Sposoby na fiskusa

Dzisiaj Trybunał Konstytucyjny może rozstrzygnąć, czy obowiązująca od początku roku 50-proc. stawka PIT jest zgodna z konstytucją. Najbardziej uderza ona w menedżerów, gdyż z powodu regulacji prawnych nie mogą przejść na korzystną 19-proc. stawkę liniową. Jednak wykorzystują inne metody na obniżenie podatku.

Być może już dzisiaj dowiemy się, czy 50-proc. stawka podatkowa jest zgodna z konstytucją. Trybunał Konstytucyjny ma przesłuchać przedstawicieli Kancelarii Prezydenta. To właśnie fakt, że prezydent Aleksander Kwaśniewski wstrzymywał się z podpisaniem nowelizacji ustawy o PIT i zaaprobował ją już na początku grudnia, spowodował, że można było zaskarżyć 50-proc. stawkę przed TK. Możliwe, że po zeznaniach przedstawicieli prezydenta sędziowie wydadzą wyrok. Zwłaszcza że na ostatniej rozprawie i przedstawiciele rządu, i Sejmu byli za wykreśleniem nowej stawki z ustawy.

Sposób na podatki

Przeciw 50-proc. stawce byli m.in. przedstawiciele resortu finansów. Wiceminister Jarosław Neneman powiedział, że jej wprowadzenie może spowodować obniżkę wpływów, jeśli podatnicy z dochodami ponad 600 tys. zł rocznie zaczną szukać sposobów na obniżenie podatków. Tyle tylko, że to dzieje się już obecnie.

- W obliczu przepisów i stawek, które obecnie obowiązują, firmy dążą do racjonalizacji obciążeń podatkowych - powiedział Mateusz Kobyliński, doradca podatkowy z KPMG.

Jednym ze sposobów może być przejście na działalność gospodarczą, co daje prawo do zastosowania liniowej 19-proc. stawki podatkowej. Jednak z tej możliwości, ze względu na przepisy podatkowe, nie mogą skorzystać menedżerowie. Korzystają za to z innych. Najbardziej popularne jest przekazywanie w ramach wynagrodzenia dodatkowego akcji czy opcji na akcje spółki.

- To bardziej wynika z mody, ale jest to także skutek obowiązujących w Polsce przepisów podatkowych - powiedział M. Kobyliński. - I tego typu programów pojawia się coraz więcej, choć są one częstsze w korporacjach międzynarodowych.

Jednak nie zawsze program opcyjny jest sposobem na zwiększenie dochodów szefów firm bez zwiększania obciążeń podatkowych. Jeśli akcje przekazywane są w ramach wynagrodzenia (np. ze stosunku pracy), różnica między ceną nabycia a wartością rynkową walorów podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych (czyli według stawki progresywnej).

- Jednak różnica pomiędzy ceną nabycia a wartością akcji nie podlega opodatkowaniu w chwili przekazania akcji, jeśli obejmą je osoby uprawnione do tego na mocy uchwały WZA firmy - twierdzi M. Kobyliński.

To oznacza, że opodatkowaniu podlega jedynie dochód ze sprzedaży walorów, jednak stawka wynosi wówczas 19%. Taką samą objęta jest dywidenda, płacona przez firmy. Innym sposobem jest wypłata części wynagrodzenia w ramach honorariów autorskich. Wówczas bowiem stosuje się 50-proc. koszty uzyskania przychodu. Dobrym sposobem na ominięcie pazerności fiskusa jest także pełnienie funkcji w zarządzie na zasadzie powołania przez zgromadzenie wspólników czy akcjonariuszy. Ten sposób jednak jest najlepszy dla obcokrajowców, zatrudnionych na stanowiskach menedżerskich w Polsce. W przypadku Polaków w ten sposób da się uniknąć jedynie składek na ZUS. Podatki bowiem płaci się na zasadach ogólnych.

Zaczynają zamieniać

Firmy, ze względu na wysokie stawki podatkowe dla menedżerów, zaczynają nie tylko płacić np. w akcjach wynagrodzenie dodatkowe, ale nawet dokonują zmian w zasadach wypłacania dotychczasowych wynagrodzeń.

- Zdarza się, że firmy z powodów podatkowych zmieniają na bardziej korzystne zasady wypłacania pensji, choć nie odbywa się to raczej na skalę masową - powiedział M. Kobyliński.