Pieniądze z Unii

Obecność Polski w Unii Europejskiej daje polskim firmom szansę na szybszy rozwój. Przyczynią się do tego m.in. bezzwrotne dotacje, z których mogą skorzystać przedsiębiorcy. W pozyskaniu tego finansowania w wielu przypadkach niezbędna jest pomoc banków.

Przed wejściem do Unii polskie firmy mogły korzystać z funduszy przedakcesyjnych. Po 1 maja mogą otrzymać pieniądze z funduszy strukturalnych. Polska stając się członkiem UE nie będzie już więcej korzystać z pomocy oferowanej w ramach programów Phare, SAPARD oraz ISPA, choć pieniądze z tych funduszy przyznane Polsce do roku 2003 będą mogły być wydatkowane do 2006 roku. Zamiast tego nasz kraj uzyska znacznie większą pomoc z funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności.

Zgodnie z ustaleniami podjętymi na szczycie w Kopenhadze pod koniec 2002 roku, Polska w latach 2004-2006 otrzyma ponad 11,3 mld euro ze środków pomocowych. W tym około 7,6 mld euro z funduszy strukturalnych, a 3,7 mld euro z Funduszu Spójności. Dla porównania, w okresie trzech lat (2000-2002) otrzymaliśmy z Unii Europejskiej fundusze na realizację programów o wartości około 3 mld euro.

Polska umożliwiając korzystanie ze wsparcia wspólnoty przygotowała m.in. programy operacyjne: "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw", "Rozwój zasobów ludzkich", "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwoju obszarów wiejskich", "Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego", "Transport, rybołówstwo i przetwórstwo ryb", "Pomoc techniczna". Nazwy większości programów sygnalizują, jakie projekty mogą być finansowane w ramach każdego z nich. Pieniądze z funduszy strukturalnych dla przedsiębiorstw są przeznaczone m.in. na: zakup maszyn i urządzeń, modernizację firm, tworzenie nowych miejsc pracy, realizację prac badawczo-rozwojowych, ochronę środowiska, usługi doradcze, szkolenia itp.

1,3 mld euro

dla polskich firm

Program "Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw" zawiera najwięcej działań, w których projektodawcami mogą być przedsiębiorcy. Według firmy Euro Info Centre celem wszystkich działań jest podniesienie konkurencyjności polskich firm. Ten właśnie fakt trzeba uwzględnić w trakcie poszukiwań źródeł dofinansowania projektów inwestycyjnych lub doradczych.

Należy pamiętać, że żadna z dotacji nie zostanie przyznana przedsiębiorcy, który poszukuje środków na działalność bieżącą lub sfinansowanie zaciągniętych zobowiązań.

Przedsiębiorca, który zamierza złożyć wniosek o dotację, musi wykazać się bardzo szczegółowym planem działania (biznesplanem), doświadczeniem w realizacji projektów oraz wiedzą na temat oczekiwanych rezultatów, jakie ma przynieść projekt.

W przypadku tzw. Działania 2.3 w ramach programu "Wzrost konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez inwestycje" celem jest unowocześnienie oferty produktowej i technologicznej. Działanie umożliwia wsparcie inwestycji poprzez udzielenie dotacji na środki trwałe, związane z utworzeniem nowego lub rozbudową istniejącego przedsiębiorstwa, albo też realizacją w istniejącym przedsiębiorstwie przedsięwzięć polegających na dokonywaniu zasadniczych zmian produktów lub procesu produkcyjnego.

W tym przypadku Unia Europejska pokryje nie więcej niż 30% kosztów inwestycji, jeśli będzie ona realizowana w Warszawie lub Poznaniu. Korzystniejsze warunki będą mieli przedsiębiorcy w Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku, Gdyni i Sopocie. Im Unia zwróci 40% kosztów projektu. Poza wymienionymi miastami przedsiębiorcy mogą liczyć na zwrot 50% kosztów. Firmy mogą skorzystać z tych funduszy, jeśli zatrudniają co najmniej 10 osób i działają nie mniej niż 3 lata lub prowadzą działalność krócej, ale opiera się ona na nowych technologiach stosowanych w Polsce nie dłużej niż 3 lata.

Pomoc nie może być jednak wyższa niż 1,25 mln zł. Gdy przekracza 125 tys zł, przedsiębiorca musi mieć zapewniony kredyt bankowy w wysokości co najmniej 25% dotacji. W ramach innych działań programu "Wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw" oraz innych programów skierowanych do przedsiębiorstw pomoc może być wyższa i osiągać 65%. Inna może być także wartość pomocy (do 5 mln euro).

Dotacja zazwyczaj

wymaga kredytu

Pierwszym krokiem do uzyskania pieniędzy z Brukseli jest złożenie wniosku kredytowego zawierającego dane potrzebne do otrzymania dotacji. Środki z funduszy unijnych wypłacane są jako refundacja kosztów już poniesionych. Oznacza to, że firma ubiegająca się o wsparcie, powinna w pierwszej kolejności zapewnić sobie finansowanie planowanej inwestycji, uzyskać akceptację instytucji odpowiadającej za wypłatę dotacji i zrealizować inwestycję. Dopiero po jej zakończeniu otrzyma przyznaną dotację.

Jeśli firma zamierza skorzystać z firmy doradczej, to w pierwszej kolejności powinna skontaktować się z podmiotem świadczącym takie usługi, przygotować wniosek o dotację (przynajmniej częściowo) i zgłosić się do banku. Ten nie ocenia bowiem projektu pod kątem możliwości uzyskania dotacji, a jedynie biznesplanu. Ocenia też zdolność kredytową. Promesa kredytowa uwiarygadnia przedsięwzięcie, ale nie gwarantuje otrzymania dotacji.

Udzielony kredyt może być podzielony na dwie części. Krótkoterminowa zostaje spłacona w momencie otrzymania dotacji, czyli po zakończeniu projektu inwestycyjnego. Z kredytu tego (kredyt pomostowy) mogą skorzystać przedsiębiorcy dysponujący pełnym udziałem własnym potrzebnym do realizacji inwestycji. Poza kredytem pomostowym bank może udzielić także finansowania długoterminowego dla klientów nie dysponujących wystarczającym udziałem własnym.

Pomoc z Funduszu

Poręczeń Unijnych

Firmy nie mające odpowiednich zabezpieczeń do uzyskania kredytu będą mogły skorzystać z poręczeń utworzonego przy BGK Funduszu Poręczeń Unijnych. Udziela on gwarancji i poręczeń spłaty kredytów, pożyczek oraz emisji obligacji w przypadkach, gdy wspierane przez FPU przedsięwzięcia będą jednocześnie współfinansowane przez Unię Europejską. Koszty poręczeń z Funduszu ponoszą klienci korzystający z tej pomocy.

Gwarancja lub poręczenie ze środków FPU może obejmować maksymalnie 80% kwoty kredytu lub emisji obligacji w przypadku nakładów refinansowanych ze środków Unii Europejskiej albo 60% wartości kredytu lub obligacji w przypadku finansowania wkładu własnego. Do kwoty gwarancji nie są brane odsetki i inne koszty związane z udzieleniem finansowania.

Maksymalna kwota gwarancji lub poręczenia nie może przekroczyć równowartości w złotych 5 mln euro, a w przypadku poręczenia portfelowego 100 tys. euro (udzielają go banki, które zawarły wcześniej stosowną umowę z BGK). Gwarancja lub poręczenie udzielane jest na czas trwania kredytu, wydłużony o trzy miesiące, a w przypadku obligacji zgodny z okresem emisji.

Wniosek o udzielenie gwarancji składany jest bezpośrednio w udzielającym kredytu banku. Następnie jest przesyłany do BGK, który podejmuje decyzję w tej sprawie.

Koszt poręczenia lub gwarancji uzależniony jest od okresu jego trwania. BGK pobiera jednorazową opłatę prowizyjną. W przypadku poręczenie opłata wynosi od 0,5% do 1,5%, a gwarancji od 1% do 2%. Podstawowym zabezpieczeniem gwarancji lub poręczenia jest weksel własny "in blanco" z klauzulą "bez protestu" wystawiony na urzędowym blankiecie wraz z deklaracją wekslową.