Spięcie

ak to jest: jednym się należy, a innym nie

Jedne z najpopularniejszych podczas sylwestra życzeń mailowo-sms-owych brzmiały: "Ile razy Miller skłamał, ile Kwach obietnic złamał, ile Beger owsa zjadła, ile Kalisz nosi sadła, ile Pęczak (tu pojawiały się też inne nazwiska) wziął na boku, tyle szczęścia w nowym roku."

Nie jest to twórczość zbyt wyrafinowana, ale świadczy o tym, że społeczeństwo nie zobojętniało i mimo wszystko sprawami polityki i kraju żywo się interesuje.

Są dowody, że kwestie gospodarcze również nie są mu obce, a świadomość ekonomiczna rośnie. Bo inny sms brzmiał tak: "niech los się o was zatroszczy, a rząd się o wasze sprawy stara, niech wzrośnie produkt krajowy brutto, netto i tara".

Skąd teza o większej świadomości? Dawniej śpiewano: "Telewizor, meble, mały fiat, oto marzeń szczyt". Jak rzeczone dobra były na stanie albo w zasięgu ręki, znaczyło: gospodarka rozwija się dobrze, a jak nie - kryzys (słowo recesja nie było w modzie), z powodu którego bohater innej piosenki - mimo że był lekiem na całe zło - musiał szósty rok w tej samej kurtce zasuwać. Szczęściarz, któremu lepiej się powodziło - wybudował zamek za oszczędności (inflacja była taka, o jakiej RPP w najgorszej projekcji się nie śniło), "by czuć się bezpiecznym do późnej starości" (pogratulować trafnej inwestycji!).

A teraz, proszę: niech rząd się stara, niech PKB rośnie... Teraz to my już nie o sobie myślimy, ale o całej gospodarce. I tego chcemy, żeby nam się szybciej rozwijała. Jak tak dalej pójdzie, to w przyszłym roku emeryci, hutnicy, sportowcy i inni będą sobie życzyć w domowym zaciszu: uzdrowienia finansów publicznych (na wszelki wypadek; jak przyjdą gorsze czasy, będzie jak znalazł...), wzrostu eksportu, zwiększenia inwestycji itd., itp.

Tylko marzenia od lat są te same, bo każdy chciałby "mieć naftowy szyb, żyć jak Arab w Polsce (tu bym się jednak zastanowił) i nie robić nic".

Na to przejście od myślenia skrajnie egoistycznego (no bo co ogół interesuje jakiś telewizor czy stara kurtka) do prospołecznego (niech rośnie PKB) widoczne jest i w innych sprawach. Z wyjątkiem tzw. reliktów. O nich słów parę. Nie wiem, czy górnicy wciąż kopią część węgla dla siebie, ale pewno jakiś deputat dostają. Kolejarze nadal jeżdżą pociągami za darmo, chyba że właśnie strajkują. Jedni i drudzy nam to - naszym podatkom - zawdzięczają. A mimo to wdzięczności za grosz.

Sprawą ogólnonarodową miała być także prywatyzacja, ale z powszechnego uwłaszczenia wyszły nici. Zostało tylko "kupowanie" zgody pracowników na przekształcanie państwowych firm. "Kupowanie" darmowymi akcjami. I dlatego np. część pocztowców, którzy dostali już papiery Telekomunikacji (dawna Poczta Telegraf i Telefon), chcą więcej: akcji obecnego pracodawcy. Bo oni - podobnie jak tysiące innych, zatrudnionych w dotowanych przez dziesiątki lat zakładach - pracowali na ogólny dobrobyt, a dla przykładu tacy lekarze, nauczyciele, naukowcy - już nie, bynajmniej. Tak to jest: jednym się należy, a innym nie.

Takie myślenie ma swoje konsekwencje, naturalnie. Okazuje się, że darmowe papiery to za mało. Więc wygrzebujemy co i rusz inne, zdawałoby się, relikty: na przykład, gwarancje zatrudnienia na 10 lat. W kraju, w którym bezrobocie sięga prawie 20%, praca to towar niemal luksusowy (dlatego pewnie życzymy sobie wzrostu PKB...). Więc nie dziwi wcale, że cieszą się ci, którzy dostają ten towar w dziesięcioletnie użytkowanie. Zastanawia raczej rozrzutność rozdających, nonszalancja właściciela (rzekomo nic nie wiedział:-)). I głosy - pełne oburzenia - tych, którzy od lat promują takie, a nie inne, myślenie. Przykład (gigantyczne odprawy, rozmaite przywileje, nepotyzm i perspektywa kończąca się na czubku własnego nosa) idzie wszak z góry.

Strach przed utratą pracy - rzecz zrozumiała, ludzka. Nic dziwnego, że niektórzy chwytają się gwarancji, jak tonący brzytwy. Widzą przecież dzikie obyczaje na rynku. Bezrobocie już w umiarkowanej dawce miało być "lekiem na całe zło": na nieuprzejmych i niekompetentnych urzędników, na bylejakość, na brak profesjonalizmu. Tymczasem nawet w końskiej nie działa. "Biurokracja rozrosła się trzykrotnie (...), pieniądze w ramach jednego modelu tak władza, korupcja i kłamstwa prowadzą najlepiej do celu".

Dostało się biednym "elektrykom". Słusznie - skoro myślimy już o całej gospodarce, o nas wszystkich, życzymy sobie wzrostu PKB... Ale czy na pewno powinni być pierwsi do bicia? "Raz, dwa, trzy, cztery, maszerują wyższe sfery...".