecnie skali lepiej, choćby dla świętego spokoju, płacić. A jeszcze parę lat temu taka konkluzja wydawała się po prostu nieprawdopodobna...

Kij ma dwa końce. Obniżenie podatków spotkało się ze zdecydowaną niechęcią niektórych państw UE, z naszym zachodnim sąsiadem na czele. Oto zostaliśmy skarceni za obniżenie CIT-u, i to nie przez byle kogo, bo przez samego kanclerza. W sumie trudno się dziwić, w Niemczech CIT wynosi dwa razy tyle, ile obecnie u nas. Władze obawiają się więc ucieczki przedsiębiorstw za wschodnią granicę.

Niektóre kraje Unii, a także część Komisji Europejskiej, mają specyficzne podejście do wysokości podatków. Kilka lat temu przekonała się już o tym Irlandia, którą postraszono, że dalsze obniżanie podatków zakończy się nałożeniem na tej kraj odpowiedniej kary (Irlandia i tak ma najniższy CIT w Europie, stawka wynosi 10%). A może by tak zacząć samemu obniżać podatki, zamiast karcić innych za to, że pomagają przedsiębiorcom?

Wracając jednak do spraw polskich. Rodzi się pytanie, co z tych lepszych informacji o budżecie może wyniknąć. Na razie doprowadziło to do poprawy sytuacji na rynkach finansowych. Wzrost dochodów i jednocześnie pierwsza od dłuższego czasu miesięczna nadwyżka budżetu (choć prawdopodobnie częściowo wynikająca z ociągania się z niektórymi płatnościami) była jednym z głównych powodów zakończenia spadków na rynku obligacji. Naturalną konsekwencją wyższych dochodów powinno być ograniczanie deficytu budżetowego. Ale czy w obecnej sytuacji politycznej jest to w ogóle możliwe?

Na razie przeszkadza nam także sytuacja na świecie. Rekordowe ceny ropy naftowej wymusiły obniżkę akcyzy na paliwo, tym samym uszczuplając dochody w następnych miesiącach (choć pamiętajmy, że i tak relatywnie wzrastają wpływy z VAT-u, bo przecież jest on płacony procentowo, a ceny produktów naftowych są wyższe). O wykonanie budżetu z deficytem na niższym poziomie, niż planowany, będzie więc bardzo trudno.

Ale może jednak...?