Coraz droższa żywność

Rosną ceny artykułów spożywczych, w tym również przetworów mięsnych i pieczywa, mimo spadających cen skupu trzody chlewnej i pszenicy. Posłowie mówią o zmowie przetwórców

Od miesiąca tanieją zboża i wieprzowina. Dlaczego nie znajduje to odzwierciedlenia w cenach żywności? Politycy uważają, że to wina przetwórców. Przedsiębiorcy wskazują na pozasurowcowe koszty produkcji, a eksperci na wysokie marże handlu.

Ceny windują przetwórcy?

Marek Sawicki, minister rolnictwa, uważa, że brak wpływu spadku kosztów surowców w cenach żywności świadczy o niedojrzałości polskiego rynku. - To ciekawe zjawisko. Okazuje się, że zakłócone są relacje między rolnikiem, producentem żywności i handlowcem - mówi Sawicki. Jego zdaniem, rolnicy jako jedno z ogniw w łańcuchu produkcji, najmniej korzystają ze wzrostu cen artykułów spożywczych. Najwięcej zarabiają przetwórcy i handlowcy.

Ostrzejsze zarzuty stawia poseł Leszek Korzeniowski z Platformy Obywatelskiej, przewodniczący sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W rozmowie z "Parkietem" poseł przyznał, że ma coraz większe obawy w związku z sytuacją na rynku mięsa. - Przypuszczam, że doszło do zmowy cenowej największych podmiotów zajmujących się w Polsce przetwórstwem mięsa - mówi Korzeniowski. Jego zdaniem, duże zakłady zmonopolizowały rynek i decydują o cenach detalicznych w sklepach, przejmując lwią część zysku. - Sprawą powinien się zająć Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów - dodaje Korzeniowski.

Łukasz Hardt z Instytutu Sobieskiego zwraca uwagę na duże marże pośredników w handlu. - Wprawdzie jest jeszcze za wcześnie, aby analizować wpływ spadku cen surowców na ceny artykułów spożywczych, ale nie od dzisiaj wiadomo, że w Polsce bardzo wysokie są marże pośredników - mówi Hardt.

Wysokie koszty produkcji

Maciej Duda, prezes koncernu mięsnego Duda, dziwi się tym zarzutom. - Poprzedni rząd skierował do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wniosek o zbadanie, czy doszło do zmowy cenowej producentów mięsa. Po kilku miesiącach analiz nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości - mówi Duda. Jego zdaniem, na zakłócenie relacji cen surowców i żywności mają wpływ przede wszystkim koszty produkcji oraz modernizacji polskich zakładów.

- Proces produkcji wędlin jest bardzo pracochłonny. Nie wszystko da się robić automatycznie. Tymczasem w ostatnim okresie doszło do znacznego wzrostu płac - wyjaśnia Duda. Dodaje, że branża mięsna poniosła ogromne nakłady inwestycyjne, aby dostosować produkcję do standardów Unii Europejskiej. - Od polskich zakładów przetwórczych wymagano więcej niż od takich samych podmiotów w starych krajach członkowskich - mówi Duda. Jego zdaniem, niepotrzebnie narzucono przetwórcom tak wyśrubowane kryteria sanitarno-weterynaryjne i teraz płacą za to konsumenci.

Rzeczywiście, z danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że w latach 2003-2006 wartość inwestycji w przemyśle spożywczym była prawie trzykrotnie wyższa niż w sektorze rolnictwa, a potrzeby branży i tak nie zostały w pełni zaspokojone. Prezes Agencji Leszek Droździel zauważa jednak, że modernizacja zakładów została w części sfinansowania dzięki środkom pochodzącym z funduszy UE i budżetu krajowego. Podmioty mogły aplikować o pomoc z programów SAPARD oraz PROW.

Tanieje, ale nie w sklepachZ danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że na rynku rolnym w październiku, w porównaniu z wrześniem bieżącego roku, w skupie odnotowano wzrost cen żyta (o ok. 2 proc.) i mleka (o 6 proc.). Niższe niż przed miesiącem były ceny pszenicy (o 1,4 proc.), ziemniaków (o ponad 3 proc.) oraz żywca wieprzowego (o 11,5 proc.), wołowego (o ponad 3 proc.) i drobiowego (o, 1 proc.). Tymczasem ceny żywności przetworzonej były wyższe niż we wrześniu br. o 1,8 proc. Najbardziej zdrożały tłuszcze zwierzęce (o 5,6 proc.), w tym masło (o 6,3 proc.). Potaniał natomiast drób (o 2,4 proc.), a także mięso wieprzowe i wołowe, ale tylko 0,1 proc. Droższe były wędliny (o 0,6 proc.).