Rosną ogromne centra handlowe

Rumuński rynek nieruchomości ściąga inwestycje o wielkości rzadko spotykanej w Polsce. Czy wszystkie uda się wykończyć?

O rozpoczęciu pod Bukaresztem projektu wartego 540 mln euro poinformował wczoraj włoski Cefin Real Estate. Będzie to największa w historii inwestycja deweloperska podmiotu rodem z Italii w Rumunii i jednocześnie jedna z największych w tym roku na Bałkanach. W ciągu ostatnich trzech tygodni do wpompowania w tamtejszy rynek nieruchomości podobnych kwot zobowiązały się dwie inne zagraniczne firmy: Caelum Development i GED.

Międzynarodowe towarzystwo

W ostatnich dwóch-trzech latach ceny mieszkań w Rumunii rosły w tempie porównywalnym do tego obserwowanego w Polsce. Dziś są już tak wyśrubowane, że wartość inwestycji w sektorze spada. Zupełnie inaczej sprawa ma się z nieruchomościami komercyjnymi, które powstają, gdzie tylko jest to możliwe. Dziennik "Ziarul Financiar" ("ZF") podaje szacunki, zgodnie z którymi w trakcie realizacji jest około stu hipermarketów, supermarketów i pasaży handlowych. Wśród najbardziej aktywnych graczy znajdują się notowany w Warszawie austriacki Immoeast, hiszpańska Sonae Sierra, brytyjski Dawnay, Day Carpathian, polski GTC, a także krajowy Mivan.

Wspomniana trójka rozmachem inwestycji przebiła jednak wszystkich. Projekt Cefinu składa się z dwóch części: mieszkalnej (koszt: 300 mln euro) i handlowo-hotelowej (240 mln euro). Podobną koncepcję przyjęło Caelum, deweloper o kapitale irlandzkim działający przede wszystkim w Polsce. Budowa kompleksu Parklake pochłonie 600 mln euro. Jak mówi "Parkietowi" Mirosław Cechowski, marketing manager Caelum, firma szacuje, iż powstałe w jego ramach centrum handlowe będzie największym obiektem tego rodzaju w Europie. Z kolei hiszpańska spółka private equity GED kupić chce do dziesięciu mniejszych działek, wartych po 30-50 mln euro.

Coraz trudniej się przebić

W Bukareszcie zaczyna brakować miejsca pod nowe inwestycje. Funkcjonującym centrom handlowym jest nieco trudniej przyciągać klientów niż przed kilku laty, gdy sektor ten dopiero startował. A te, które szykują się do otwarcia, mają coraz większe trudności w pozyskiwaniu najemców, co może zagrozić finalizacji inwestycji. - Można z pewnością powiedzieć, że zakończonych zostanie 60 proc. projektów, podczas gdy 40 proc. nie - stanowczo twierdzi na łamach "ZF" Luiza Moraru z agencji konsultingowej Eurisko. Z tą prognozą zgadzają się eksperci konkurencyjnej Colliers International.

Polskie TFI inwestujące w Rumunii - Investors, BZ WBK AIB i BPH - uspokajają, że ich inwestycje w akcje spółek deweloperskich są niewielkie.

Nasi reprezentanci: GTC i Caelum

Globe Trade Center realizuje w Rumunii kilkanaście przedsięwzięć, w tym pięć centrów handlowych. Właściciel m.in. krakowskiej Galerii Kazimierz i warszawskiej Galerii Mokotów zapowiada, że przewidywana na 2009 r. Galeria Bukareszt nie będzie miała sobie równych w tym bałkańskim kraju. Być może - ale tylko przez parę lat, gdyż Parklake Plaza planowana przez Caelum Development ma być dwukrotnie większa (110 tys. mkw.). Z naszego rynku ta ostatnia firma znana jest głównie z budowy C. H. Okęcie (już sprzedane) i gorzowskiej Galerii Askana.