Wypełnianie formularzy staje się rutyną

2 maja mija termin rozliczenia deklaracji PIT za 2005 r. Z roku na rok emocje przy wypełnianiu formularzy są coraz mniejsze. Podatnicy mają bowiem coraz mniej możliwości odliczeń.

Ubiegły rok był np. ostatnim, w którym obowiązywała ulga remontowa (zmniejsza kwotę podatku). Przypuszczalnie to ona była hitem kończących się rozliczeń. Podatnicy mogą zaoszczędzić na niej nawet 5 tys. 670 zł (jeżeli remontują dom) lub 4 tys. 725 zł (gdy remontują mieszkanie). To łączny limit na lata 2003-2005. Większość Polaków do ubiegłego roku była daleko od jego przekroczenia. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że w latach 2003-2004 podatnicy dzięki ulgom remontowym zaoszczędzili 8,18 mld zł podatku - a więc średnio 740 zł na osobę.

Drugim hitem może się okazać ulga na internet, wprowadzona w związku z podwyżką stawki VAT na usługi dostępu do sieci. Pozwala uszczuplić dochód do opodatkowania maksymalnie o 760 zł. Fiskus nie miał do tej pory doświadczenia z tego typu ulgą, nie wiadomo więc, ile osób z niej ostatecznie skorzysta.

Pozostało niewiele ulg

Nadal możliwe jest odliczanie od dochodu wydatków na rehabilitację osób niepełnosprawnych (sięgają w sumie 1,8-2 mld zł rocznie) i darowizny (odkąd ograniczono zakres beneficjentów, znaczenie tych odliczeń maleje). Wiele osób spekuluje, że ten rok jest ostatnim, w którym można stosować ulgę odsetkową (także zmniejsza dochód). Odliczeniu podlegają odsetki płacone od części kredytu mieszkaniowego (do 189 tys. zł wartości kredytu). W zeszłym roku podatnicy zmniejszyli dzięki niej swoje dochody o 595 mln zł. Tymczasem ani resort finansów, ani resort transportu i budownictwa, nie chcą jasno zadeklarować, co się z tą ulgą stanie. - Jeżeli rząd zechce z niej zrezygnować, będziemy chcieli powiększyć planowany poziom dopłat do kredytów mieszkaniowych - zastrzega Piotr Styczeń, wiceminister w MTiB odpowiedzialny za budownictwo.

Przyszły rok jeszcze gorszy

Od 2007 r. mają zniknąć dwie uproszczone formy podatku dla przedsiębiorców - ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa. Z tej pierwszej formy korzystało w 2004 r. 639,4 tys. podatników, płacąc niewielkie stawki od przychodu. MF oblicza, że efektywna stawka podatku wyniosła 3,9 proc. Po reformie mali podatnicy będą płacić 19-proc. PIT (lub CIT), powiększy się więc baza podatkowa. Do tego od 2007 r. mają ulec uszczelnieniu przepisy o kosztach uzyskania przychodu dla firm (19-proc. PIT płaciło dotąd 200 tys. małych przedsiębiorców). Wreszcie, osoby zarabiające z tytułu umów o dzieło, autorskich i zlecenia stracą prawo do obniżania dochodu do opodatkowania nawet o połowę. W 2004 r. podatnicy ujawnili 1,86 mld zł dochodów z praw majątkowych. Po zmianie zasad, wpływy PIT z tego tytułu mogą wzrosnąć niemal dwukrotnie. Pocieszeniem przy tych wszystkich zmianach może być tylko planowana waloryzacja kwot wolnych i progów.

Dochody coraz bardziej

przewidywalne

Statystyki MF pokazują wyraźnie, że ograniczanie ulg państwu się opłaca, ułatwia bowiem chociażby planowanie. W 2004 r., po wycofaniu części odliczeń (m.in. na wydatki szkoleniowe), wykonanie budżetu, jeżeli chodzi o wpływy PIT znacznie się poprawiło. Wyniosło 103,5 proc. planu, podczas gdy w poprzednich latach oscylowało w granicy 97 proc. W 2004 r. kwoty odliczeń od dochodu i podatku sięgnęły też rekordowego minimum - odpowiednio 2,6 i 4,04 mld zł. Wciąż pozostaje zagadką, jakie przychody z PIT rząd zaplanuje w 2007 r. W tym roku wpływy z tego źródła są na razie lepsze niż zakładano.

Choć nominalnie dochody państwa z PIT rosną, to jednak wyraźnie widać, że podatek dochodowy od osób fizycznych z roku na rok staje coraz mniej znaczącą pozycją w budżecie (w 2006 r. ma przynieść 13,43 proc. wszystkich wpływów, jeszcze w 2003 r. było to 16,88 proc.). Podobną tendencję widać co prawda w większości państw. Wciąż jednak średni udział PIT w dochodach państw np. OECD oscyluje wokół 25 proc.