Teraz może być tylko gorzej

W II kwartale tylko dobry eksport zdecydował o rozwoju największej europejskiej gospodarki. Konsumenci nie zwiększyli wydatków, a przedsiębiorstwa mniej inwestowały. Potwierdza to obawy, że w II półroczu tempo wzrostu niemieckiej gospodarki może być wolniejsze.

Eksport zwiększył się o 3,2% w porównaniu z I kwartałem - poinformował Federalny Urząd Statystyczny. Popyt wewnętrzny niespodziewanie spadł w II kw. Wzrost PKB wyniósł ostatecznie 0,5%, co potwierdza wstępne szacunki z połowy sierpnia. Wczorajszy raport nie zwiera jednak oznak, że popyt wewnętrzny w Niemczech zastąpi eksport jako główny czynnik rozwoju. Co gorsza, eksport generujący jedną trzecią PKB też może zmniejszyć się, gdyż rekordowe ceny ropy naftowej osłabiają popyt na niemieckie towary w Stanach Zjednoczonych i Azji.

Wciąż słaby popyt wewnętrzny

- Utrzymująca się słabość popytu wewnętrznego w Niemczech mimo silnego wzrostu światowej gospodarki nie wróży dobrze na II półrocze. Wzrost PKB w minionym kwartale był zapewne szczytem cyklu koniunkturalnego niemieckiej gospodarki - powiedział agencji Bloomberga Joerg Kraemer, główny ekonomista we frankfurckiej firmie Invesco Asset Management. Podobną prognozę zawiera sierpniowy raport Bundesbanku, a uzasadniono ją tym, że rekordowe ceny ropy naftowej mogą oddalić ewentualny wzrost wydatków konsumpcyjnych.

Wydatki te, generujące ponad połowę niemieckiego PKB, w II kw. wzrosły jedynie o 0,1%, zgodnie z prognozami ekonomistów. Natomiast ogólny popyt wewnętrzny, na który składają się wydatki gospodarstw domowych, nakłady inwestycyjne spółek i wydatki rządowe, spadł już po raz trzeci z rzędu. Inwestycje niemieckich spółek zmniejszyły się o 1% w stosunku do I kw., a inwestycje budowlane nawet o 2%. - Inwestorzy wstrzymują się ze względu na słaby popyt wewnętrzny. Ryzyko inwestycyjne staje się tym większe, im bardziej drożeje ropa naftowa - uważa Herald Joerg, ekonomista z Dresdner Banku. Również Europejski Bank Centralny w sierpniowym raporcie ostrzegł, że wysokie ceny ropy "mogą spowolnić dynamikę wzrostu". Niemcy wytwarzają ok. jednej trzeciej PKB strefy euro.

Świat zwalnia

Tempo wzrostu amerykańskiej gospodarki było w II kw. wolniejsze niż w pierwszych trzech miesiącach. Indeks podstawowych wskaźników spadł w lipcu najbardziej od lutego 2003 r., a wydatki konsumpcyjne zmniejszyły się najbardziej od ataków terrorystycznych z września 2001 r. Z tego wynika, że również bieżący kwartał będzie dla amerykańskiej gospodarki gorszy niż prognozowano jeszcze na wiosnę.

Zmniejsza się również tempo wzrostu w Chinach, gdyż tamtejszy rząd od marca ogranicza inwestycje w takich branżach, jak motoryzacja, produkcja aluminium i stali, twierdząc, że rozwijały się one za szybko. W rezultacie już w II kw. tempo wzrostu PKB spadło do 8,8% z 9% w pierwszych trzech miesiącach.

Coraz większy

deficyt budżetowy

Rosnące bezrobocie i anemiczny wzrost gospodarczy spowodowały wzrost nakładów na opiekę socjalną i spadek przychodów z podatków. Te ostatnie w lipcu były mniejsze o 15,6% niż przed rokiem. W rezultacie rośnie deficyt budżetowy Niemiec i już wiadomo, że będzie większy niż przed rokiem. Wtedy wyniósł 3,9% PKB, a teraz ma być 4%. Rozwiało to nadzieje ministra finansów Hansa Eichela na zredukowanie deficytu do 3,3% PKB. Nierealne stają się też niedawne prognozy ministra, że już w przyszłym roku deficyt budżetowy spadnie poniżej 3% PKB. W ten sposób po raz pierwszy od czterech lat Niemcy miały dostosować się do wymogów obowiązujących w strefie euro. Tak się nie stanie i nowa Komisja Europejska zapewne spróbuje ukarać Niemcy za tę niesubordynację. Kara finansowa może sięgnąć nawet 0,5% PKB, a więc w przypadku Niemiec 10 mld euro.