Światu potrzebne irańskie surowce

W ostatnich tygodniach nabrały tempa negocjacje w sprawie udostępnienia zagranicznym spółkom irańskich złóż ropy naftowej i gazu ziemnego

Zabiegi amerykańskiej administracji mające na celu odizolowanie Iranu i doprowadzenie go do gospodarczej ruiny natrafiają na sprzeciw od Hiszpanii po Indie. Spółkom i krajom zależy na długoterminowych umowach, zapewniających im dostęp do drugich na świecie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego.

Największa europejska spółka naftowa Royal Dutch Shell i hiszpański koncern z tej branży Repsol w styczniu podpisały z Teheranem nową umowę w sprawie negocjowanego od trzech lat projektu wydobycia gazu ziemnego. Jego wartość szacuje się na 10 mld USD. To najnowszy przykład tego, że czołowe firmy nie mogą sobie pozwolić na rezygnację z Iranu.

Amerykańskie ostrzeżenia

Przedstawiciele amerykańskiej dyplomacji, a także niektórzy kongresmeni wyraźnie ostrzegają przed zawieraniem tego rodzaju porozumień, a nawet grożą zastosowaniem przepisów ustawy z 1996 r., przewidującej nałożenie kar na zagraniczne spółki działające zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Iranie, wobec którego ONZ w grudniu zastosowała sankcje za odmowę wstrzymania programu nuklearnego.

Mimo to Austria i Szwajcaria podpisały niedawno list intencyjny w sprawie dostaw gazu z Iranu od 2012 r. gazociągiem, który ma być dopiero zbudowany. W lutym w Teheranie indyjski minister spraw zagranicznych Pranab Mukherjee wznowił rozmowy na temat od dawna negocjowanego projektu dotyczącego dostaw gazu z Iranu. Thierry Desmarest, prezes francuskiego Totala, trzeciej co do wielkości europejskiej spółki naftowej, potwierdził kontynuowanie negocjacji z Iranem w sprawie dużego projektu skraplania gazu ziemnego. - Nie można zaprzeczyć temu, że pominąwszy pewne wątpliwości polityczne, każdy zainteresowany jest inwestycjami w Iranie, umożliwiającymi zwiększenie wydobycia ropy i gazu - powiedział Desmarest na niedawnej konferencji z analitykami w Paryżu.

Negocjacje długie i żmudne

Rzecz w tym, że każda spółka, która chce działać w Iranie, nie ma wyboru i musi uzbroić się w cierpliwość potrzebną przy zwykle długich i niekiedy żmudnych negocjacjach. Dlatego nikt nie decyduje się na przerwanie ich właśnie teraz tylko z tego powodu, że nalegają na to Stany Zjednoczone. Zwłaszcza że sankcje ONZ nie obejmują branży energetycznej.

Premier Indii Manmohan Singh w wywiadzie dla "Corriere della Sera" powiedział, że jego kraj posunąl naprzód sprawę budowy gazociągu z Iranu.

Szansa dla Europy Środkowej

Dla wielu krajów, zwłaszcza w Europie, dostęp do irańskich złóż ma kluczowe znaczenie w ich staraniach o uniezależnienie się od rosyjskiego gazu.

Austriacka spółka OMV przewodzi grupie firm negocjujących z Iranem budowę za 5 mld euro rurociągu znanego jako Nabucco, którym irański gaz ma być transportowany przez Turcję do Europy Środkowej i Wschodniej. Inicjatywę tę wspiera Unia Europejska. - Iran byłby dla nas idealnym partnerem. Żadna spółka nie może sobie pozwolić na ignorowanie Iranu - powiedział szef wydobycia w OMV Helmut Langanger w czasie zorganizowanej na początku lutego w Wiedniu aukcji ofert na eksploatację irańskich złóż naftowych. Wzięło w niej udział kilkudziesięciu przedstawicieli firm naftowych z Europy, Indii, Chin i Rosji.

W ostatnich tygodniach zarówno potencjalni kontrahenci, jak i władze irańskie z nową energią przystąpili do negocjacji. W najbliższych dniach bowiem ONZ może przystąpić do omawiania rozszerzenia sankcji również na branżę energetyczną, bo dotychczasowe nic nie dały. Z drugiej zaś strony, Rosja zabiega o poparcie dla irańskiej propozycji utworzenia gazowego OPEC, na wzór kartelu naftowego, co podniosłoby cenę tego surowca.