Nowy włoski premier Romano Prodi zapowiedział na ten rok nadzwyczajne redukcje deficytu budżetowego. Agencja Standard & Poor?s ostrzegła jednak, że rząd będzie musiał zrobić o wiele więcej dla finansów publicznych, jeśli chce uniknąć drugiej już od wprowadzenia euro redukcji oceny wiarygodności kredytowej.
Poprawienie budżetu jest "niezbędne, ale nie to jest kwestią kluczową" - powiedział agencji Bloomberga Moritz Kraemer, szef europejskiego biura S&P. Prodi w expose rządowym podkreślił, że natychmiastowe cięcia w wydatkach budżetowych są konieczne dla podtrzymania ożywienia gospodarczego i przywrócenia zaufania rynków finansowych zaniepokojonych rosnącym zadłużeniem kraju. Pod względem wielkości długu publicznego Włochy zajmują trzecie miejsce na świecie, po Japonii i Stanach Zjednoczonych. W ub. r. włoska gospodarka przeżywała stagnację, a jej dług wzrósł po raz pierwszy od 10 lat. Obniżenie oceny wiarygodności kredytowej zwiźkszyłoby koszty obsługi długu wynoszącego 1,9 bln USD. Koszty te i tak już rosną w wyniku podnoszenia stóp procentowych. Włochy były pierwszym, spośród 12 krajów strefy euro, któremu agencja Standard & Poor?s w lipcu 2004 r. obniżyła rating do poziomu AA-. Jest to czwarta od góry ocena tej agencji.
Po tej obniżce różnica w oprocentowaniu włoskich papierów dłużnych w porównaniu z uchodzącymi za benchmark niemieckimi obligacjami skarbowymi zwiększyła się o 2 pkt bazowe, do 19,3 pkt. Od tego czasu różnica wzrosła do 31 pkt, co oznacza dodatkowe koszty oprocentowania w wysokości 1,1 mln euro rocznie od każdego miliarda euro pożyczonych pieniędzy. Rentowność 10-letnich włoskich obligacji wynosiła wczoraj przed południem w Mediolanie 4,22 proc. Była więc prawie taka sama, jak greckich papierów o terminie zapadalności w 2016 r., które mają rating o dwie oceny niższy w skali S&P.
Agencja uważa, że w średnim terminie musi być opracowana i zrealizowana strategia doprowadzenia nadwyżki pierwotnej budżetu do poziomu z końca poprzedniej dekady. W latach 1996-2000 nadwyżka pierwotna, czyli łączne przychody budżetu pomniejszone o koszty obsługi długu, sięgała 5 proc. PKB, a w ub.r. wyniosła zaledwie 0,5 proc. PKB. W rezultacie zadłużenie publiczne Włoch wzrosło do 106,4 proc. PKB, ze 103,8 proc. rok wcześniej.
Premier Prodi uprzedza, że deficyt nie może być redukowany kosztem gospodarki i kroki stymulujące wzrost też są potrzebne. Podtrzymał obietnicę zmniejszenia o 10 mld euro podatków od płac i składek emerytalnych. Nowy rząd przeprowadza obecnie audyt finansów publicznych, którego wyniki będą przedmiotem obrad ministrów finansów UE 6 i 7 czerwca w Brukseli.
