Estonia rozwija się szybko dzięki rosnącemu eksportowi

Estońska gospodarka w pierwszym kwartale rozwijała się w tempie 11,7 procent. O tak wysokiej dynamice zdecydował szybki wzrost eksportu i popytu wewnętrznego

Produkt krajowy brutto w pierwszych trzech miesiącach br. zwiększył się do 42,9 mld koron (3,44 mld USD) w cenach bieżących. Oznacza to wzrost większy niż pierwotnie szacowane 11,6 proc.

Po wstąpieniu trzech krajów bałtyckich do UE w 2004 r. wydatnemu obniżeniu uległy bariery handlowe dzielące je od reszty Europy. Szybko rozwijała się też aktywność kredytowa banków, co w sumie przyczyniło się do ożywienia gospodarczego Litwy, Łotwy i Estonii, a dynamika tempa ich wzrostu okazała się największa w całej Unii.

Później do strefy euro

Tak szybkie tempo spowodowało jednak znaczne przekroczenie zakładanej stopy inflacji, co zmusiło wszystkie trzy kraje bałtyckie do przełożenia terminów przystąpienia do strefy euro, wcześniej planowanego na 2007 i 2008 r. Estonia pod koniec kwietnia wycofała wniosek o przyjęcie wspólnej waluty już od stycznia, motywując to nadmiernym wzrostem cen konsumpcyjnych. Premier Andrus Ansip przyznał, że przystąpienie do strefy euro w 2008 r. też "nie może być gwarantowane", bo szybkie tempo wzrostu zazwyczaj powoduje wysoką inflację.

Najszybsza bałtycka trójka

Wysoka inflacja jest skutkiem szybkiego wzrostu zysków spółek i płac. To z kolei powoduje bardzo dynamiczny wzrost popytu wewnętrznego. W I kwartale zwiększył się on o 13,4 proc. Zdecydowały o tym przede wszystkim ożywienie na rynku sprzedaży i wynajmowania nieruchomości, zwiększenie aktywności inwestycyjnej spółek, zwłaszcza produkcyjnych i transportowych - wynika z opublikowanych wczoraj danych statystycznych.

Pod względem tempa wzrostu Estonia ustąpiła w I kw. jedynie sąsiedniej Łotwie, gdzie PKB zwiększył się w tym okresie o 13,1 proc. Trzecie miejsce w Unii zajęła pod tym względem Litwa z 8,8-proc. tempem wzrostu PKB w I kw.

Odrabianie opóźnienia

Estonia, która odzyskała niepodległość w 1991 r., w każdym kwartale po przystąpieniu do Unii Europejskiej rozwijała się w tempie co najmniej 6,6 proc.

Naturalną przyczyną tak szybkiego rozwoju była konieczność nadrobienia olbrzymiego opóźnienia spowodowanego ponad półwiekową okupacją kraju przez dawny Związek Radziecki i wprowadzeniem tam sowieckiego modelu gospodarczego. Przywrócenie gospodarki rynkowej umożliwiło gruntowną reformę systemu bankowego i ekspansję w tym sektorze spółek skandynawskich, zwłaszcza szwedzkich. Rząd zdecydował się też na radykalne obniżenie podatków. W rezultacie wzrosły płace, a dostępność kredytów wywołała boom w budownictwie i szał zakupów wszystkiego, co jeszcze niedawno było niedostępne.