Inwestują głównie eksporterzy

Dynamika inwestycji w całej gospodarce rośnie powoli, ale niektóre branże notują bardzo szybki przyrost nakładów. Jednocześnie szybko przybywa złotowych kredytów inwestycyjnych.

Wartość nakładów inwestycyjnych w firmach zatrudniających co najmniej 50 osób była w ub.r. o 9,2% większa niż rok wcześniej - wynika z danych GUS. Taka jest dynamika w cenach bieżących. W przetwórstwie przemysłowym wzrost dochodził do 19%.

W sektorze przedsiębiorstw najszybciej rosły inwestycje w środki transportu. Przedsiębiorstwa wydały na nie o jedną czwartą więcej niż w 2003 r. 10-proc. wzrost odnotowano w inwestycjach w budynki i budowle. Dwa razy mniejsza była dynamika nakładów na maszyny i urządzenia.

W ujęciu wartościowym wzrost wydatków był bardziej zrównoważony. Nakłady na budynki i budowle były w ub.r. o 2,6 mld zł większe niż rok wcześniej. Wzrost wydatków na maszyny i urządzenia nie przekroczył 2,2 mld, a na środki transportu wyniósł 1,6 mld zł.

Inwestycje w żywność

Do wzrostu inwestycji w całej gospodarce w ub.r. w największym stopniu przyczynił się przemysł spożywczy. Wartość nakładów zwiększyła się tam o blisko 1,5 mld zł, co stanowi czwartą część całego przyrostu wartości nakładów inwestycyjnych w sektorze przedsiębiorstw. Firmy z tej branży musiały dostosować się do unijnych norm produkcji żywności. Nie poszło to jednak na marne. Ta branża należała w ub.r. do czołówki najszybciej rozwijających się eksporterów.

A właśnie wśród firm sprzedających swoje produkty za granicą inwestycje rosły najszybciej. Ta grupa przedsiębiorstw notowała najlepsze wyniki finansowe. Duże zyski to jedno ze źródeł finansowania inwestycji. Zdaniem analityków, wysokie notowania złotego i idące za tym pogorszenie rentowności eksportu będą dodatkowo skłaniać do wydatków inwestycyjnych. - Jeżeli udało się wejść na jakiś rynek, a spada rentowność, to trzeba starać się podnosić wydajność - mówi Rafał Benecki, ekonomista ING Banku Śląskiego, który spodziewa się w tym roku 13-proc. realnego wzrostu inwestycji w całej gospodarce. W 2004 r. ich realny wzrost wyniósł 5,1%.

Przybywa kredytów

Źródłem finansowania inwestycji są kredyty. Praktycznie od początku ubiegłego roku rośnie dynamika złotowych kredytów inwestycyjnych udzielanych firmom prywatnym. W końcu lutego wartość takich kredytów zaciągniętych przez tę grupę klientów banków była o 14% wyższa niż rok wcześniej. W małych firmach, zatrudniających nie więcej niż 9 osób, przyrost był jeszcze wyższy - wynosił 20%, choć od połowy ub.r. systematycznie maleje.

Wartość kredytów inwestycyjnych ogółem nie rośnie ze względu na zmniejszanie się tej części takich kredytów, które są denominowane w walutach obcych. Dzieje się tak dzięki temu, że przy umacniającym się do niedawna kursie walutowym malała złotowa wartość zobowiązań wyrażonych w obcych walutach. Jednocześnie wykorzystując mocnego złotego przedsiębiorstwa spłacają kredyty walutowe.

Wydawali wcześniej

Podobnie jak działy wyraźnie lepsze od średniej, istnieją również branże, gdzie dynamika inwestycji w ub.r. spadała. Do branż o największym spadku należą producenci sprzętu RTV oraz samochodów, gdzie również jest duży udział eksportu w przychodach ze sprzedaży. Tam inwestycje dokonywane były w przeszłości. W ostatnich latach duże inwestycje międzynarodowych koncernów motoryzacyjnych trafiały do naszych sąsiadów.

Budowlanka liczy na ocieplanieWzrost inwestycji odczuwa także - z opóźnieniem - budownictwo. Według prognoz Polskiej Izby Przemysłowo-Handlowej Budownictwa, po długim okresie dekoniunktury wartość zamówień budowlanych może wzrosnąć w tym roku o 6-10%. Izba przypuszcza, że perspektywiczną dziedziną jest zwłaszcza termomodernizacja, a więc uszczelnianie budynków, dające oszczędności przy ogrzewaniu. Okazuje się, że na zarządców nieruchomości mobilizująco działają tegoroczne podwyżki cen energii. - Widzimy, że zainteresowanie techniką termoizolacji rośnie - przyznaje Katarzyna Syska, dyrektor ds. marketingu Ursa Polska, producenta systemów izolacyjnych. Już od 2002 r. na rynku obserwowany jest wyraźny wzrost popytu na wyroby z wełny mineralnej - głównego składnika izolacji (w 2004 r. wyprodukowano ok. 350 tys. ton tego typu produktów, podczas gdy dwa lata wcześniej produkcja wyniosła zaledwie ok. 220 tys. ton). Według Izby, uszczelnienia wymaga większość budynków "wielkopłytowych". Szacuje się, że w latach 1970-1990 oddano w nich ok. 2,3 mln mieszkań. Przy ocieplaniu budynków pomaga również państwo, dopłacając do tzw. kredytów termomodernizacyjnych. W tym roku rząd przeznaczył na ten cel 109,4 mln zł.